II SA/Gl 851/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-03-05

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez brak określenia obligatoryjnych parametrów kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, a także zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej terenów oznaczonych określonymi symbolami oraz niektórych przepisów, uznając, że naruszają one przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego poprzez brak określenia obligatoryjnych parametrów zabudowy i zagospodarowania terenu, a także zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości, w tym kąta położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając, że gmina wykazała zasadność odstąpienia od określenia stawki procentowej dla niektórych terenów ze względu na tożsamość ich przeznaczenia w poprzednim planie.
Stan faktyczny
Wojewoda Śląski wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Imielinie dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości. Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności brak określenia obligatoryjnych parametrów zabudowy, zagospodarowania terenu oraz zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości. Gmina wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że niektóre parametry nie są wymagane w konkretnych sytuacjach lub zostały określone w sposób wystarczający.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w częściach dotyczących terenów oznaczonych symbolami: 1 MN – 12 MN, 1U/MN – 3 U/MN, 1 MN/U – 5 MN/U, 1U, 2 U, 1 KD – L, 2 KD - L, 3 KD – L, 1 KD – D, 2 KD – D, 3 KD – D, 1 KDX – 3 KDX oraz przepisów § 9 pkt. 5, § 10, § 11 ust. 1 pkt. 2 lit. f tiret drugie, § 11 ust. 3 pkt. 6. 2. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Imielinie z dnia 28 czerwca 2011 r. nr IX/45/2011 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w częściach dotyczących terenów oznaczonych symbolami: 1 MN – 12 MN, 1U/MN – 3 U/MN, 1 MN/U – 5 MN/U, 1U, 2 U, 1 KD – L, 2 KD - L, 3 KD – L, 1 KD – D, 2 KD – D, 3 KD – D, 1 KDX – 3 KDX oraz przepisów § 9 pkt. 5, § 10, § 11 ust. 1 pkt. 2 lit. f tiret drugie, § 11 ust. 3 pkt. 6; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala. W dniu 28 czerwca 2011 r. Rada Miasta Imienin podjęła uchwałę nr IX/45/2011 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Imienin w rejonie ulic Malczewskiego, Wandy, Sikorskiego i Imielińskiej. Skargę na tę uchwałę do sądu administracyjnego wniósł Wojewoda Śląski, wnioskując o stwierdzenie jej nieważności w całości. Zarzucił, że uchwała narusza art. 15 i art. 28 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) i § 4 pkt 6 i 8 rozporządzenia z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1587) oraz art. 96 ust. 1 i art. 102 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że uchwała narusza art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu (...) w związku z § 4 pkt 6 rozporządzenia, albowiem w § 16 pkt 2 uchwały, dla terenów oznaczonych symbolami 1U i 2U nie określono wielkości powierzchni zabudowy i nie ustalono żadnych zasad kształtowania zabudowy. Istotnie naruszono także art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy. Jakkolwiek w ustaleniach szczegółowych dla poszczególnych terenów ustalono zasady scalania i podziału nieruchomości, to nie wyczerpano zakresu przepisu § 4 pkt 8 rozporządzenia, nie określono bowiem takiego parametru, jak kąt położenia granic w stosunku do drogi. W konsekwencji nie określono obligatoryjnych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości, niezbędnych w świetle art. 102 u.g.n. Jednocześnie zarzucono, że § 10 pkt 1 uchwały, z naruszeniem art. 96 ust. 1 u.g.n. ustala parametry podziału nieruchomości. Ustalenie to przekracza zakres kompetencji rady gminy. Wskazano, że rada naruszyła art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy, albowiem nie ustaliła stawek procentowych dla naliczenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dla terenów usług i terenów dróg, ograniczając się do ustalenia stawki dla terenów 1-12MN, 1-3MN/U i 1-5 U/MN. Podniesiono, że o wzroście wartości danej nieruchomości przesądza operat szacunkowy, zaś ustalenie stawki jest obligatoryjne. Podniesiono także zarzuty wobec regulacji § 9 pkt 5, § 11 ust. 1 pkt 2 tiret drugie i § 11 ust. 3 pkt 6, uznając że zawarte w nich normy wykraczają poza zakres kompetencji organu uprawnionego do przyjęcia planu miejscowego W odpowiedzi na skargę Miasto Imienin wniosło o jej oddalenie. Wyjaśniono, że przepisy § 16 uchwały dotyczące jednostek 1U i 2U należy interpretować kompleksowo, z uwzględnieniem faktu, że w § 16 pkt 2 lit. b planu na tych terenach nie dopuszczono nowego inwestowania, a jedynie przewidziano utrzymanie dotychczasowych obiektów z możliwością remontu, przebudowy i rozbudowy. Możliwe roboty nie prowadzą do takiej modyfikacji zagospodarowania, aby była konieczność ustalania parametrów i wskaźników zabudowy. Na rysunku planu dla jednostki 1U określono linię zabudowy, a w § 16 pkt 2 lit. a ustalono powierzchnię biologicznie czynną, co stanowi istotny wskaźnik dla kształtowania zabudowy dla terenów 1U i 2U. Nie naruszono także art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy, albowiem takie parametry jak wielkość i kąt położenia granic działek względem pasa drogi w § 4 pkt 8 rozporządzenia wymienione są dopiero po przecinku. Określenie kąta położenia granic działek nie uniemożliwia prawidłowego przeprowadzenia scalania i podziału, jeśli jest on wypadkową wielkości działki i ukształtowania pasa drogi. Brak określenia kąta w takiej sytuacji nie uniemożliwia przeprowadzenia podziału. Wyjaśniono też, że w § 24 uchwały ustalono stawki służące obliczeniu jednorazowej opłaty w tytułu wzrostu wartości nieruchomości w zakresie odpowiadającym stanowi faktycznemu. Ustawa nie wymaga, aby stawki te były ustalone dla wszystkich terenów objętych planem, lecz tylko dla tych, gdzie jest to zasadne. Ustalanie ich dla dróg stanowiących inwestycje gminne nie jest właściwe. Natomiast dla terenów, gdzie utrzymano dotychczasowe zagospodarowanie, jak tereny usług, brak podstaw do ustalania stawek, albowiem nie ma wzrostu wartości działek. Postanowienia § 9 ust. 3 uchwały nie naruszają prawa, katalog ustaleń planu w art. 15 ustawy nie jest zamknięty. Wymóg wprowadzony w § 9 zabezpiecza interesy wszystkich inwestorów, warunki geologiczno-górnicze są wszak zmienne a plan jest uchwalany na dłuższy okres czasu. W przypadku braku planu, każda inwestycja jest uzgadniania indywidualnie z organem administracji geologiczno-górniczej. Gdy obowiązuje plan, także zasadne jest poczynienie uzgodnień przez inwestora z przedsiębiorcą, celem zabezpieczenia inwestycji na określoną kategorię szkód górniczych. Gmina podkreśliła, że plan podlega weryfikacji wedle stanu prawnego obowiązującego w dacie podjęcia uchwały. Na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. Burmistrz Miasta podał, że przepis § 10 pkt 1 uchwały dotyczy jedynie podziałów nieruchomości, co jednoznacznie wynika z jego treści. W gminie nie ma potrzeby dokonywania scaleń i podziałów i nie są one przewidziane do przeprowadzenia. W piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2012 r. Miasto Imienin dodatkowo wyjaśniło, że tereny 1Ls i 2Ls oraz 1R – 5R i W w poprzednim planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta, zatwierdzonym uchwała Rady Miejskiej w Mysłowicach nr XXXIV/224/93 z 11 lutego 1993 r. (Dz. Urz. Woj. Kat. Nr 5/93 z 5 kwietnia 1993 r.), który utracił ważność 1 stycznia 2004 r., były terenami zieleni i upraw rolnych, oznaczonymi symbolem ZII i RP. Nie nastąpił wzrost wartości tych terenów. Nie nastąpił także wzrost wartości dla terenów o symbolu U, w poprzednim planie były one przeznaczone pod usługi w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej. Od lat nie zmienił się profil działalności na tym terenie, a wprowadzenie symbolu U miało na celu zapewnienie zgodności planu ze Studium. Dołączono rysunek poprzednio obowiązującego planu miejscowego i wypis z niego dla terenów MU II, ZII, ZIII, RP i Zt. W odpowiedzi na to pismo, Wojewoda Śląski podtrzymał swoje zarzuty zawarte w skardze odnośnie konieczności określenia w planie parametrów działek powstałych w wyniku scalenia i podziału, w tym kąta położenia granic w stosunku do pasa drogowego, a także stanowisko dotyczące obowiązku ustalenia stawek procentowych dla wszystkich terenów objętych planem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: W § 16 zaskarżonej uchwały uregulowano przeznaczenie i zasady zagospodarowania i zabudowy terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami 1U i 2U. Jako przeznaczenie terenu wskazano usługi użyteczności publicznej i usługi komercyjne. W pkt 2a tego paragrafu określono parametry i wskaźniki zagospodarowania terenu poprzez wyznaczenie powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszej niż 10 % powierzchni działki. Natomiast w pkt 2b przewidziano, że utrzymuje się istniejące funkcje produkcyjne, składowe i magazynowe z możliwością remontu, przebudowy, rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania na inne funkcje usługowe. Pozostałe jednostki § 16 uchwały regulują zasady i warunki scalania oraz zasady obsługi komunikacyjnej. Na rysunku planu dla jednostki 2U nie ustalono nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony drogi o symbolu 3KD-L. W § 24 uchwały nie przewidziano także stawek procentowych dla ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości terenu dla działek położonych w jednostkach 1U i 2U. Zarzuty postawione przez Wojewodę przepisom uchwały regulującym zagospodarowanie terenów o symbolach 1U i 2U są zasadne. Nie można zgodzić się z wyjaśnieniami organu gminy, że dla tych terenów w odpowiednim zakresie ustalono zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, albowiem wyznacza je już istniejąca zabudowa, a plan przewiduje jej utrzymanie, remont, przebudowę, rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania, nie powstawanie nowych obiektów. Tezy tej nie potwierdzają postanowienia planu. Zasadnicze przeznaczenie terenu to usługi użyteczności publicznej i usługi komercyjne. Dopuszczając takie przeznaczenie, plan umożliwia na tych terenach powstawanie obiektów budowlanych o takiej funkcji. Dla dopuszczonego zagospodarowania nie określono jednak obligatoryjnych parametrów. Fakt, że na tym terenie istnieją już jakieś obiekty, nie oznacza, że właściciele nie mogą ich rozebrać i wznieść nowych, mogą także istniejące budynki poddawać robotom budowlanym w pełnym zakresie. Powoływanie się przez gminę na zakres robót dopuszczonych w § 16 pkt 2b uchwały nie jest skuteczne, gmina pomija bowiem fakt, że przepis ten ma zastosowanie tylko do obiektów, dla których utrzymano istniejącą funkcję produkcyjną, składową i magazynową. Jest zrozumiałe, że uchwalając plan dla terenów już zagospodarowanych, rozstrzygnięto o istniejącym zagospodarowaniu i jego utrzymaniu, tudzież dopuszczalnych zmianach tak wykorzystywanych obiektów. Nie oznacza to jednak, że ograniczenia dla robót w już istniejących obiektach produkcyjnych, składowych i magazynowych mają zastosowanie do ewentualnych przyszłych zamierzeń inwestycyjnych w zakresie funkcji usług użyteczności publicznej i usług komercyjnych. Przepis art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały stanowił, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy. Zgodnie zaś z § 4 pkt 6 rozporządzenia MI z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1587), ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu. Poza wielkością powierzchni biologicznie czynnej, dla zagospodarowania polegającego na realizacji funkcji usług użyteczności publicznej i usług komercyjnych, nie określono w planie żadnych wymaganych parametrów i wskaźników, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy w związku z §4 pkt 6 powołanego rozporządzenia i stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolami 1U i 2U. Ze względu na stwierdzoną przesłankę nieważności dla tych jednostek, Sąd odstąpił od przeprowadzenia szczegółowych wyjaśnień co do zasadności odstąpienia od ustalenia w planie dla tych jednostek stawki procentowej służącej obliczeniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrosty wartości. Udzielone przez Gminę wyjaśnienia, że dla terenów tych nie istnieje potrzeba określenia stawki procentowej służącej określeniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, albowiem wartość ta niewątpliwie nie wzrosła ze względu na przeznaczenie tych terenów w poprzednim planie pod "szeroko rozumiane usługi w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej" nie jest dostatecznie precyzyjne i nie pozwala, bez szczegółowej analizy postanowień poprzednio obowiązującego planu, na akceptacje stanowiska gminy. W gminie miała miejsce przerwa w obowiązywaniu planów miejscowych, poprzedni plan utracił ważność z mocy ustawy z dniem 31 grudnia 2003 r. Aktualnie obowiązujący został uchwalony w roku 2011 r. Mając na względzie stanowisko przedstawione w wyroku TK z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. P 58/08, można przyjąć, że ewentualna tożsamość przeznaczenia terenu w planie, który utracił ważność i w nowym planie, uzasadnia odstąpienie od ustalania stawki opłaty. Tożsamości takiej gmina jednak nie wykazała. Ta kwestia, jako nie mająca zasadniczego wpływu na rozstrzygnięcie Sądu, nie została przesądzona, winna jednak być przez gminę wnikliwie rozważona na etapie ewentualnego ponownego uchwalania planu dla tych terenów. Stwierdzenie nieważności planu w części dotyczących jednostek o symbolach 1MN-12 MN, 1U/MN – 3U/MN i 1MN/U-5 MN/u jest konsekwencją uznania przez Sąd zasadności zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy w związku z § 4 pkt 8 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu (...). Wskazane przepisy przewidują jako obligatoryjny element treści planu, ustalenie szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym. Przepisy wykonawcze precyzują, że ustalenia te winny zawierać określenie parametrów działek uzyskiwanych w wyniku scalania i podziału nieruchomości, w szczególności minimalnych lub maksymalnych szerokości frontów działek, ich powierzchni oraz określenie kąta położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego (przepis § 4 pkt 8 rozporządzenia). Bezsporne jest, że w niniejszym przypadku rada nie ustaliła w planie granic obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów, o jakich mowa w art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy. Rozstrzygnięcie w tym zakresie jest fakultatywne, uzależnione stanem faktycznym i potrzebami. Brak jest podstaw do negowania stanowiska gminy, że na terenie objętym planem nie ma potrzeby wyznaczania takich obszarów. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy niezależnie od braku potrzeby wyznaczania scaleń i podziałów, istnieje w planie obowiązek ustalenia parametrów umożliwiających ich przeprowadzenie. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.) w zakresie przeprowadzania scaleń i podziałów ma zastosowanie w stosunku do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele inne niż rolne i leśne (art. 101 ust. 2 ustawy). Procedura scalenia i podziału, poza przypadkiem gruntów wyznaczonych w planie miejscowym jako wymagające jej przeprowadzenia, może być także zainicjowana przez właścicieli lub użytkowników wieczystych, zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy. Z twego względu należy przyjąć, że ustalenie w planie szczegółowych zasad scalania i warunków podziału jest co do zasady obligatoryjnym elementem treści planu, postanowienia w tym zakresie warunkują bowiem możliwość przeprowadzenia tej procedury z inicjatywy osób uprawnionych. Sąd stoi na stanowisku, że w indywidualnych i szczególnych przypadkach może dojść do uchwalenia planu pozbawionego treści określonej w art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu (...), jeżeli z okoliczności wynika ewidentny brak przesłanek do prowadzenia procedury scalania i podziału. Brak w planie postanowień określających warunki scaleń i podziałów może być zaakceptowany w sytuacji, gdy plan obejmuje teren pojedynczej działki lub też niewielki teren kilku działek należących do jednego podmiotu. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszym przypadku. Plan został uchwalony dla dużego obszaru, należy zatem uznać, że szczegółowe warunki i zasady scalania i podziału nieruchomości objętych planem winny zostać w nim ustalone, i to w zakresie wymaganych przepisami prawa, w tym rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Wojewoda przyznał, że w planie dla poszczególnych terenów o symbolach 1MN-12 MN, 1U/MN-3U/MN, 1MN/U – 5MN/U ( a także 1U i 2U) zawarto postanowienia określone jako zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości. Postanowienia te nie regulują jednak jednego z obligatoryjnych parametrów wymienionych w § 4 pkt 8 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu (...), jakim jest kąt położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego. Wyjaśnienia organu Gminy, że parametr ten jest zbędny ze względu na strukturę przepisu rozporządzenia i zastosowany znak interpunkcyjny nie są zrozumiałe, nie jest jasne z jakich względów zastosowany przecinek miałby wpływać na treść przepisu i wagę poszczególnych postanowień, i nie mogą zostać uwzględnione. Bez znaczenia jest także to, że w ocenie organu, wyznaczenie wielkości działki i przebieg drogi, wyznaczają faktycznie kąt granic działek względem drogi. Czy jest tak w istocie, Sąd nie jest w stanie stwierdzić i tezy tej zweryfikować, niewątpliwe zaś przepisy prawa stanowią o konieczności wyznaczenia tego parametru. Należy także zwrócić uwagę, że wadliwie i z naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu (...), dla tereniu 2MN/U i 1MN/U nie wyznaczono na rysunku planu linii zabudowy od strony drogi 1KD-D. Fakt zagospodarowania tych działek nie wyklucza prawa właściciela do modyfikacji tego zagospodarowania, stąd linia zabudowy winna być wyznaczona, nie ma ona wszak negatywnego wpływu na lokalizację zabudowy istniejącej. Stwierdzenie nieważności przepisów § 10 uchwały jest konsekwencją stwierdzenia nieważności postanowień planu w stosunku do terenów, dla których winny być ustalone szczegółowe zasady scalania i podziału nieruchomości. Nadto zgodzić się należy z zarzutem Wojewody, że sformułowania w tym § użyte budzą wątpliwości co do zakresu jego stosowania. Zarzut ten w szczególności zyskuje na wadze w zestawieniu z wyjaśnieniami podanymi przez Burmistrza Miasta na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r., który wprost przyznał, że regulacja § 10 uchwały, zgodnie z jego brzmieniem, odnosi się do procedury podziałów nieruchomości, procedura scaleń i podziałów nie jest bowiem prawdopodobna i przewidywana. Wyjaśnienie to potwierdza zarzut, że z przekroczeniem granic kompetencji, w planie rada dokonała ustalenia zasad podziałów, należących do kompetencji organu wykonawczego gminy. Stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej terenów przeznaczonych pod drogi i ciągi pieszo-jezdne związana jest z regulacją § 24 uchwały. Dla tych terenów także nie ustalono stawki procentowej służącej obliczeniu opłaty jednorazowej. Generalne stanowisko gminy, że w odniesieniu do tych terenów nie może dojść do uznania wzrostu wartości nieruchomości, nie jest zasadne. Wykluczenie takiego wzrostu, zgodnie z wyżej powołanym wyrokiem TK z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. P 58/08, mogłoby uzasadniać wykazanie tożsamości postanowień planu poprzednio obowiązującego, czego nie uczyniono. Nadto trzeba zwrócić uwagę na przepisy § 36 ust. 1-4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109), które znajdują także zastosowanie przy określaniu wartości nieruchomości przeznaczonych, wydzielonych, nabywanych, zajętych lub przejętych pod drogi. Tereny przeznaczone w planie pod drogi, do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem, mogą podlegać obrotowi i nie można co do zasady przyjąć, że ze względu na swoje przeznaczenie w planie, mają niższą wartość niż tereny przyległe. Sąd podzielił także zarzuty Wojewody, związane z przekroczeniem przez radę zakresu przedmiotowego, możliwego do regulacji w planie. Celem uchwalenia planu jest ustalenie przeznaczenia terenów i określenie sposobów ich zagospodarowania. Poza tym zakresem nie jest możliwe nakładanie na podmioty nowych obowiązków, co uczyniono w § 9 pkt 5 oraz w § 11 ust. 3 pkt 6. W tym ostatnim przypadku doprowadzono nadto do modyfikacji regulacji przewidzianej w przepisach regulujących utrzymanie czystości i porządku w gminie, związanej z podłączeniem posesji do kanalizacji. Natomiast w § 11 ust. 1 pkt 2 litera f tiret drugie planu przyjęto, że w strefach ograniczeń w użytkowaniu, ustalonych dla linii elektroenergetycznych 20kV, dopuszcza się "inne" (odmienne niż rolnicze użytkowanie) formy użytkowania terenu w uzgodnieniu z zarządcą sieci. Ma rację organ nadzoru, że w ten sposób doszło do nieuprawnionego przeniesienia kompetencji do określenia dopuszczalnego sposobu zagospodarowania terenu na inny podmiot niż rada uprawniona do uchwalenia planu. Z tych względów Sąd stwierdził nieważność wyżej wymienionych przepisów zaskarżonej uchwały. Uznając zasadność podniesionych przez Wojewodę zarzutów w wyżej opisanym zakresie, jednocześnie Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że stwierdzone naruszenia prawa uzasadniają stwierdzenie nieważności uchwały w całości. W szczególności Gmina wykazała, że zasadne było odstąpienie od określenia stawki procentowej dla terenów 1Ls i 2Ls oraz 1R – 5R i W, albowiem ich przeznaczenie w poprzednio obowiązującym planie było tożsame. W tej sytuacji znajduje zastosowanie powołany wyżej wyrok TK, skutkujący ustalaniem wzrostu wartości nieruchomości w nawiązaniu do postanowień planu, który utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. Sąd nie akceptuje generalnej tezy zaprezentowanej w skardze, że zawsze i dla wszystkich terenów objętych planem stawka musi być określona, zaś weryfikacja przyrostu wartości następuje poprzez wyliczenie operatu. Taka praktyka, na co zwracają uwagę jednostki samorządu, grozi gminom koniecznością ponoszenia kosztów sporządzenia operatu w sytuacjach ewidentnie nie mogących doprowadzić do obliczenia opłaty, co obciąża finanse gminy. Należy zatem dopuścić odstąpienie od ustalania stawek opłaty dla terenów, dla których wzrost wartości nie następuje w wyniku uchwalenia planu, uzasadnienie dla takiego odstępstwa winny być jednak materiały planistyczne, w szczególności winna je wykazywać prognoza skutków finansowych uchwalenia planu, umożliwi to weryfikację legalności planu tak przez organ nadzoru, jak i przez sąd administracyjny. Stwierdzając zatem, że w obrocie prawnym może pozostać pozostała część planu, odnosząca się do wyróżnionych kilku jednostek planistycznych, zawierająca samodzielną regulację, Sąd w stosunku do tej części uchwały skargę Wojewody oddalił. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w pkt 1 wyroku. O oddaleniu skargi w pozostałym zakresie orzeczono na podstawie art. 151 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło