II SA/Gl 853/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-01-30

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal, ale twierdzi, że została do tego zmuszona w wyniku działań właściciela (odcięcie mediów, włamanie) i nie podjęła środków prawnych zmierzających do powrotu do lokalu?
Ratio decidendi
Zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i służy potwierdzeniu faktu pobytu, nie zaś uprawnienia do lokalu. Osoba, która opuszcza miejsce stałego pobytu, jest zobowiązana się wymeldować. Jeśli tego nie uczyni, orzeka organ gminy. Odmowa wymeldowania jest zasadna jedynie w sytuacji, gdy osoba została bezprawnie zmuszona do opuszczenia lokalu i podjęła przewidziane prawem środki zmierzające do umożliwienia jej powrotu. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby podjął takie środki, a odcięcie mediów było następstwem zaległości w opłatach, a nie celowego działania właściciela.
Stan faktyczny
Właściciel nieruchomości domagał się wymeldowania Z. K. z mieszkania, twierdząc, że osoba ta nie mieszka tam od lat. Prezydent miasta orzekł o wymeldowaniu, stwierdzając, że lokal jest pusty i Z. K. sam przyznał, że go opuścił. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Z. K. w skardze do WSA podniósł, że został zmuszony do opuszczenia lokalu z powodu odcięcia mediów, włamania i opróżnienia mieszkania, a także że nie został pozbawiony prawa do lokalu i nie przydzielono mu lokalu socjalnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę We wniosku z dnia [...] r. S. D. jako właściciel nieruchomości przy ul. [...] w B. domagał się wymeldowania Z. K. z mieszkania nr [...] w budynku na tej nieruchomości. Uzasadniając to żądanie stwierdził, że Z. K. nie mieszka w tym mieszkaniu od [...] r. Mieszka zaś wraz z matką H. K. pod innym adresem. Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania Prezydent B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) orzekł o wymeldowaniu Z. K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu decyzji opisał przebieg postępowania w sprawie oraz przeprowadzone w toku tego postępowania dowody. Stwierdził, że Z. K. w objętym postępowaniem lokalu nie mieszka co najmniej od [...] r., co przyznał sam w złożonym dnia [...] r. zeznaniu. Fakt opuszczenia tego lokalu został potwierdzony w czasie jego oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. Stwierdzono wówczas, że lokal jest całkowicie pusty, nie ma w nim jakichkolwiek przedmiotów Z. K. Wygląd lokalu wskazuje, iż jest on niezamieszkały. Fakt wyprowadzenia się Z. K. z tego lokalu wynika nadto z zeznań wnioskodawcy S. D. Zdaniem organu I instancji nie ma znaczenia okoliczność, czy Z. K. był zmuszony wyprowadzić się z lokalu z tego powodu, że właściciel budynku odciął do lokalu dopływ wody, a to gdy nie podjął on działań zmierzających do ponownego tam zamieszkania. W odwołaniu od tej decyzji Z. K. zarzucił, że została ona wydana z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Podniósł, że mieszkania nie opuścił dobrowolnie. Był do tego zmuszony, gdyż mieszkanie zostało pozbawione dopływu prądu, gazu, wody oraz uszkodzono znajdujące się w nim piece. Mieszkanie zostało bezprawnie opróżnione przez S. D., który się do niego włamał. On ani jego matka nie zostali pozbawieni prawa do zajmowania tego lokalu, gdyż powództwo o ich eksmisję zostało oddalone jako przedwczesne. Dalej podniósł kwestie związane z uprawnieniem do zamieszkania w lokalu Nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w B. i z nakładami poniesionymi przez jego matkę H. K. jako najemcę na remont tego mieszkania. Zarzucił także, iż winę za zadłużenie w płaceniu należności związanych z zajmowaniem mieszkania przy ul. [...] w B. ponoszą instytucje zajmujące się opieką społeczną. Wojewoda Ś. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia potwierdził ustalenia faktyczne dokonane przez Prezydenta B. oraz ich ocenę prawną. Zaakcentował, że zameldowanie ma charakter ewidencyjny i ma związek z miejscem pobytu a nie uprawnieniem do lokalu. W skardze do sądu administracyjnego Z. K. powtórzył w ogólnym zarysie zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu. Podniósł również, że nie został pozbawiony prawa do objętego postępowaniem lokalu za zajmowanie którego obowiązywał jego i matkę czynsz regulowany. Zarzucił, że w dalszym ciągu traktuje ten lokal jako miejsce stałego pobytu oraz, iż nie przydzielono mu wraz z matką lokalu socjalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Jak to zasadnie przyjęły organy orzekające a co wynika z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Ma ono zatem odpowiadać istniejącemu stanowi faktycznemu i nie jest związane z uprawnieniem do lokalu. W związku z treścią art. 15 ust. 1 tej ustawy oznacza to, że osoba, która opuszcza miejsce stałego lub czasowego pobytu jest zobowiązana wymeldować się we właściwym organie gminy najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Gdy tego nie uczyni orzeka w tym względzie organ gminy (art. 15 ust. 2). W świetle przeprowadzonych w sprawie dowodów nie może ulegać wątpliwości i również skarżący tego nie kwestionuje, że co najmniej od [...] r. nie zamieszkuje on w objętym decyzją organów obu instancji lokalu. Odmowa wymeldowania z tego lokalu byłaby zatem zasadna gdyby zostało jednocześnie wykazane, że skarżący nie opuścił tego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. W świetle ustalonego orzecznictwa byłoby to możliwe gdyby do opuszczenia takiego został bezprawnie zmuszony, a jednocześnie podjął przewidziane prawem środki zmierzające do umożliwienia mu powrotu do miejsca stałego pobytu. Taka zaś okoliczność również zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Nie zostało bowiem wykazane, a nawet podniesione, że skarżący przedsięwziął jakiekolwiek środki prawne zmierzające do ponownego zamieszkania w spornym lokalu. Nie ma też znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy czy zasadnie skarżącemu i jego matce nie został przydzielony lokal zamienny skoro nie dysponuje on orzeczeniem o obowiązku uzyskania takiego lokalu. Nie można też przyjąć, że skarżący został zmuszony do opuszczenia spornego lokalu, który został odcięty od dopływu prądu, gazu i wody w sytuacji gdy było to następstwem zaległości w opłatach za te media. Zaległości te obciążały zaś osoby zajmujące lokal. Stan taki nie jest zatem następstwem celowego i nagannego działania właściciela budynku. Ustalenia, że skarżący opuścił mieszkanie przy ul. [...] nie może też podważyć podnoszona przez skarżącego okoliczność sporu co do rozliczenia nakładów poczynionych przez jego matkę na mieszkanie przy ul. [...], w którym skarżący obecnie z nią zamieszkuje i w umowie jego najmu został wymieniony jako uprawniony do jego zajmowania. Z tych wszystkich względów należało przyjąć, że skarżący został wymeldowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło