II SA/Gl 851/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-12-17
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, posiadająca stałe źródło dochodu (emerytura) oraz nieruchomość leśną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie może zostać uwzględniony, jeśli strona posiada stałe źródło dochodu, które nie jest na tyle niskie, aby zaspokajać jedynie podstawowe potrzeby, a także dysponuje majątkiem (np. nieruchomość leśna), który może stanowić źródło środków na pokrycie kosztów postępowania. Strona ubiegająca się o całkowite zwolnienie powinna najpierw poszukiwać środków we własnym majątku.Stan faktyczny
Skarżący S. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wskazał, że jest samotnie prowadzącym gospodarstwo domowe, nie posiada zasobów pieniężnych, jest właścicielem domu i nieruchomości rolnej (las), a jego miesięczny dochód z emerytury jest przeznaczany w dużej części na leki z uwagi na inwalidztwo. Wcześniejszy wniosek w innej sprawie został częściowo uwzględniony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza S. H. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł szereg okoliczności związanych z przebiegiem sprawy toczącej się przed organami administracji.
W oparciu o zawarte w formularzu informacje udało się natomiast ustalić, że jest on osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe nieposiadającą żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. S. H. jest właścicielem domu o powierzchni mieszkalnej [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha (las).
Miesięczny dochód strony wykazany został w kwocie [...] zł uzyskiwanej z tytułu emerytury. Wnioskodawca dodał, że jest inwalidą [...] grupy i ponad połowę swej emerytury wydaje na leki.
Trzeba w tym miejscu zauważyć, że w sprawie toczącej się pod sygnaturą akt II SA/Gl 841/08 skarżący, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 października 2008 r. został w części zwolniony od kosztów sądowych, natomiast w pozostałym zakresie (w tym również w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu) jego wniosek oddalono. Z tego też względu przy ocenie złożonego wniosku wzięte zostały okoliczności przedstawione w tamtej sprawie.
Oceniając wniosek S. H. zważono co następuje:
Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że ustawodawca sformułował bardzo surowe kryteria oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Tylko więc osoba, której sytuacja materialna jest wyjątkowo ciężka i nieposiadająca żadnych możliwości zdobycia środków na poniesienie kosztów sądowych i opłacenie usług fachowego pełnomocnika zasługuje na ewentualne przyznanie prawa pomocy.
Rozpoznając wniosek S. H. niepodobnym było stwierdzić, iż tego rodzaju okoliczności zachodzą w odniesieniu do jego osoby.
Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że skarżący dysponuje stałym źródłem dochodu (emerytura). Wysokość tego świadczenia nie jest na tyle niska, aby z pewnością można było stwierdzić, iż służy ono zaspokojeniu podstawowych potrzeb wnioskodawcy. W tym miejscu zauważyć trzeba, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego na wysokość jego przeciętnych, miesięcznych wydatków.
Posiłkując się materiałem zgromadzonym w sprawie II SA/Gl 841/08 ustalono, że wydatki na wodę, energię elektryczną, gaz, telefon itp. wynoszą przeciętnie około [...] zł, a jednorazowy zakup opału to wydatek rzędu [...] zł. Skarżący nie udokumentował w żaden sposób wysokości środków przeznaczanych na zakup lekarstw, stąd też jego oświadczenie w tym zakresie, iż wydaje około 70 % uzyskiwanego dochodu na lekarstwa, zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] r. nie może być uznane za wiarygodne zwłaszcza, że w sprawie o sygn. II SA/Gl 841/08 skarżący wskazał, iż wydatki na lekarstwa wynoszą około [...] zł. Trzeba wreszcie zauważyć, że w skład majątku wnioskodawcy wchodzi nieruchomość leśna o pow. [...] ha. Osoba, która ubiega się o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu winna w pierwszej kolejności poszukiwać źródła uzyskania środków na ten cel we własnym majątku, a dopiero potem, gdy okazałoby się to niemożliwe – zwrócić się o pomoc do Sądu.
W takiej sytuacji, posiadanie wskazanego wyżej składnika majątkowego stanowi okoliczność przemawiającą przeciwko uwzględnieniu wniosku.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 3 oraz z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło