II SA/Gl 848/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-08-30

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie uzupełniła wezwania sądu o dodatkowe informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, może zostać uznana za niewykazującą niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie uzupełniła wezwania sądu o dodatkowe informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Brak uzupełnienia tych informacji uniemożliwia uznanie złożonych oświadczeń za w pełni przekonujące i tym samym wyłącza możliwość przyznania dobrodziejstwa procesowego, ponieważ strona nie wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący A.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na zły stan zdrowia swój i małżonki oraz ponoszone koszty leczenia. Wnioskodawca zadeklarował posiadanie nieruchomości rolnej, ale brak zasobów pieniężnych i przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Miesięczny dochód rodziny wyniósł 2.993,72 zł. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dane osób zamieszkujących z nim oraz tytuł prawny do nieruchomości. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu 2 sierpnia 2013 r. do tutejszego Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym A.G. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż zarówno on sam jak i jego małżonka uskarżają się na zły stan zdrowia i ponoszą w związku z tym znaczne koszty leczenia. Nadto oświadczył, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 22 ar. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Miesięczny dochód przypadający na rodzinę wnioskodawcy zadeklarowany został w kwocie 2.993,72 zł, na którą składają się emerytury pobierane przezeń (w wysokości 1.963,72 zł) oraz przez jego żonę (w kwocie 1.030 zł). Następnie, to jest pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego o uprawdopodobnienie okoliczności ujętych we wniosku, a mianowicie o: - podanie imion, nazwisk oraz dochodów wszystkich osób zamieszkujących z nim oraz jego małżonką. Wskazano bowiem, że z akt sądowych wynika, iż kierowaną do skarżącego korespondencję odbiera B.G. - synowa - określona przez doręczyciela jako dorosły domownik; - podanie powierzchni budynku, w którym skarżący zamieszkuje oraz wskazanie tytułu prawnego, jaki mu przysługuje do tej nieruchomości. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął w dniu 21 sierpnia 2013 r. skarżący nie udzielił na rzeczone wezwanie odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku A. G. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uzupełniła oświadczeń, na które powołała się w swym wniosku. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że A. G. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2013 r., którego doręczenie nastąpiło 14 sierpnia 2013 r. (patrz: zwrotne potwierdzenie odbioru). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 21 sierpnia 2013 r. wnioskodawca nie ustosunkował się do powyższego wezwania w żaden sposób. Tymczasem trzeba podkreślić, że uchylenie się strony od wykonania nałożonego na nią w toku postępowania obowiązku polegającego na złożeniu uzupełniających wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji materialnej i rodzinnej uniemożliwia uznanie złożonych przez nią oświadczeń za w pełni przekonujące i dlatego wyłącza możliwość przyznania jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, że strona nie wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, aby nie była w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu a tym samym wymóg, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Marginalnie warto zwrócić uwagę, że na obecnym etapie niniejszego postępowania, koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi, w kwocie 500 zł, którą to opłatę skarżący był w stanie uiścić, jako że uczynił to w dniu 20 sierpnia 2013 r. (vide: dołączony do akt sądowych "wtórnik otrzymanego zlecenia płatniczego"). Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło