II SA/Gl 856/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi "A" S.A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 58 § 1 i 2 i art. 141 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie stanu technicznego muru oporowego pomiędzy działkami [...] i [...] przy ul. [...] w B., stwierdził "niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia". W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że przedmiotowe odwołanie zostało wniesione z jednodniowym uchybieniem terminu, przewidzianego do jego wniesienia w trybie art. 129 § 1 kpa. Strona skarżąca odebrała bowiem zaskarżoną decyzję w dniu [...] r. (data odbioru na potwierdzeniu zwrotnym), a odwołanie od powyższej decyzji nadała pocztą w dniu [...] r. Ponadto organ podnosi, iż skoro nie została uprawdopodobniona przyczyna uchybienia tj. że uchybienie nastąpiło bez winy strony i nie złożono jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 58 § 1 i 2 kpa, należało w takim stanie rzeczy wniesiony środek zaskarżenia pozostawić bez rozpoznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" Spółka Akcyjna w B. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia organu drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez właściwy organ administracyjny. Zdaniem skarżącej Spółki postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa polegającym na błędnym zastosowaniu art. 129 § 2 kpa, tj. poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż nie wniesiono odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w ustawowym terminie 14 dni od jej doręczenia, pomimo iż zachowano powyższy termin. Strona skarżąca przyznała, że odwołanie wniosła w dniu [...] r., co poświadcza załączony do pisma z dnia [...] r. dowód nadania przesyłki pocztowej, jednakże stwierdziła, iż przedmiotową decyzję otrzymała w dniu [...] r., a nie jak przyjęto - w dniu [...] r., co potwierdza załączony do skargi wypis z książki przyjęć poczty prowadzonej w zapisie elektronicznym przez Spółkę oraz karta doręczeń poleconych przesyłek pocztowych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że potwierdzenie odbioru decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. przez skarżącą jest dokumentem, którego nie można podważyć. Odbierający przedmiotową decyzję potwierdził fakt odebrania swym podpisem wskazując na potwierdzeniu datę doręczenia. Organ odwoławczy podniósł również, że wszelkie inne dokumenty, na które powołuje się strona w skardze, nie są dokumentami w rozumieniu przepisu art. 39 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył: Warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienie środka odwoławczego od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest po pierwsze – dopuszczalność takiego środka i po drugie – złożenie go z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Czynności mające na celu poczynienie ustaleń w tym zakresie, organ odwoławczy winien dokonać w ramach postępowania wstępnego. Ustalenie, że odwołanie od decyzji jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych obliguje ten organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, zaś ustalenie, iż doszło do wniesienia odwołania z uchybieniem terminu – do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 134 kpa). Z powyższego wynika, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania oraz uchybienie terminu to dwie różne instytucje procesowe, chociaż podejmowane na tej samej podstawie prawnej. Tymczasem zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy orzekł o "niedopuszczalności odwołania z powodu uchybienia terminu przewidzianego do jego wniesienia". Mając na uwadze umotywowanie tego postanowienia niewątpliwie zaskarżone postanowienie traktować należy jako stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy nie twierdzi bowiem, iżby odwołanie z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych było niedopuszczalne. Ta wadliwość w ostatecznym wyniku nie miałaby wpływu na końcowy wynik sprawy, gdyby w rzeczy samej istniały warunki do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Za bezsporne między stronami należy uznać jedynie to, że skarżąca Spółka odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła (nadała na poczcie) w dniu [...] r. Spór odnosi się do podstawowej kwestii, a mianowicie daty doręczenia decyzji skarżącej Spółce, co jest zrozumiałe, jeśli weźmie się pod uwagę, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (jedynie gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia ogłoszenia stronie). W pierwszej kolejności zauważyć przyjdzie, że w postępowaniu administracyjnym brały udział na prawach strony: "B" Spółka z o.o. z siedzibą w B. przy ul. [...] oraz skarżąca "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w B. przy ul. [...]. W aktach sprawy znajduje się tylko jeden dowód doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stwierdzający, że [...] r. doręczono tę decyzję "B" Spółka z o.o. z siedzibą w B., brak natomiast dowodu doręczenia skarżącej Spółce. Rodzi się wątpliwość w oparciu o jakie dowody ustalił organ odwoławczy, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej Spółce w dniu [...] r. Biorąc pod uwagę stanowcze twierdzenia organu odwoławczego, że nastąpiło to w dniu [...] r., nie można wykluczyć, iż organ doręczenie dla "B" Spółka z o.o. potraktował jako doręczenie dla skarżącej Spółki, zatem ustalenie organu w tym zakresie oparte było o pomyłkę. Niezależnie od tego zauważyć trzeba, że w myśl art. 45 kpa doręczenie pisma podmiotom wymienionym w tym przepisie, zatem również skarżącej, mogło nastąpić tylko w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma. Nie można stwierdzić, czy zwrotne potwierdzenie odbioru pisma, na które powołuje się organ, spełnia powyższe wymogi, bo zgodnie z tym co powiedziano, brak go w aktach sprawy. Wątpliwość może dotyczyć zatem kwestii, czy doręczenie w ogóle nastąpiło. Jednakże z dołączonych do skargi uwierzytelnionego wypisu z książki przyjęć poczty prowadzonej w zapisie elektronicznym przez Spółkę (k. [...]i [...]) oraz wyciągu karty doręczeń poleconych przesyłek pocztowych (k. [...] i [...]) Urzędu Pocztowego w B. wynika, że do siedziby "A" Spółka Akcyjna w dniu [...] r. zostało doręczone pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie "umorzenia postępowania w sprawie muru oporowego", a więc przedmiotowa decyzja. Powyższe pismo w karcie doręczeń zarejestrowano pod numerem nadawczym R [...]. Dla porządku wypadnie zasygnalizować, że na potwierdzeniu odbioru przedmiotowej decyzji przez "B" Spółka z o.o. z siedzibą w B. widnieje numer nadawczym R [...]. Całokształt rozważań skłania do konkluzji, iż w świetle zebranych dowodów brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że doręczenie stronie skarżącej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie stanu technicznego muru nastąpiło w dniu [...] r. Gdyby zaś przyjąć, że doręczenie to miało miejsce w dniu [...] r., a odwołanie wniesione zostało w dniu [...]r. to oczywistym jest, iż zostałby zachowany termin, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa. Skarga zatem zasługuje za uwzględnienie, gdyż nie do odparcia okazał się postawiony w niej zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 134 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł więc o uchyleniu kontrolowanego aktu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1570 ze zm.). O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd nie orzekł, gdyż strona skarżąca do czasu zamknięcia rozprawy nie zgłosiła żądania zasądzenia od organu zwrotu kosztów, o czym została pouczona (art. 210 § 1 wymienionej ustawy). Z uwagi na treść decyzji organu pierwszej instancji Sąd również nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu (art. 152 ustawy). Ponownie rozpoznając sprawę na etapie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, w ramach czynności wstępnych, skoncentruje organ swą uwagę na tym, czy, a jeśli tak, to kiedy nastąpiło doręczenie skarżącej decyzji pierwszoinstancyjnej. O ile nie będzie możliwe odnalezienie pocztowego dowodu doręczenia, przeprowadzi organ odwoławczy postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, np. poprzez reklamację przesyłki nadawczej o nr [...]. Dokonując ustaleń, także pod katem ustalenia prawidłowości doręczenia (art. 45 kpa), weźmie również organ pod uwagę dowody w omawianej materii oferowane przez skarżącą.