II SA/Gl 851/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi D. M. i M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z wniosku A.M. z dnia [...], która domagała się "udrożnienia drogi pożarowej tj. klatki schodowej" w budynku położonym przy ul. [...] w C. W związku z niejasną treścią powyższego wniosku organ I instancji w obecności wnioskodawczyni oraz R.R., który od dnia [...] wstąpił w prawa wnioskodawczyni, przeprowadził w dniu [...] kontrolę użytkowania klatki schodowej w budynku przy ul. [...] w C. stwierdzając, "..że bieg schodów znajdujących się od lewego wejścia został odgrodzony murem. Od góry na poziomie I piętra zakryto otwór (bieg schodowy ) deskami". Po wszczęciu postępowania, w oparciu o ustalenia powyższej kontroli, decyzje o podziale nieruchomości z [...], akt notarialny nr [...] z dnia [...], którym ustalono służebność przechodu przez klatkę schodową na rzecz wnioskodawczyni, inwentaryzacje parteru wykonaną przez mgr arch. J.D. w [...] roku oraz decyzję z dnia [...] PINB o zatwierdzeniu projektu zamiennego przebudowy I pietra budynku, organ I instancji ustalił, że sporna ścianka istniała już w roku [...]. Fakt jej istnienia potwierdza inwentaryzacja z [...] roku ( sporządzona przez J.D. ) oraz zatwierdzony projekt budowlany zamienny z [...] roku. Następnie organ I instancji stwierdził, że postępowanie w stosunku do przedmiotowej ścianki działowej jest bezprzedmiotowe bowiem jej istnienie nie spowodowało zmniejszenia szerokości biegu schodów w sposób niedopuszczalny. Zgodnie z § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 75, poz. 690 z zm.) szerokość biegu dla przedmiotowego obiektu powinna wynosić 1,20 m, a załączona inwentaryzacja budynku ( z [...] r.) wykazuje szerokość biegu schodów około [...] m. W związku z powyższym organ I instancji decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej ścianki działowej na podstawie art. 105 § 1 kpa. Organ też zwrócił uwagę na fakt, że zgromadzony materiał, w tym wniosek A.M. świadczą o tym, że w istocie wniosek dotyczy korzystania z prawa przechodu będącego służebnością gruntową ustanowioną na rzecz jednego ze współwłaścicieli nieruchomości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...], wydaną na skutek odwołania R.R. ( następcy prawnego pod tytułem szczególnym A.M. ) w oparciu o art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego decyzja I instancji została wydana przedwcześnie, bez dostatecznego wyjaśnienia i zbadania sprawy. W sprawie jest bezsporne, że jego przedmiotem była ścianka działowa oddzielająca klatkę schodową od pomieszczenia w budynku przy ul. [...]. Ścianka istniała już w [...] roku, jej szkielet był wykonany ze stalowych kątowników, a wypełniała go płyta paździerzowa o grubości około 10 cm. Na przełomie roku [...] ścianka ta została zastąpiona ścianką z pustaka o grubości około 12 cm ( oświadczenie uczestników postępowania M. z [...]) Zatwierdzony projekt zamienny budowlany przebudowy I piętra z [...] roku nie zakładał istnienia tej ścianki ( rysunek nr 9 ) i w takiej postaci uzyskał pozytywne uzgodnienie z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń pożarowych. W związku z tym zdaniem organu orzekającego należy ustalić, kto wykonał sporną ściankę ( w postaci aktualnej ) i tę osobę zobowiązać do przywrócenia klatki do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem zamiennym. Skargę na powyższą decyzję złożyli D. i M. małż. M. wnosząc o jej uchylenie i podnosząc że decyzja narusza art. 6, 7 i 107 kpa. Zdaniem skarżących w istocie przedmiotem postępowania jest kwestia wykonywania, obecnie poprzez R.R., służebności przechodu przez klatkę schodową, stanowiącą własność skarżących. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W związku z treścią skargi należy przede wszystkim stwierdzić, że skarżący mają rację twierdząc, że w kompetencjach organu nadzoru budowlanego nie leży rozstrzyganie o sposobie wykonywania ustalonej aktem notarialnym z [...] służebności przechodu, jak i o wszelkich kwestiach związanych ze współwłasnością budynku oraz podziału nieruchomości przy ul. [...]. Przedmiotem postępowania organów była ścianka działowa oddzielająca klatkę schodową od pomieszczeń w budynku przy ul. [...]. Organy nadzoru budowlanego działają co do zasady z urzędu i dlatego rzeczywiście niejasny wniosek A.M. z dnia [...], nie mógł przesądzać o przedmiocie postępowania. W następstwie czynności kontrolnych w dniu [...] organ ustalił istnienie ścianki działowej na poziomie ( jak się wydaje I piętra ). W kompetencjach tego organu było zbadanie kiedy ta ścianka powstała, przez kogo została zrealizowana i wreszcie czy jej wykonanie odbyło się zgodnie z prawem. Skład orzekający podziela stanowisko organu orzekającego, że do umorzenia postępowania w sprawie doszło przedwcześnie, to jest przed zupełnym zgromadzeniem materiału dowodowego i jego oceną. Te braki uzasadniały wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa. Artykuł ten uprawnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Decyzja organu odwoławczego czyni zadość wymaganiom art. 138 § 2 kpa, chociaż w ocenie Sądu zawarte w niej wskazania co do zakresu koniecznego uzupełnienia postępowania nie są pełne. Okoliczność ta jednak nie wpływa na zgodność z prawem bowiem stosownie do art. 138 § 2 zdanie ostatnie kpa, organ odwoławczy przekazując sprawę może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy nie ma obowiązku wskazania tych okoliczności. Mając na uwadze ponowne postępowanie organu I instancji zdaniem Sądu – należy je uzupełnić o prawidłowo sporządzone oględziny. Z oględzin tych powinno wyraźnie wynikać usytuowanie spornej ścianki i sposób jej wykonania. Z protokołu kontroli te fakty nie wynikają, a brak właściwego i czytelnego rysunku utrudnia ustalenie przez Sąd usytuowania ścianki. Należy też wyraźnie ustalić czas jej wykonania i inwestora, a także odnieść się do zatwierdzonego decyzją z dnia [...] projektu zamiennego przebudowy I piętra budynku. W tym zakresie dotychczasowe stanowiska organów orzekających są całkowicie sprzeczne. Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy pozwoli na dokonanie kwalifikacji ścianki działowej w kontekście pojęcia robót budowlanych, ustalenia czy były one samowolą budowlaną czy też nie i podjęcie stosownej decyzji, co nie wyklucza decyzji o umorzeniu postępowania przewidzianej Prawem budowlanym. Nie do zaakceptowania jest także stanowisko organu I instancji co do braku naruszenia realizacją ścianki § 68 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 roku, które stało się podstawą umorzenia postępowania w sprawie. Brak naruszenia § 68 ust. 1 organ ten stwierdził bowiem jedynie w oparciu o inwentaryzację budynku. Inwentaryzacja ta, jak stwierdził organ została wykonana w [...] roku, a z oświadczenia D. i M. małż. M. z dnia [...] wynika, że dopiero na przełomie roku [...] pierwotna ścianka paździerzowa została zastąpiona ścianką z pustaków. Już z tego powodu inwentaryzacja nie koniecznie musi wykazywać faktyczną szerokość biegu schodów. Zresztą żadna inwentaryzacja czy projekt nie może przesądzić o rzeczywiście istniejącej szerokości biegu schodów, okoliczność ta może być ustalona jedynie w czasie oględzin w wyniku przeprowadzonych pomiarów. Kierując się powyższą argumentacją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) skarga podlegała oddaleniu. su.