II SA/Gl 849/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-07-10
Skład orzekający: Krzysztof Nowak, Aneta Majowska, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało wydane z naruszeniem prawa, w szczególności czy istniał ważny interes społeczny lub gospodarczy uzasadniający jego nadanie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej było uzasadnione ważnym interesem społecznym, polegającym na poprawie warunków komunikacyjnych i bezpieczeństwa ruchu drogowego. Sąd podkreślił, że specustawa drogowa ma na celu przyspieszenie realizacji inwestycji drogowych, a interes społeczny lub gospodarczy ma prymat nad interesem jednostki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na postanowienie Wojewody Śląskiego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ulicy. Skarżący kwestionowali istnienie ważnego interesu społecznego uzasadniającego nadanie rygoru, wskazując na ingerencję w ich prawo własności i możliwość realizacji inwestycji w inny sposób. Organy administracji uznały, że poprawa warunków komunikacyjnych i bezpieczeństwa ruchu drogowego stanowi ważny interes społeczny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skarg B. S., W. S., M. K. i K. L. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 13 marca 2023 r. nr IFXIII.7821.30.2022 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargi.
Postanowieniem z dnia 7 października 2022 r. nr [...] działając na podstawie art. 17 ust. 1 oraz art. 11c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (wówczas: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 176 z późn. zm., dalej: specustawa drogowa), Starosta [...] (dalej: organ pierwszej instancji), po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza [...] (dalej: Inwestor) z dnia 26 września 2022 r., nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Starosty [...] Nr [...] znak [...] z dnia 14 września 2022 r. o udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi, budowie kanalizacji deszczowej w ramach zadania pod nazwą: "Projekt rozbudowy ulicy [...] w C.".
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją Nr 13/22 z dnia 14 września 2022 r. Starosta [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej opisanej na wstępie. Następnie, w dniu 26 września 2023 r. do organu wpłynął wniosek Inwestora o nadanie ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Organ po przywołaniu brzmienia art. 108 § 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, wyjaśnił, że jedną z przesłanek do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest interes społeczny. Z wniosku Inwestora wynikało zaś, że procedura inwestycyjna, dotycząca rozbudowy ul. [...] w C. została rozpoczęta, ponieważ mieszkańcy budynków zlokalizowanych przy tej ulicy zabiegali o poprawę warunków komunikacyjnych. Organ podkreślił, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego czynności w tej sprawie tj. spotkania z mieszkańcami, zlecenie wykonania koncepcji, a następnie projektu są prowadzone od kilku lat. Zamiarem zarządcy drogi jest wyłonienie wykonawcy robót budowlanych na początku 2023 r. Sprawa jest o tyle pilna, że stan tej drogi powoduje duże niedogodności dla osób z niej korzystających. W razie zaniechania nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wystąpi ryzyko opóźnienia inwestycji, co spowoduje brak możliwości zapewnienia koordynacji poszczególnych etapów procesu budowlano - inwestycyjnego. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Starosta zwrócił uwagę, że przy ocenie zaistnienia przesłanki zawartej w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej wystarczające jest samo wskazanie faktów pozwalających na przyjęcie, iż interes występuje, organ nie jest zatem zobowiązany do poddania uzasadnienia wniosku szczegółowemu badaniu celem wykazania, że rygor w sposób niewątpliwy doprowadzi do założonego przez inwestora stanu rzeczy. Organ ocenił, że poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, usprawnienie transportu drogowego, jak i planowane terminy realizacji inwestycji uzasadniają nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Zażalenia na powyższe postanowienie o zasadniczo zbieżnej treści wnieśli: B. S. i W. S., M. K. oraz K. L. (dalej: Skarżący). W zażaleniach Skarżący podnieśli, że nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności godzi w ich interes i nie zostało należycie uzasadnione. Niezrozumiały dla Skarżących jest wyjątkowy charakter ważnego interesu społecznego, którym organ pierwszej instancji uzasadnił wydanie zaskarżonego postanowienia. Ich zdaniem sugeruje to stronniczość Starosty i nierówne traktowanie stron postępowania.
Po rozpoznaniu wniesionych zażaleń, Wojewoda Śląski działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 11g ust. 1 specustawy drogowej, postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r. nr IFXIII.7821.30.2022, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu, po przywołaniu stanu sprawy, organ odwoławczy podał, iż w toku postępowania odwoławczego pismem z dnia 28 listopada 2022 r. wezwał Inwestora do zajęcia stanowiska względem zarzutów i wniosków podnoszonych w ww. zażaleniach. Wojewoda wyjaśnił, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji ma charakter czasowy i jest ściśle związane z decyzją nieostateczną, odnosi bowiem swój skutek wyłącznie do czasu rozpoznania - przez organ drugiej instancji - odwołania i zakończenia postępowania wydaniem decyzji ostatecznej. Z tą chwilą ustają bowiem skutki prawne, jakie wiązały się z wydaniem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że regulacja art. 17 ust. 1 specustawy drogowej stanowi przepis szczególny w stosunku do treści art. 108 k.p.a. Przesłanką, oprócz złożenia wniosku w tej sprawie przez zarządcę drogi jest uzasadnienie tego wniosku interesem społecznym lub gospodarczym.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniach, Wojewoda w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych argumentował, że poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, usprawnienie transportu drogowego, jak i planowane terminy realizacji inwestycji, czy też finansowanie inwestycji z funduszy europejskich uzasadniają nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Specustawa drogowa ma szczególny charakter, bowiem jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Wstrzymanie zaskarżonej decyzji byłoby zatem istotnym zaburzeniem tego procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą wydania orzeczenia. Należy zatem uwzględnić, obok interesu właściciela działki, przez którą ma przebiegać inwestycja drogowa także interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi. Inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem.
Organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że realizacja inwestycji drogowych służy realizacji celu publicznego, a jednocześnie skutki tej realizacji są rekompensowane między innymi w formie odszkodowania za wywłaszczane nieruchomości czy obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu pierwotnego. W przypadku zaś utraty przez inwestora możliwości realizacji inwestycji, poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, mogą wystąpić długotrwałe niekorzystne następstwa, często niemożliwe do odwrócenia, przykładowo utrata możliwości finansowania inwestycji ze środków unijnych, opóźnienie lub całkowite wstrzymanie planów inwestycyjnych, co ma istotne znaczenie dla ogółu mieszkańców miasta. W świetle powyższego Wojewoda nie podzielił zarzutów zawartych w zażaleniach. W ocenie Wojewody, uzasadnienie przedstawione przez Inwestora należało uznać za wystarczające dla wykazania istnienia interesu społecznego i gospodarczego.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się Skarżący wnosząc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W skardze złożonej przez B. S. i W. S., reprezentowanych przez fachowego pełnomocnika, Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia art. 108 § 2 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 specustawy drogowej poprzez błędne uznanie, że w okolicznościach sprawy występuje przesłanka ważnego interesu społecznego, uzasadniająca nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a także naruszenie art. 7b k.p.a. poprzez nieuzasadnione w okolicznościach sprawy zastosowanie wyjątkowego środka o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnej, co narusza wyrażoną w tym przepisie zasadę proporcjonalności i adekwatności działań organów administracji, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik Skarżących wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz pism z dnia 21 i 29 września 2022 r. na okoliczność zorganizowania wizji lokalnej po wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżących wskazał, że realizacja inwestycji oznacza dla Skarżących ingerencję w ich prawo własności nieruchomości, zdaniem Skarżących korekta przebiegu drogi mogła być zrealizowana po przeciwnej stronie drogi na nieruchomości niezabudowanej. Skarżący zarzucali organowi, że dopiero po wydaniu decyzji, Inwestor zlecił wizję lokalną oraz rozpatrzenie możliwości korekty przebiegu drogi. Podjęcie tych działań oznacza, że natychmiastowa wykonalność decyzji nie jest niezbędna. Pełnomocnik skarżących podkreślił, że ulica [...] ma charakter drogi lokalnej i służy komunikacji mieszkańcom budynków zlokalizowanych w jej sąsiedztwie, dlatego interes społeczny stanowi niejako sumę interesów indywidualnych poszczególnych mieszkańców. W związku z tym przy jego ocenie, należy nadać większą rangę interesom indywidualnym tych mieszkańców, którzy nie sprzeciwiają się co do zasady procesowi inwestycyjnemu, domagają się jednak większego poszanowania własnych interesów i wskazują możliwość przeprowadzenia inwestycji w sposób zmniejszający ingerencję w ich prawo własności. Zdaniem Skarżących okoliczności podnoszone przez Inwestora nie mogą zostać uznane za uzasadniające istnienie ważnego interesu społecznego.
Skargę na powyższe postanowienie złożył także skarżący M. K. wskazując, że jest zainteresowany przebudową drogi, ale nie na warunkach określonych w zapadłej decyzji. Zwrócił uwagę na brak bezpośredniego dialogu w miejscu realizacji inwestycji z zainteresowanymi. Zdaniem Skarżącego za wydaniem zaskarżonego postanowienia nie stoi uzasadniony interes społeczny, zaś obecny projekt drogi stwarza zagrożenie dla mieszkańców.
Skargę złożyła także skarżąca K. L. Wskazała, że jest zainteresowana przebudową drogi, ale ma zastrzeżenia do procedury poprzedzającej wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w tym że została ona wydana bez dialogu z mieszkańcami. Podniosła również, że za wydaniem zaskarżonego postanowienia nie stoi uzasadniony interes społeczny.
W odpowiedzi na powyższe skargi organ podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skarg.
Postanowieniami z dnia 29 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach połączył sprawę ze skargi K. L. prowadzoną pod sygn. akt II SA/Gl 859/23 oraz sprawę ze skargi M. K. prowadzoną pod sygn. akt II SA/Gl 858/23 ze sprawą B. S. i W. S. prowadzoną pod sygn. akt II SA/Gl 849/23.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 849/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, wyjaśniając, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności traci na znaczeniu w momencie, gdy decyzja ta stanie się ostateczna, ponieważ w chwili uzyskania przymiotu ostateczności jest wykonalna z mocy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stało się opisane powyżej postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skargi nie są uzasadnione. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, jak już wyjaśniono, dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Ramy prawne kontroli sądowej skarżonego postanowienia wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Stosownie do art. 17 ust. 1 tej ustawy, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Decyzja ta zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi, uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych, uprawnia do wydania przez właściwy organ dziennika budowy (art. 17 ust. 3 specustawy drogowej). Należy podkreślić, że istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna pomimo tego, że nie jest ostateczna. Instytucja ta dotyczy zatem wykonalności decyzji nieostatecznych. W przypadku, gdy decyzja staje się ostateczna, nie obowiązują już żadne ograniczenia w jej wykonaniu. Tym samym nadanie rygoru wywołuje skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1134/09, z dnia 16 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 968/19).
Instytucja rygoru natychmiastowej wymagalności jest jednym z instrumentów służących przyspieszeniu procesu inwestycyjnego w zakresie realizacji inwestycji drogowych, a zatem realizacji celu omawianej ustawy jakim jest zapewnienie sprawnego przebiegu inwestycji drogowych, szybkiej modernizacji i rozbudowy sieci dróg w kraju. Przez pryzmat takiego celu należy więc odczytywać regulację zawartą w przywołanym przepisie art. 17 ust. 1 specustawy drogowej. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, specyfika uregulowań zawartych w specustawie drogowej wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości pod realizację inwestycji drogowych, skróceniu czasu wydawania rozstrzygnięć dotyczących realizacji dróg publicznych, a także prymacie interesu społecznego i gospodarczego nad słusznym interesem strony (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 427/19 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1339/17).
Jak wynika z akt sprawy, decyzją Nr [...] znak [...] z dnia 14 września 2022 r. Starosta [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi, budowie kanalizacji deszczowej w ramach zadania pod nazwą: "Projekt rozbudowy ulicy [...] w C.". Postanowieniem z dnia 7 października 2022 r. nr [...] organ pierwszej instancji nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, które to postanowienie zostało utrzymane w mocy zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r. nr IFXIII.7821.30.2022. Po rozpoznaniu odwołania od decyzji o udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, Wojewoda Śląski decyzją z dnia 1 czerwca 2023 r. nr IFXIII.7821.27.2020 uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części i orzekł w tym zakresie co do istoty oraz w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Decyzja organu odwoławczego nie została zaskarżona do sądu administracyjnego (karta nr 55-64 akt sądowych).
Argumentując wniosek o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Inwestor wskazał na konieczność wyłonienia wykonawcy robót początkiem kolejnego roku. Dodatkowo zaakcentował, że obecny stan drogi powoduje duże trudności dla osób z niej korzystających. Zdaniem Inwestora rozpoczęcie robót związanych z przebudową przedmiotowej drogi stanowi niewątpliwie ważny interes społeczny (wniosek z dnia 26 września 2022 r., akta administracyjne). Inwestor podnosił również, że inwestycja dotycząca rozbudowy ul. [...] j w C. została rozpoczęta na liczne prośby mieszkańców budynków zlokalizowanych przy tej ulicy o poprawienie warunków komunikacyjnych. Wyjaśnił także, że obecnie droga posiada nawierzchnię tłuczniową. W niektórych miejscach droga przebiega przez prywatne działki, który to stan prawny zostanie uregulowany poprzez decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Inwestor podkreślił także zamiar szybkiego rozpoczęcia robót budowlanych (pismo Inwestora z dnia 6 grudnia 2022 r., karta nr 28 akt administracyjnych). Zasadniczy kierunek argumentacji Skarżących zmierzał natomiast do tego, aby zakwestionować poprawność uznania organu, że w sprawie występuje przesłanka interesu społecznego uzasadniająca nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Kontrolując zaskarżone postanowienie należy pamiętać, że specustawa drogowa służy realizacji celu publicznego, jakim jest budowa dróg publicznych. Wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji drogowych służy bowiem realizacji celu w postaci poprawy bezpieczeństwa układu komunikacyjnego i transportowego, a jednocześnie skutki z tym związane są rekompensowane w formie odszkodowania (art. 12 ust. 4 w zw. z ust. 4a).
Powyższe zostawało również w kręgu rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt K 4/10. Trybunał stwierdził, że budowa bezpiecznych dróg w Polsce stanowi priorytetowy cel publiczny, gdyż jest konieczna zarówno dla ochrony środowiska, jak i zdrowia, wolności i praw konstytucyjnych całych społeczności (art. 31 ust. 3 Konstytucji), jest zatem kwestią dobra wspólnego. Trybunał podkreślił, że - po pierwsze, drogi są budowane nie w interesie państwa, jednostki samorządu terytorialnego czy zarządcy drogi, lecz w interesie wszystkich członków społeczeństwa, także tych wywłaszczanych. Po drugie, uproszczona procedura wywłaszczenia z mocy prawa podczas realizacji inwestycji liniowych, obejmujących wiele nieruchomości, jest metodą skuteczną. Po trzecie, lokalizacja (wytyczenie) drogi niejako narzuca listę nieruchomości, które muszą być zajęte, a zatem - wywłaszczone.
Regulacja art. 17 ust. 1 specustawy drogowej stanowi lex specialis w stosunku do treści art. 108 k.p.a. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest przyjęcie, że przesłankami, oprócz złożenia wniosku w tej sprawie przez zarządcę drogi, dla nadania rygoru natychmiastowej wymagalności decyzji będzie interes społeczny lub gospodarczy. Pojęcia te nie zostały zdefiniowane w drodze ustawowej. Wymagają nadania im treści, odnosząc je do stanu faktycznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż literalna wykładnia wskazanej normy specustawy drogowej prowadzi do wniosku, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest obligatoryjne, gdy właściwy zarządca drogi złoży wniosek uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Brak określenia w tym przepisie rodzaju i natężenia tego interesu wskazuje, że chodzi tu o jakikolwiek interes społeczny lub gospodarczy. Ocena, czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, pozostawiona została organowi rozpoznającemu sprawę. Ustawodawca nie ustanowił przy tym żadnych szczegółowych kryteriów dla takiej oceny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1757/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 699/22; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 272/21 za: wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 1785/15).
Ustawodawca nie wprowadza także żadnych szczególnych kryteriów oceny interesu, na który powołuje się wnioskodawca. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego czy planowane terminy realizacji inwestycji uzasadniają nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 93/14).
Jak wynika z akt sprawy, w tym z przywołanych pism Inwestora, nadanie przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności związane jest z ważnym interesem społecznym, tj. poprawą warunków komunikacyjnych. Inwestor wskazywał na aktualny stan drogi powodujący znaczne trudności związane z korzystaniem z przedmiotowej drogi, a także liczne prośby mieszkańców o poprawę tego stanu. Ponadto Inwestor podnosił konieczność wyłonienia wykonawcy robót w okresie wskazanym we wniosku, oraz zamiar szybkiego rozpoczęcia robót.
Argumentacja Inwestora oparta była zatem niewątpliwie o poprawę bezpieczeństwa oraz zapewnienie sprawnego przebiegu inwestycji.
Wobec powyższego, jak słusznie stwierdziły organy administracji publicznej, w niniejszej sprawie nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było w pełni uzasadnione. Nie można zgodzić się natomiast z poglądem, że powoływanie się na poprawę jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników drogi nie jest "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 17 specustawy drogowej, gdyż problem ten dotyczy wszystkich dróg w Polsce (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 2113/11). Brak było podstaw do podzielenia podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 specustawy drogowej. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 7b k.p.a. stanowiącego o współdziałaniu organów administracji publicznej. Formułowane natomiast przez Skarżących zarzuty uchybień w przebiegu postępowania w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, pozostawały poza przedmiotem niniejszego postępowaniem. W odniesieniu do wniosków dowodowych odnotować należy, iż sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. możliwości dowodowe Sądu są bardzo ograniczone.
Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którym sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło