II SA/Gl 847/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-12-03

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Ewa Krawczyk, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, będący jednocześnie organem merytorycznym, może badać zasadność obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, który jest jednocześnie organem merytorycznym, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli decyzja administracyjna stanowiąca podstawę tego obowiązku jest ostateczna. W takiej sytuacji organ egzekucyjny ma obowiązek wszcząć postępowanie egzekucyjne, a nałożona grzywna w celu przymuszenia jest zgodna z prawem, nawet jeśli jej wysokość może wydawać się wysoka, z możliwością jej umorzenia lub zwrotu po wykonaniu obowiązku.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na T. B. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki zbiornika na ścieki, wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. T. B. złożyła zarzuty i zażalenie, kwestionując zasadność samej decyzji nakazującej rozbiórkę. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny, uznając, że organ egzekucyjny nie bada zasadności obowiązku. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące pierwotnej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowieni [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki zbiornika na ścieki oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 119 § 2 i art 121 § 5 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2002 r., Dz. U. nr 110, poz. 968 z zm.) nałożył na T. B. grzywnę w kwocie [...] zł i wezwał do jej wpłaty w terminie do dnia [...] roku, podając w części postanowienia określonego jako "pouczenie" iż w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej. Równocześnie organ wezwał zobowiązaną do wykonania w terminie do dnia [...] roku obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] roku podając, że w przypadku niewykonania tego obowiązku w terminie zostanie zastosowany środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanej. Wraz z powyższym postanowieniem doręczono zobowiązanej T. B. tytuł wykonawczy z dnia [...] roku i kopię dowodu doręczenia upomnienia z dnia [...] roku. W uzasadnieniu organ podał, że zobowiązana nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] roku, a polegającego na rozbiórce dwukomorowego zbiornika na ścieki zlokalizowanego na działce nr [...] w P. W związku z powyższym orzeczono grzywnę w celu wykonania obowiązku w oparciu o art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 17 czerwca 1966 roku. Zobowiązana T. B. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W zażaleniu zobowiązana kwestionowała zasadność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, podnosząc, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku jest błędna bowiem zbiornik na ścieki nie jest związany z gruntem, nie wymagał pozwolenia na budowę, a nieruchomość stanowiąca grunt rolny nie podlegała przepisom Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] roku uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione i pouczył o prawie złożenia zażalenia. Zażalenie w przedmiocie grzywny organ I instancji przekazał do rozpatrzenia organowi II instancji to jest Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem ostatecznym z dnia [...] roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W podstawie prawnej ostatecznego postanowienia, będącego przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, organ odwoławczy przywołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa oraz art. 119, 120, 121 § 2 i 4 i art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu organ podał, że stosownie do art. 29 ustawy egzekucyjnej organ prowadzący postępowanie egzekucyjne nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że aktualnie organ ten nie może odnieść się do zarzutów dotyczących decyzji administracyjnej, którą nałożono na zobowiązaną obowiązek rozbiórki zbiornika. Skoro zatem postanowienie o zastosowaniu grzywny zostało wydane w prawidłowo wszczętym i prowadzonym postępowaniu, a samo to postanowienie odpowiada wymogom prawa to zażalenie jest nieuzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia skarżąca sformułowała szereg zarzutów z tym, że wszystkie one dotyczyły decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] roku nakazującej dokonanie rozbiórki dwukomorowego zbiornika na ścieki na działce [...] w P. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucję grzywny w celu przymuszenia regulują przepisy rozdziału 2 działu III ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 969 z zm.), dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Normujący kwestie nakładania grzywny art. 122 § 1 wskazuje, iż organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę, doręcza zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny i odpis tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z art. 27 ustawy. Artykuł 32 ustawy zawiera regulację, zgodnie z którą organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Tytuł ten musi zawierać treści wskazane w art. 27 ustawy. Jest on wystawiany przez wierzyciela, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez siebie (art. 26 § 4 ustawy). W niniejszej sprawie wierzyciel był jednocześnie organem egzekucyjnym. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przystąpił do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, a co do zasady nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Niedopuszczalność prowadzenia egzekucji może wynikać z różnych względów, a jedną z przyczyn niedopuszczalności egzekucji jest sytuacja gdy decyzja, będąca źródłem egzekwowanego obowiązku, nie jest ostateczna. W niniejszej sprawie obowiązek objęty tytułem wykonawczym wypływa z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] roku, która jest decyzją ostateczną i prawomocną. Organ egzekucyjny, który równocześnie jest organem merytorycznym, nie dopatrzył się podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji ostatecznej. W tej sytuacji obowiązkiem organu egzekucyjnego było wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa określonym w art. 122 § 1, § 2 i § 3 ustawy oraz art. 121 § 2 ustawy. Grzywna orzeczona tym postanowieniem istotnie może zostać uznana za wysoką, jednakże jest to grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanego zbiornika na ścieki. Nadto należy podkreślić że grzywna ta może być umorzona (art. 125 § 1 ustawy) lub w wypadku jej uiszczenia zwrócona (art. 126) jeżeli zobowiązany wykona obowiązek objęty tytułem wykonawczym. Kierując się powyższymi względami na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) Sąd oddalił skargę. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło