II SA/Gl 849/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenie na użytkowanie obiektu postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. P. L. działający w imieniu A. L. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C., która została przekazana temu organowi celem nadania jej dalszego biegu. Skarga wpłynęła do Sądu wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę w dniu [...] r. Wobec braku jednoznacznego wskazania jej przedmiotu, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 lipca 2012 r., pełnomocnik skarżącego został wezwany do jednoznacznego wskazania zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. czy intencją jego było zaskarżenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., nr [...], ewentualnie pisma tego organu (oznaczonego w skardze jako postanowienie) z dnia [...] r., czy też skarga dotyczy bezczynności organu w zakresie niezałatwienia wniosku z dnia [...] r. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją organu pierwszej instancji. Jednocześnie wezwano P. L. do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego upoważniającego go do działania w imieniu skarżącego A. L. przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach bądź przed sądami administracyjnymi, zaznaczając przy tym, że znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo z dnia [...] r. nie obejmuje swym zakresem postępowania sądowoadministracyjnego. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że złożona skarga dotyczy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., nr [...] oraz pisma tego organu z dnia [...] r. Ponadto zwrócono się z prośbą o przedłużenie terminu do złożenia właściwego pełnomocnictwa z uwagi na pobyt skarżącego w [...]. W związku ze wskazaniem dwóch aktów administracyjnych, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 sierpnia 2012 r., rozdzielono wniesione przez P. L. w jednym piśmie skargi i nadano im dalszy bieg pod odrębnymi sygnaturami. Skarga na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., nr [...] została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gl 849/12. W dniu [...] r. pełnomocnik nadesłał pełnomocnictwo z dnia [...] r. upoważniające go do występowania w imieniu A. L. w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) stanowi, że skargę można wnieść do sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W omawianym przypadku takim środkiem jest odwołanie, o którym mowa w art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 późn. zm. - zwanej dalej KPA). Przed wniesieniem skargi do Sądu należało więc wystąpić ze wspomnianym odwołaniem do organu wyższego stopnia, którym w realiach rozpoznawanej sprawy był [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Co prawda skarżący nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym przed organem pierwszej instancji, jednak przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie uzależniają realizacji przez stronę prawa do odwołania się od jej udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Prawo odwołania się ma zatem nie tylko strona, która brała udział w postępowaniu zakończonym taką decyzją, ale również osoba, która wprawdzie nie brała udziału w postępowaniu, ale jest stroną w rozumieniu przepisów art. 28 KPA. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, co organ odwoławczy ma obowiązek zbadać w postępowaniu odwoławczym. Podkreślić w tym miejscu należy, że jedną z zasad ogólnych rządzących postępowaniem administracyjnym jest przewidziana w art. 15 KPA zasada dwuinstancyjności, której istota polega na tym, że każda sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu. Ograniczenie tej zasady może być wprowadzone tylko przepisem ustawy. Postępowanie przed sądem administracyjnym może być wszczęte względem aktu, co do którego strona wyczerpała środki odwoławcze przysługujące jej w administracyjnym toku instancji (por. art. 52 p.p.s.a.). Wobec powyższego wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji należy uznać za niedopuszczalne, a w konsekwencji taka skarga musi zostać odrzucona. Na marginesie należy wskazać, że strona niezadowolona z decyzji, niebiorąca udziału w postępowaniu administracyjnym ma również możliwość wykorzystania nadzwyczajnych trybów postępowania zmierzających do wyeliminowania aktu, która narusza jej interes prawny. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący skorzystał z tej możliwości i złożył wniosek z dnia [...] r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., nr [...]. Postępowanie w trybie nadzwyczajnym winno być również prowadzone przed właściwymi organami administracji publicznej w dwóch etapach, po uzyskaniu zaś ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, stronie będzie przysługiwało prawo do jego zaskarżenia do właściwego sądu administracyjnego. Mając to na uwadze Sąd postanowił orzec jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.