II SA/Gl 85/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-10-18
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Tomasz Dziuk, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, pomimo śmierci jednej ze stron postępowania administracyjnego, która złożyła odwołanie, bez ustalenia jej następców prawnych i umożliwienia im udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 80 i 77 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji bez ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania (F. K.) i umożliwienia im udziału w postępowaniu odwoławczym. Brak takiego działania uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Sprawa dotyczyła zmiany stanu wody na gruncie i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w związku z budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego, co miało spowodować szkody na działce skarżącej. Postępowanie administracyjne trwało od 2012 roku, a poprzednie decyzje były uchylane. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa wodnego, w tym nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego oraz brak uwzględnienia wniosków dowodowych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i zasądził od kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2024 r. sprawy ze skargi K. K. (K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO.OS/41.9/434/2023/9110/AGŚ w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 21 grudnia 2023 r. K. K. (dalej: Strona, Skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO.OS/41.9/434/2023/9110/AGŚ w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Prezydent Miasta K. (dalej: organ pierwszej instancji) od 2012 r. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w związku z realizacją budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w K. i podniesieniem w ramach tych robót budowlanych terenu tej nieruchomości, co spowodować miało zmianę spływu wody ze szkodą dla działki nr [...] będącej własnością Skarżącej. Postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 z późn. zm.). Wydane przez organ pierwszej instancji decyzje administracyjne odmawiające nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, były uchylane przez organ odwoławczy, a sprawa przekazywana do ponownego rozpoznania (decyzja z dnia 21 marca 2014 r. Nr [...] uchylona decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r. nr [...]; decyzja z dnia 14 września 2017 r. Nr [...] uchylona decyzją z dnia 14 listopada 2018 r. nr [...]; decyzja z dnia 19 listopada 2019 r. Nr [...] uchylona decyzją z dnia 8 stycznia 2020 r. nr [...]; decyzja z dnia 29 października 2021 r. Nr [...] uchylona decyzją z dnia 11 kwietnia 2022 r. nr [...]).
Według stanowiska Skarżącej w wyniku zrealizowania na działce nr [...] przy ul. [...] w K. robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego wielorodzinnego doszło do podniesienia terenu tej działki, wykonania w granicy z działką nr [...] "tarasów" czy też zabudowy kaskadowej oraz zmiany stanu wód na gruncie, a realizacja tych robót głównie w związku z dokonanymi odstępstwami obejmującymi zmianę wysokości tarasów z 0,45 m na 2 m doprowadziła do zmiany naturalnego spływu wód opadowych i spowodowania szkód na działce Skarżącej, które obejmują w głównej mierze ogród.
Organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego przeprowadził oględziny terenu oraz uzyskał ekspertyzę dotyczącą naruszenia stosunków wodnych na ww. działkach nr [...] i [...] sporządzoną w dniu 30 kwietnia 2019 r., następnie uzupełnioną w dniu 28 listopada 2022 r. W treści opinii biegły stwierdził, że pierwotne ukształtowanie terenu wskazuje, iż spływ wody opadowej skierowany był zgodnie ze spadkiem warstwicowym ze strony południowo-wschodniej na stronę północno-zachodnią. Woda opadowa z działki nr [...] spływała w kierunku działki nr [...] sposób naturalny. Bezpośrednio przy ogrodzeniu pomiędzy tymi nieruchomościami w pasie około 1,0 m w stosunku do pierwotnego ukształtowania terenu w wyniku wykonanej inwestycji teren działki nr [...] został podniesiony o 0,2 m, pozostawiając część podmurówki ogrodzenia ponad terenem. Podniósł, że naturalny spływ wody przed wykonaniem działań inwestycyjnych na działce nr [...] był zaburzony poprzez wysoką podmurówkę ogrodzenia działki nr [...] (działka Skarżącej), co skutkowało skierowaniem odpływu wód opadowych w ciąg ulicy [...] wzdłuż tego ogrodzenia. Wykonanie zagospodarowania części terenu działki nr [...] w postaci tarasów, powodujące zmniejszenie spadków, skorygowało ilość odprowadzanej wody o 45% - z wartości 0,20 l/s do 0,11 l/s. Nadto, z uwagi na ujęcie wód opadowych z dachu oraz powierzchni utwardzonych do kanalizacji z odprowadzeniem do sieci kanalizacji deszczowej miejskiej, zlokalizowanej w ciągu ul. [...], ilość odprowadzanej wody z działki nr [...] w kierunku działki nr [...] stanowi wyłącznie obszar zlokalizowany po południowej stronie budynku mieszkalnego wielorodzinnego - przy czym z tego obszaru nie zostały zasadniczo zmienione pierwotne kierunki odpływu wód opadowych. Zgodnie z zasadami fizyki zagadnienia spływu powierzchniowego dotyczą również spływu wód w ośrodku gruntowym - a zatem nawet woda przesiąkająca pod ogrodzeniem (podmurówką) stanowi naturalne zjawisko fizyczne i nie może być traktowana jako anomalia. W dalszej kolejności biegły podał, że wskazane w postępowaniu szkody w postaci zawilgocenia nieruchomości Skarżącej, zawilgoceniu podmurówki ogrodzenia od strony kaskadowego tarasu, porastania mchem gleby w ogrodzie, utraty krzewów i drzew ozdobnych oraz koniecznością przekopywania gruntu i wysiewania trawy są wynikiem częściowo zagospodarowania tej działki roślinnością kwasolubną i zmianą mikroklimatu, związaną z zacienieniem i brakiem przewietrzenia. Zdaniem biegłego, brak tarasu schodkowego, przy założeniu pozostawienia pierwotnych rzędnych terenu, nie zmniejszyłby ilości spływu wód opadowych, ponieważ ilość wody zależy od spadku obszaru, z którego ona spływa. Wykonanie tarasu kaskadowego z prawie poziomym ukształtowaniem powierzchni poszczególnych tarasów zmniejszyło ilość wód opadowych przy takim samym rodzaju powierzchni, z której spływa woda opadowa. Brak odwodnienia powierzchni tarasów także nie wpływa na ilość spływającej wody, ponieważ przed zagospodarowaniem tej części działki również nie istniało odwodnienie.
Wobec tych ustaleń, decyzją z dnia 13 marca 2023 r. Nr [...] znak [...], organ pierwszej instancji odmówił nałożenia obowiązków przewidzianych w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego w stosunku do właściciela działki nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej z siedzibą przy ul. [...] K., tj. nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu wskazał, że przeprowadzone postępowanie, w tym w szczególności ustalenia wynikające z treści sporządzonej opinii, ocenione przez organ za celne i prawidłowe, nie dają podstaw do uznania, aby w sprawie doszło do zmiany naturalnego spływu wód, który powodowałby konieczność nałożenia obowiązków z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. i F. K. podnieśli szereg zarzutów, koncentrujących się na wykonanych na sąsiedniej nieruchomości robotach, w tym w szczególności na podniesieniu terenu tej nieruchomości i oparciu mas ziemnych o podmurówkę ogrodzenia, pełniącą w tej sytuacji rolę konstrukcji oporowej. Podnieśli wynikające stąd naruszenie ich prawa własności. Wskazali, że według Odwołujących się zrealizowany na nieruchomości sąsiedniej obiekt stanowi samowolę budowlaną, zrealizowaną z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Zakwestionowali także twierdzenia organu oraz biegłego jakoby w sprawie nie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie i szkód, które stanowią zawilgocenie ogrodzenia, zdegradowanie gleby i zniszczenie wielu roślin w ich ogrodzie. Zwrócili też uwagę, że studzienka, do której odprowadzane są wody opadowe z dachu sąsiedniego budynku, jest nieszczelna i podczas opadów nawalnych dochodzi do przelewania się wody na ich nieruchomość.
Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy opisaną na wstępie decyzją z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO.OS/41.9/434/2023/9110/AGŚ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał stan faktyczny sprawy, przepisy znajdujące w niej zastosowanie oraz szczegółowo przytoczył szereg twierdzeń i wniosków zwartych w sporządzonej w sprawie opinii biegłego oraz opinii uzupełniającej. Następnie stwierdził, że opinia uzupełniająca wprost stanowi, iż wykonane działania związane ze zmianą zagospodarowania i ukształtowania terenu działki nr [...] nie spowodowały naruszenia stosunków wodnych. Biegły wskazał także jednoznacznie, że szkody na działce nr [...] nie są bezpośrednio związane ze zmianą zagospodarowania działki nr [...], w szczególności z wykonaniem tarasów. W ocenie Kolegium opinia jest wiarygodna i spójna z materiałem dowodowym, a wnioski logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że dla wydania decyzji nakazującej wykonanie obowiązków, o których mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, konieczne jest wystąpienie łącznie wszystkich przesłanek przewidzianych w tym przepisie, tzn. zachowania powodującego zmianę stosunków wodnych, wystąpienia szkody oraz związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy powyższymi zdarzeniami. W przypadku braku chociażby jednej z ww. przesłanek organ jest zobowiązany odmówić zastosowania środków przewidzianych w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. W ocenie Kolegium ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w prowadzonym postępowaniu nie dowiedziono, aby działania właściciela nieruchomości nr [...] spowodowały zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunt sąsiedni. Ponadto właściciele działki nr [...] nie wykazali, aby ponieśli bezpośrednie szkody w związku ze zmianą zagospodarowania terenu działki nr [...] w kontekście naruszenia stosunków wodnych. Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że zasadnie organ pierwszej instancji odmówił nałożenia obowiązków przewidzianych w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Zdaniem Kolegium wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone właściwym zgromadzeniem materiału dowodowego, jego oceną i prawidłową kwalifikacją prawną. Odnosząc się natomiast do treści odwołania stron Kolegium wskazało, że nie stwierdza wadliwości postępowania organu pierwszej instancji w zakresie przywołanym w odwołaniu, zaś kwestia podnoszonej samowoli budowalnej sąsiedniego budynku nie może być oceniana w postepowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Skarżąca wskazując na wstępie, że F. K. zmarł w dniu [...] a jedynymi spadkobiercami po zmarłym są jego żona (Skarżąca) oraz dzieci. Względem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego sformułowała zarzuty naruszenia:
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 29 ust. 1-3 Prawa wodnego poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo braku ich zastosowania przez organ i pomimo odmówienia nałożenia obowiązków przewidzianych w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego w stosunku do właściciela działki nr [...], m.in. wybudowania drenażu wzdłuż całej długości działki na głębokości 0,5 m poniżej istniejącego poziomu terenu działki [...] wraz z odprowadzeniem do kanalizacji i posadowienia płyty betonowej podtrzymującej ziemię tarasu, zgodnie z wnioskiem Skarżącej,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 80 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pomimo niezebrania i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie oświadczeń właścicieli nieruchomości sąsiednich, a także nieprzesłuchanie wskazanych świadków, pomimo wniosku strony oraz pomimo, iż osoby te posiadały wiedzę na temat szkód na posesji Skarżącej,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że na podstawie opinii biegłego, który specjalizuje się w ocenie stosunków wodnych organ jednoznacznie ustalił, że nie doszło do powstania szkody na działce Skarżącej, gdyż "wskazane w postępowaniu szkody w postaci zawilgocenia nieruchomości, zwilgocenia podmurówki płotu od strony kaskadowego tarasu, porastania mchem gleby w ogrodzie, utraty licznych krzewów i drzew ozdobnych, przekopywania gruntu i wysiewania trawy są wynikiem częściowo zagospodarowania działki nr [...] roślinnością kwasolubną oraz zmianą mikroklimatu związaną z zacienieniem i brakiem przewietrzania", podczas gdy biegły nie dysponuje wiedzą z zakresu ogrodnictwa na tyle, by ustalać samodzielnie przyczyny powstania szkody.
Pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zakwestionował szereg twierdzeń i wniosków, wynikających z przedłożonej w sprawie opinii wskazując m. in., że niektóre wnioski z niej płynące nie korelują ze specjalnością powołanego biegłego, tj. melioracja i stosunki wodne. Zwrócił uwagę, że biegły nie posiada specjalizacji z zakresu ogrodnictwa, czy hodowli rośli, i z tego powodu nie można uznać za wystarczające wyjaśnień, że przyczyną zawilgoceń i przenikania jest nasadzenie wskazanych w opinii roślin. Zdaniem pełnomocnika Skarżącej w dalszym ciągu opinia nie wyjaśniła jakie są przyczyny szkód powstałych na posesji Skarżącej i dlaczego uprzednio szkody te nie występowały. Nadto biegły nie wskazał w opinii na jakiej podstawie ustalono wcześniejsze incydentalne odprowadzanie wód na działkę nr [...] oraz jak ustalono, że obecnie do takich odprowadzeń nie dochodzi zwłaszcza w kontekście stwierdzenia o zwiększeniu zakresu szkód na przestrzeni lat 2019-2022. Pełnomocnik Skarżącej w dalszej kolejności podniósł, że przedłożona opinia nie daje odpowiedzi na pytanie o odprowadzanie wody z terenu działki nr [...] w razie wystąpienia deszczu nawalnego, ani jaki wpływ na zmianę stosunków wodnych miało nawiezienie ziemi podczas budowy na wys. 1,5 m od strony wschodniej i południowej nieruchomości oraz od strony północnej pomiędzy garażem a granicą działek nr [...] i nr [...], i nawiezienie ziemi na wysokość 2,5 m o długości 30 m i szerokości 3 m na strop garażu. Dodatkowo wskazał, że organ pominął składane przez Skarżącą wnioski dowodowe, w tym w szczególności o przesłuchanie świadków, których oświadczenia pisemne złożone do akt przeczą częściowo twierdzeniom zawartym w opinii biegłego, w szczególności w zakresie szkód powstałych na działce Skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem oceny sądowoadministracyjnej w oparciu o wymienione powyżej kryteria, uczyniona została opisana na wstępie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Uwzględniając wskazaną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd stwierdził uchybienia wymagające zastosowanie kompetencji kasatoryjnych. Stosownie do brzmienia art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie będąc związany zarzutami skargi, dopatrzył się uchybienia, które nie zostało podniesione w skardze.
Wobec informacji o śmierci F. K., na mocy zarządzenia z dnia 11 października 2024 r. zwrócono się do Urzędu Stanu Cywilnego w G. o wydanie odpisu skróconego aktu zgonu. Zgodnie z nadesłanym odpisem aktu zgonu o oznaczeniu [...] F. K. zmarł [...] (karta nr 85 akt sądowych).
Stosownie do akt administracyjnych przedłożonych do sprawy decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu 13 marca 2023 r. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli K. K. i F. K.. Organ odwoławczy zaskarżone w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcie wydał w dniu 27 listopada 2023 r., zatem już po śmierci Odwołującego się F. K., jednocześnie wskazując, że decyzja została wydana po rozpatrzeniu "odwołania K. K. i F. K.".
Odnotowania wymaga, iż obowiązkiem organu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest ustalenie pełnego kręgu jego stron i czuwanie nad możliwością udziału każdej ze stron w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W sytuacji śmierci jednej z osób, która powinna być stroną postępowania, obowiązkiem organu jest ustalenie następców prawnych tej osoby (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 1645/21). Powyższy obowiązek spoczywa nie tylko na organie pierwszej instancji, lecz również na organie odwoławczym.
Podnieść również należy, że w myśl art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 k.p.a., a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.). Przepis ten nie pozostawia uznaniu organu decyzji w kwestii zawieszenia postępowania administracyjnego. Otóż, jeżeli nie zachodzą okoliczności wyłączające zawieszenie postępowania administracyjnego, to organ jest zobligowany do tego, aby je zawiesić. Instytucja ta ma umożliwić udział w sprawie następcom prawnym osób dysponujących interesem prawnym w sprawie.
W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien jednak w pierwszej kolejności rozważyć, czy uprawnienia lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty, czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny organ administracyjny wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, a w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wzywa jej następców prawnych (art. 30 § 4 k.p.a.). Dopiero wtedy, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 k.p.a., a postępowanie nie stało się wobec śmierci strony bezprzedmiotowe, organ administracji zawiesza postępowanie.
W rezultacie poczynione uwagi dowodzą tego, że w kontrolowanej sprawie na etapie postępowania odwoławczego nie zbadano następstwa prawnego wobec śmierci strony, która złożyła odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej. Z tych też przyczyn organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę winien dokonać ustalenia następców prawnych osoby zmarłej celem zapewnienia im udziału w niniejszym postępowaniu, w tym ustalenia ich stanowiska co do wniesionego przez F. K. odwołania. W treści skargi wskazano, iż spadkobiercami po zmarłym są jego dzieci oraz małżonka, będący również stronami toczącego się postępowania. Nie może jednak ujść uwadze, że ze wskazanych jako spadkobierców F. K. jedynie małżonka K. K. – obecnie Skarżąca, wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Nadto w skardze podano, że sprawa o stwierdzenie nabycia spadku zawisła przed Sądem Rejonowym K. w K. pod sygn. akt[...] , zatem zgodnie z wiedzą strony skarżącej w dacie wnoszenia skargi nie była jeszcze prawomocnie zakończona.
Wskazane powyżej uchybienia stały się podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji, przy odstąpieniu od kontroli prawidłowości zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisów prawa materialnego.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ winien mieć na uwadze wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, w szczególności prawidłowo ustalić krąg osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania w wysokości 680,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 200,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,00 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.).
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez stronę skarżącą oraz uczestników postępowania (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy w składzie trzech sędziów.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło