II SA/Gl 850/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-11-03

Skład orzekający: Leszek Wolny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący na świadczeniu emerytalnym i posiadający majątek w postaci mieszkania, nieruchomości rolnej i lokalu użytkowego, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący, pomimo posiadania majątku, wykazał, że jego dochód z emerytury jest niewystarczający do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zwłaszcza w sytuacji równoległego prowadzenia dwóch postępowań sądowych i konieczności spłaty zaległości. W związku z tym, spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący T. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wskazał, że jego jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne, które po potrąceniu zaległości wobec ZUS i uwzględnieniu kosztów utrzymania, pozostawia mu niewielką kwotę. Posiada majątek w postaci mieszkania, nieruchomości rolnej i lokalu użytkowego. Wniosek został rozpoznany z uwzględnieniem materiałów z innej, równoległej sprawy skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku urzędowego formularza PPF. W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, że obecnie przebywa na świadczeniu emerytalnym i nie posiada innych dochodów. Nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty sądowej w całości bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jego świadczenie emerytalne jest obniżone z uwagi na zaległe świadczenia na rzecz ZUS z tytułu opłacania składek w wysokości 272 zł. W efekcie, po potrąceniu ww. kwoty, świadczenie emerytalne wnioskodawcy wynosi 1.404,48 zł netto. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie ze swoim synem J. (urodzonym w dniu [...] r.). Na jego majątek składa się: mieszkanie o powierzchni 52,2 m2 o wartości 100.000 zł; nieruchomość rolna o powierzchni 0,82 ha o wartości 180.000 zł oraz lokal użytkowy o powierzchni 12,5 m2 o wartości 25.000 zł. Wnioskodawca oświadczył, że jego świadczenie emerytalne wynosi jednak 1.676,48 zł netto i podał szacunkowe wyliczenie ponoszonych przez siebie kosztów. Wniosek o prawo pomocy został również złożony w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 810/16. W sprawie tej, pismem z dnia 30 września 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę o nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować rzeczywisty i aktualny stan majątkowy wnioskodawcy – w tym: udokumentowanie wysokości netto uzyskiwanego dochodu, dokumentów źródłowych obrazujących wysokość ponoszonych kosztów utrzymania oraz określenie sposobu w jaki jest wykorzystywany aktualnie posiadany przez wnioskodawcę lokal użytkowy. W odpowiedzi na wezwanie do akt tej sprawy nadesłano: zaświadczenie o zwieszeniu z dniem [...] r. działalności gospodarczej; zestawienie harmonogramu spłat zaległości do ZUS; zestawienie opłat za lokal mieszkalny; kserokopie rachunków opłat za energię elektryczną, gaz, lekarstwa w aptekach i opłaty miesięcznej za lokal użytkowy oraz druczek obrazujący wysokość świadczenia emerytalnego netto otrzymywanego przez skarżącego. W piśmie przewodnim z dnia 24 października 2016 r. skarżący oświadczył, że jego lokal użytkowy, w związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej, wykorzystywany jest jako magazyn dla towarów handlowych, które obecnie nie mogą być sprzedawane. Rozpoznając wniosek w przedmiotowej sprawie uwzględniono materiał źródłowy dostarczony przez wnioskodawcę do sprawy o sygn. akt II SA/Gl 810/16. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku T. W., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wnioskodawca wykazał swoją aktualną kondycję finansową w sposób dostateczny. Przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku o przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy podkreślić, że aktualnie toczą się równolegle dwie sprawy sądowoadministracyjne, w których występuje obowiązek ponoszenia kosztów sądowych (II SA/Gl 810/16 i II SA/Gl 850/16). Łączny, sumaryczny wpis sądowy od skarg w obu sprawach wynosi 1.250 zł. Wnioskodawca nie prowadzi już działalności gospodarczej, jest ona zawieszona od dnia 1 kwietnia 2016 r. Jego jedyny dochód stanowi świadczenie emerytalne, zamykające się w kwocie 1.676,48 zł (przekaz pocztowy obrazujący wysokość świadczenia netto). Jego miesięczne udokumentowane wydatki zamykają się w kwocie około 1.120 zł. W efekcie pozostaje wnioskodawcy kwota około 560 zł na zakup żywności, odzieży i środków czystości. Uwzględnić należy fakt, że na jego utrzymaniu pozostaje niespełna roczne dziecko. W tej sytuacji, w ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący nie jest w stanie uiścić nawet drobnej części wpisu bez narażenia się na realny uszczerbek w koniecznym utrzymaniu, zarówno siebie, jak i swojej rodziny. Tym samym, wnioskodawca wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, co skutkuje uwzględnieniem jego wniosku w całości. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło