II SA/Gl 855/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2019 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wójt Gminy K. odmówił przyznania G. S. świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko: A. O. urodzoną [...]w okresie od 1 października 2018r. do 30 września 2019r. W uzasadnieniu organ wskazał, że po zsumowaniu dochodów miesięcznych poszczególnych członków rodziny (535,35 zł P. S. w[...] , dochód P.S. w [...] 756,50 zł), (888.30 zł dochód wnioskodawczyni) i (dochód nieopodatkowany 500 zł oraz z tytułu niewykorzystanej ulgi na dziecko 68,37 zł) dochód miesięczny rodziny wyniósł 2.748,52 zł. Przeciętny miesięczny dochód członka rodziny przekroczył kryterium dochodowe, a dokładnie wynosi 916,17 zł/osobę (2.748,52 zł / 3 osoby w składzie rodziny = 916,17 zł). Decyzja ta stała się ostateczna. W dniu 27 lutego 2019r. strona złożyła kolejny wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2018/2019 na to samo dziecko argumentując go zmianą sytuacji dochodowej. W toku postępowania ustalono, że przeciętny miesięczny dochód członka rodziny przekracza kryterium dochodowe, a dokładnie wynosi 916,17zł / 2748,52zł/3 osoby - 916,17zł/, co oznacza, że nie zmieniła się sytuacja dochodowa w stosunku do wniosku z dnia 16 sierpnia 2018r. W konsekwencji decyzją z dnia [...] nr [...] organ umorzył postępowanie w sprawie. Wskazał, że przedmiot niniejszego postępowania został ustalony decyzją z dnia [...] a niemożliwym jest wydanie dwóch decyzji w tej samej sprawie należało orzec jak w sentencji decyzji. W odwołaniu strona podniosła, że błędnie obliczono dochód jej rodziny, W kwietniu 2018r. jej mąż otrzymał od dotychczasowego pracodawcy wypowiedzenie umowy o pracę w części dotyczącej warunków pracy i płacy od 1 czerwca 2018r. wymiar czasu pracy został zmniejszony z całego etatu na pół etatu. Doszło więc do utraty dochodu. Równocześnie od czerwca 2018r. jej mąż podjął zatrudnienie w firmie [...] również na połowę etatu. Tak więc niezasadnie ustalono dochód jej męża z pracy na półtora etatu. Dochód jej rodziny zmniejszył się dodatkowo od lutego 2019r., gdyż została wszczęta egzekucja komornicza z wynagrodzenia męża w [...] na poczet alimentów na dzieci z poprzedniego związku z wysokości do 60% wynagrodzenia. Następnie strona dołączyła "Pismo uzupełniające" z dnia 8 maja 2019r. W piśmie tym potwierdziła wyjaśnienia dotyczące wymiaru zatrudnienia przez jej męża. Wskazała, że córka z powodu braku świadczeń nie posiada środków na zaspokojenie własnych potrzeb. Do pisma dołączyła informację spółki [...] S.B. za miesiąc marzec 2019r. oraz decyzję ZUS o rewaloryzacji renty z dnia 1 marca 2019r. tak, iż po waloryzacji renta wynosi od 1 marca 2019r. 945,45zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Podkreśliło, że podniesione przez stronę okoliczności dotyczące utraty i uzyskania dochodu w 2018r. dotyczyły okresu przed wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...] znak:[...] . W tej sytuacji uznać należy, że pomiędzy wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...] a decyzji z dnia [...] dochód rodziny w związku z zatrudnieniem nie uległ zmniejszeniu. Natomiast egzekucja alimentów nie jest utratą dochodu w rozumieniu definicji legalnej zawartej w art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła adresatka decyzji. W jej ocenie decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ administracji powinien podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu taktycznego oraz do załatwienia sprawy a także obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w tym wszechstronnego rozważania zasadności odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jak również prawidłowości ustalania stanu faktycznego sprawy oraz ustalania dochodu rodziny. Obecny mąż skarżącej nie jest biologicznym ojcem córki A. O., nie jest jej opiekunem prawnym i nie ma w stosunku do niej zobowiązań alimentacyjnych. Dochód męża nie powinien być liczony do kryterium dochodowego przy ustalaniu świadczenia wychowawczego. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Rozstrzygana sprawa dotyczy kolejnego wniosku skarżącej o ustalenie świadczenia na pierwsze dziecko. Jak wynika z akt postępowania pierwszy wniosek został rozpatrzony negatywnie, ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Decyzja ta stała się ostateczna. Po wpłynięciu drugiego wniosku, o ustalenie świadczenia na to samo dziecko, na ten sam okres świadczeniowy i w oparciu o te same dochody rodziny (co wyraźnie wykazano zarówno w decyzji zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji) nie było podstaw do wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie (co z punktu widzenia procedury administracyjnej byłoby zresztą niedopuszczalne – res iudicata). Zatem rozstrzygnięcia organów obu instancji (polegający na umorzeniu postępowania w sprawie) należy uznać za prawidłowe. Dopiero w skardze do Sądu pojawił się inny zarzut. Otóż skarżąca podnosi, że mąż skarżącej, który nie jest ojcem małoletniej (na którą domaga się ona przyznania świadczenia) nie powinien być uwzględniany, przy ustalaniu dochodu. Nie argumentuje jednak tego zarzutu. Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania zaskarżonej decyzji – Dz. U. z 2018 r. poz. 2134) definiowała rodzinę jako (art. 12 pkt 16) " odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Akt ten definiował również pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko (art. 2 pkt 13). Oznaczało to "pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem". Proste zestawienie tych przepisów z sytuacją życiową skarżącej (jest osobą zamężną mieszkającą razem z mężem i dzieckiem), wskazuje, że podniesiony zarzut skargi jest bezzasadny. Na pewno nie mogła zostać uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.