II SA/Gl 856/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-10-23
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Piotr Broda, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wymierzeniu kary administracyjnej za nieprawidłowości w trakcie realizacji inwestycji może być wydane bez jednoznacznego ustalenia, kto jest rzeczywistym inwestorem oraz bez wyjaśnienia kwestii przedawnienia terminu nałożenia kary?Ratio decidendi
Postanowienie o wymierzeniu kary administracyjnej zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ organ nie ustalił jednoznacznie, kto jest rzeczywistym inwestorem odpowiedzialnym za nieprawidłowości, a także nie wyjaśnił kwestii przedawnienia terminu nałożenia kary. W związku z tym postanowienie należy uchylić, a jego wykonanie wstrzymać do czasu uprawomocnienia się wyroku.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wydał pozwolenie na użytkowanie przebudowanych kiosków gastronomicznych, które następnie zostało unieważnione przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Po kontroli stwierdzono liczne nieprawidłowości w przebudowie, w tym zmiany wymiarów budynku i brak dostosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych. W związku z tym PINB wymierzył karę administracyjną inwestorowi W. G., która została utrzymana przez WINB. Skarżąca kwestionowała odpowiedzialność za nieprawidłowości, wskazując na brak świadomości i fakt, że procesem inwestycyjnym zajmował się jej nieżyjący mąż oraz że nieruchomość została sprzedana.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nieprawidłowości w trakcie realizacji inwestycji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. udzielił inwestorom W. i Z. G. pozwolenia na użytkowanie przebudowanych i rozbudowanych kiosków gastronomicznych zlokalizowanych w W. przy ul. [...]. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wydanego przez PINB w C. Decyzja została utrzymana w mocy w dniu [...] r. przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Pismem z dnia 28 listopada 2012r. W. G. złożyła kolejny wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przebudowanych i rozbudowanych kiosków gastronomicznych na działkach o nr : 1 i 2 w W. przy ul. [...].
W dniu 19 grudnia 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. przeprowadził obowiązkową kontrolę zakończonej przebudowy kiosku gastronomicznego, w trakcie której ustalił, że obiekt jest niezgodny z projektem zagospodarowania działki, bowiem zwiększono szerokość budynku o 2m, a tym samym doszło do zmiany powierzchni zabudowy, która uległa zwiększeniu o 29m2, zwiększono kubaturę budynku o 109 m3, wykonano dodatkowe fundamenty i ściany nośne w części północnej, wykonano dodatkowy taras posadowiony na drewnianych słupach, stwierdził również brak wentylacji w pomieszczeniach usługowych i kuchni lokali w części wschodniej, nie zapewnienie dostępu do lokali osobom niepełnosprawnym, niedostosowanie toalet do potrzeb osób niepełnosprawnych w zakresie szerokości drzwi wejściowych, wymiarów i montażu urządzeń sanitarnych, ustalił, że drzwi na taras wykonano o szerokości 80 cm, schody wewnętrzne prowadzące na poddasze wykonano o szerokości biegu, wysokości balustrad i wymiarów stopni niezgodnie z warunkami techniczno – budowlanymi, podobnie jak drzwi prowadzące na poddasze, stwierdził zmieniony układ i wyposażenie poszczególnych lokali oraz ich lokalizację, nadto inwestor zrezygnował z wykonania dwóch sztuk schodów prowadzących na poddasze, natomiast wykonano dodatkowy otwór drzwiowy od strony południowo-wschodniej obiektu.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB w C. odmówił W. G. wydania pozwolenia na użytkowanie przebudowanych i rozbudowanych kiosków gastronomicznych z uwagi na niespełnienie przez inwestora wymagań z art. 59 ust.1 i art. 57 ust.1-4 Prawo budowlane.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] PINB w C. na podstawie art. 59f ust.1 w zw. z art.59a ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, wymierzył W. G. inwestorowi przebudowy i rozbudowy kiosków gastronomicznych karę w wysokości 37 500 zł, w związku ze stwierdzeniem w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie o których mowa w art. 59a ust. 2 Prawo budowlane. W uzasadnieniu postanowienia organ wymienił nieprawidłowości, które zostały ujawnione w toku przeprowadzonej obowiązkowej kontroli i powołując się na treść art.59f Prawo budowlane wskazał sposób w jaki wyliczył wysokość wymierzonej kary. Jednocześnie stwierdził, że ponieważ czynności kontrolne wykazały pięć ( w postanowieniu omyłkowo sześć) nieprawidłowości, kara stanowi sumę kar wymierzonych dla każdej ze stwierdzonych nieprawidłowości.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła W. G. wskazując, że ujawnione nieprawidłowości mają charakter niezawiniony przez nią, albowiem procesem przebudowy zajmował się jej nieżyjący mąż i nie zadawała sobie sprawy ze swoich obowiązków nadzorczych. Obecnie jest osobą schorowaną w wieku 83 lat i z tych względów wniosła o uchylenie postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...] r. PINB w C. wstrzymał wykonanie postanowienia o wymierzeniu kary do czasu rozpoznania zażalenia na postanowienie i wydania orzeczenia.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lutego 2013r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy postanowienie PINB w C. wskazując, że organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie, dokonał wyczerpujących ustaleń, w oparciu o które wymierzył prawidłowo karę. Odnosząc się do kwestii wskazanych w treści zażalenia, stwierdził, że to obecny inwestor ponosi ciężar związany z wystąpieniem nieprawidłowości w związku z powstałą inwestycją i nie zwalnia go z tego obowiązku fakt, że ktoś inny był uprzednio inwestorem, jak również brak świadomości w zakresie odpowiedzialności z tego tytułu.
Ze stanowiskiem WINB nie zgodziła się W. G. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieprawidłowe określenie osoby odpowiedzialnej za przeprowadzenie prac skutkujących wydaniem postanowienia o nałożeniu kary i na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazał, że przedmiotowa nieruchomość na której dokonano przebudowy i rozbudowy, stanowiła wspólność małżeńską z nieżyjącym już Z. G., który zajmował się wszelkimi sprawami związanymi z tą nieruchomością, inwestował, a także załatwiał wszelkie formalności. Natomiast skarżąca nie była informowana o działaniach podejmowanych w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Będąc osobą starszą i schorowaną nie była w stanie podejmować jakichkolwiek czynności kontrolnych związanych z pracami na tej nieruchomości. Potwierdziła, że obecnie zdaje sobie sprawę z tego, że budynek jest przebudowany wadliwie, ale nie poczuwa się do winy. Nadto wskazała, że od stycznia 2009 r. prawo własności do przedmiotowej nieruchomości nabył J. K.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.
W toku postępowania sądowego pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę i zwrócił uwagę , że kara stanowi sumę kar za stwierdzone nieprawidłowości w związku z procesem inwestycyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia skład orzekający doszedł do wniosku, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity- Dz. U. z 2013r., poz.267, dalej "k.p.a.") oraz art. 7 k.p.a. , art. 77 § 1 i § 3 k.p.a. , art. 80 k.p.a. i art.107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu stanowiące przedmiot zaskarżenia postanowienie wydane zostało bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99.) W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszoinstancyjny. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie.
Wymogów powyższych, zdaniem Sądu, wydający postanowienie stanowiące przedmiot skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie dochował w stopniu zezwalającym na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia, a tym samym wydane rozstrzygnięcie jest co do meritum co najmniej przedwczesne. Nie wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, o istotnym dla rozstrzygnięcia znaczeniu, zostały bowiem w trakcie postępowania administracyjnego wyjaśnione pozostawiając wątpliwości i luki.
Na wstępie stwierdzić należy , że chybione są zarzuty podnoszone przez skarżącą dotyczące odpowiedzialności inwestora z art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 z późń. zm., dalej "ustawa") na zasadzie winy, albowiem w tym przypadku zastosowanie ma delikt administracyjny. Nie zwalnia z odpowiedzialności administracyjnej powołanie się na brak zawinienia polegający na nieświadomości inwestora, co do tego jaki był zakres prac budowlanych wykonanych przez osobę drugiego z inwestorów. Podobnie jak dla odpowiedzialności z tego tytułu nie ma znaczenia wiek inwestora. Organ ustalając w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości o których mowa w art. 59a ust.2 ustawy zobligowany jest do nałożenia kary.
W art. 59a Prawo budowlane określony został zakres obowiązkowej kontroli, którą organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany przeprowadzić po otrzymaniu wniosku o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 6 tej ustawy wniosek taki stanowi bowiem jednocześnie wezwanie do przeprowadzenia kontroli. Ustawodawca w ust. 1 omawianego artykułu zawarł ogólną zasadę, że przedmiotem kontroli jest sprawdzenie, czy budowa była prowadzona zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Zasada ta ulega konkretyzacji w ust. 2, w którym to zawarta została zamknięta lista spraw podlegających sprawdzeniu. Fakt, że ustawodawca zdecydował się na enumeratywne wyliczenie spraw podlegających sprawdzeniu, wiąże organ nadzoru budowlanego przeprowadzający kontrolę - tylko w tym zakresie, w razie stwierdzenia nieprawidłowości, mogą być nakładane ewentualne kary, a w konsekwencji wydana odmowa pozwolenia na użytkowanie (zob. art. 59f ust. 6). Uruchomiona i dokonana - we wszczętym na wniosek inwestora postępowaniu w sprawie zezwolenia na użytkowanie - obowiązkowa kontrola oddziałuje niewątpliwie na wynik tego postępowania, albowiem w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 ustawy organ jest zobowiązany do zastosowania dyspozycji art. 59f ust. 1 ustawy, czyli wymierzenia przewidzianej tam kary. Jednakże w tej sytuacji organ powinien dokonać sprawdzenia, kto był rzeczywistym inwestorem, a dowód tych ustaleń powinien znajdować się w aktach sprawy. Zauważyć należy, że jeżeli nawet z punktu widzenia przepisów ordynacji podatkowej służących odpowiednio wymierzaniu kar z tytułu nieprawidłowości w trakcie realizacji inwestycji, kwestia bycia inwestorem przez jednego z małżonków jest bez znaczenia w kontekście solidarnej odpowiedzialności małżonków, to i tak nie zwalnia to z jednoznacznego ustalenia, kto tym mającym być ukaranym inwestorem w rzeczywistości jest. ( patrz: wyrok NSA z dnia 21 luty 2012r., sygn. akt II OSK 2306/10, LEX nr 1138133). W aktach znajduje się wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie podpisany przez skarżącą natomiast brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających , że jest ona inwestorem. Sam fakt złożenia podpisu pod wnioskiem nie czyni z wnioskodawcy inwestora, dlatego organ powinien w tym zakresie dokonać weryfikacji tych danych poprzez dołączenie potwierdzających tę okoliczność dokumentów. Skarżąca wskazuje, że w 2009r. zbyła przedmiotową nieruchomość. Tymczasem znajdujące się w aktach oświadczenie autora charakterystyki energetycznej, protokoły badania uziemienia i stanu izolacji przewodów elektrycznych zostały sporządzone w 2012r., podobnie jak protokoły odbioru przyłącza kanalizacyjnego i odbioru kominiarskiego. Z akt sprawy nie wynika kiedy zakończył się proces inwestycyjny i czy prowadzony był przez jednego i tego samego inwestora. Ukarać karą administracyjną można jedynie osobę, która legalnie, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę realizuje inwestycję, a dopuszcza się jedynie deliktu administracyjnego w postaci odstępstwa od projektu przed wydaniem przez właściwy organ administracji decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Karze tej nie podlega natomiast sprawca samowoli budowlanej, który dodatkowo nielegalnie użytkuje budynek. Bez znaczenia przy tym jest fakt, że projektant przebudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku złożył oświadczenie, że odstępstwa od projektu są nieistotne, albowiem karę wymierzoną na podstawie art. 59f ust. 1 Prawo budowlane nakłada się w przypadku zaistnienia jakiejkolwiek nieprawidłowości, a nie tylko w przypadku nieprawidłowości stanowiących jednocześnie istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę ( patrz: wyrok NSA z dnia 7 maja 2009r., sygn. akt II OSK 712/08, LEX nr 574437, wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 1727/11, LEX nr 11143317, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2011r., sygn. akt II SA/Wr 718/11, LEX nr 1153718).
Kolejną nie wyjaśnioną w tej sprawie przez organ kwestią jest data wszczęcia przedmiotowego postępowania, która to data z kolei ma istotne znaczenie z punktu widzenia powstania zobowiązania oraz ewentualnego obliczenia terminu jego przedawnienia. Z niewiadomych przyczyn organ I instancji przyjął, że prawomocne stwierdzenie nieważności decyzji zakończyło postępowanie w przedmiocie wniosku złożonego przez W. i Z. G. ( złożonego prawdopodobnie w 2007r.) i przyjął kolejny wniosek od W. G. w 2012r. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić, albowiem decyzja w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na użytkowanie zakwestionowanego obiektu spowodowała jedynie wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji, natomiast nie zakończyła postępowania w tej sprawie. Organ I instancji powinien był prowadzić w dalszym ciągu postępowanie w oparciu o ten wniosek dokonując niezbędnych ustaleń i wydając stosowną decyzję. Tymczasem organ nie podejmuje żadnych czynności przez okres dwóch lat do momentu wpływu kolejnego wniosku w tym zakresie. W aktach sprawy brak jest zarówno pierwotnego wniosku złożonego przez W. i Z. G., protokołu obowiązkowej kontroli wówczas przeprowadzonej, jak i pozwolenia na budowę oraz projektu w stosunku do którego organ ustalił, że miały miejsce nieprawidłowości w zakresie określonym w art.59a ust.2 ustawy. Nie pozwala to Sądowi na zajęcie stanowiska w tej kwestii, chociaż skarżąca nie kwestionuje faktu istnienia odstępstw od projektu i tym samym istnienia podstawy do naliczenia kary, nie kwestionuje również jej wysokości, a co za tym idzie sposobu naliczenia kary, kwestionuje jedynie prawidłowość ustalenia adresata do którego postanowienie o nałożeniu kary powinno być skierowane.
W dalszych rozważaniach wskazać należy, że zarówno organ I instancji, jak również WINB wydając zaskarżone postanowienie, nie dokonał ustaleń czy nie doszło do przedawnienia terminu który miał organ na doręczenie postanowienia o nałożeniu kary z art.59f ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art.59g ust.5 ustawy do kar o których mowa w art.59f ust.1 stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2012r., poz.749, z późń. zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust.1, przysługują wojewodzie. Odesłanie do odpowiedniego stosowania Działu III Ordynacji podatkowej uzasadnia odpowiednie stosowanie Rozdziału 8 Przedawnienie. Stosowanie tych przepisów, choć w prawie publicznym przyjmuje się regułę, że przedawnienie jest dopuszczalne, jeżeli tak stanowi expressis verbis przepis prawa materialnego, ma podstawy w tym, że art. 59g ust. 5 Prawo budowlane odsyła do Działu III Ordynacji podatkowej, co nie pozwala na wyłączenie Rozdziału 8 Przedawnienie od odpowiedniego stosowania w zakresie wymierzanych na podstawie art. 59f Prawo budowlane ( patrz: wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2009r., sygn. akt. II OSK 1023/09, LEX nr 898197)
Dokonują wykładni stosowania Działu III Rozdział 8 Przedawnienie, należy zauważyć, że zgodnie z art.68 § 1 Ordynacja podatkowa " Zobowiązanie podatkowe o którym mowa w art. 21 § 2 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy." Według art. 68 § 2 ordynacji podatkowej " Jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy." Artykuł 68 § 1 i § 2 ordynacji podatkowej ustanawia dwa terminy przedawnienia: termin 3 i 5 lat. Zobowiązanie wygasa jeżeli decyzja została doręczona po upływie 3 lat ( art.68 § 1 ), po upływie 5 lat ( art.68 § 2). Zastosowanie odpowiednio art. 68 § 1 i 2 ordynacji podatkowej wymaga ustalenia zakresu zastosowania przez wskazanie regulacji w przepisach prawa budowlanego. Zastosowanie wprost przepisów ordynacji podatkowej nie jest zasadne z uwagi na przyjętą procedurę samoobliczenia, która przewiduje określenie wysokości zobowiązania podatkowego w formie decyzji tylko w razie wadliwości procedury samoobliczenia. W przepisach prawa budowlanego to na inwestorze ciąży obowiązek złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu (art.57 ust.1 Prawo budowlane), który stanowi wezwanie do przeprowadzenia przez właściwy organ obowiązkowej kontroli, o której mowa w art.59a ( art.57 ust.6 Prawo budowlane). Jeżeli brak jest złożenia tego wniosku ustalenie naruszenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego stanowi podstawę do podjęcia czynności z urzędu. Artykuł 59f ust.1 prawa budowlanego stanowi, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 ustawy, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Ustalenie to może być wynikiem zarówno czynności podjętych w następstwie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, jak i też wynikiem czynności podjętych z urzędu. Ma to znaczenie dla odpowiedniego stosowania art. 68 ordynacji podatkowej, która przyjmuje zróżnicowanie dla terminu przedawnienia. Stosując odpowiednio należałoby wyprowadzić zakres zastosowania art. 68 § 1 ordynacji podatkowej, która przyjmuje, że "obowiązek podatkowy, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Odpowiednio na gruncie art. 57 ust. 7 powołanej ustawy - Prawo budowlane należy art. 68 § 1 ordynacji podatkowej ograniczyć do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a organ nie przeprowadził obowiązkowej kontroli. Doręczenie decyzji o wymierzeniu kary po upływie trzech lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu jest objęte przedawnieniem. W razie gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Stosowanie instytucji przedawnienia dyscyplinuje organy właściwe do terminowego, szybkiego wykonywania obowiązków w zakresie reagowania na naruszenie przepisów prawa budowlanego, co ma istotne znaczenie dla ochrony życia i zdrowia ludzi, który to cel był uzasadnieniem wprowadzenia kar administracyjnych w przepisach ustawy – Prawo budowlane ( wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2009r., sygn. akt II OSK 1023/09, LEX nr 898197) Dopiero prawidłowe ustalenia organu I instancji w tym zakresie pozwolą na jednoznaczne stwierdzenie, czy w niniejszej sprawie upłynął termin w którym organ miał prawo nałożyć na inwestora karę.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz.270, z późń. zm.) orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd nie zasądził skarżącej zwrotu kosztów postępowania z uwagi na brak wniosku strony w tym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło