II SA/Gl 856/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-03-03
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny do wniesienia skargi na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeśli decyzja ta nie wpływa na jego prawa i obowiązki?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeśli decyzja ta nie wpływa na jego sferę praw i obowiązków. Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy zostało umorzone, co oznacza, że nie doszło do wydania decyzji, która mogłaby oddziaływać na prawa i obowiązki skarżącej. Skarga wniesiona przez podmiot nieposiadający interesu prawnego podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Właścicielka sąsiedniej nieruchomości (D. K.) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy dla rozbudowy budynku gospodarczego. Skarżąca podtrzymała zarzuty dotyczące działania organów administracji i protokołu z oględzin, twierdząc, że decyzja pozwoli na nielegalną rozbudowę. SKO uznało, że budynek, który miał być rozbudowany, nie istnieje, a postępowanie zostało zasadnie umorzone. SKO odrzuciło zarzuty skarżącej dotyczące korupcji i samowoli budowlanej jako wykraczające poza zakres postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę.
W dniu [...] r. K. Z. złożyła do Burmistrza Miasta i Gminy S. wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego położonego w L., na działce nr [...] obręb [...] L..
Burmistrz Miasta i Gminy S. dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 K.p.a. decyzją znak: [...], umorzył wszczęte w tej sprawie postępowanie jako bezprzedmiotowe. Ustalił bowiem, że objęty postępowaniem budynek gospodarczy został przez K. Z. rozebrany, obecnie "nie ma budynku i nie ma co rozbudowywać".
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła w dniu 14 kwietnia 2016 r. K. Z. Decyzji zarzuciła, że niezasadnie umorzono postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy budynek istniał w dacie składania wniosku. Obecnie pozostały z niego dwie ściany. Zakwestionowała ustalenia, że budynek nie istnieje.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła również D. K., będąca właścicielką nieruchomości sąsiedniej. Zarzuciła szereg nieprawidłowości w ogólnym działaniu Urzędu Miasta i Gminy S. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Wskazała, że część budynku który podlegać miałby rozbudowie, wbrew twierdzeniom organu nadal istnieje na nieruchomości wnioskodawczyni. W konsekwencji odwołała się również od protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia
[...] r., znak: [...] na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 1, art. 2, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy.
Odnośnie odwołania wniesionego przez D. K. SKO stwierdziło, że nie sformułowała zarzutów, które podlegałyby badaniu w ramach postępowania odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Poza tym przedmiotem pozostają twierdzenia dotyczące, jej zdaniem korupcji w organie pierwszej instancji i Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. W tym zakresie ma ona możliwość skierowania zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do organów ścigania. Organ odwoławczy podkreślił również, że w ramach odwołania nie jest właściwy do oceny ewentualnej samowoli budowlanej. Nadto stwierdził, że brak jest podstawy do rozpoznania odwołania od protokołu z oględzin nieruchomości.
Oceniając zasadność odwołania K. Z. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji słusznie wskazał, iż budynek który miałby podlegać rozbudowie nie istnieje. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r -. Prawo budowlane przez budynek należy rozumieć taki obiekt, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowalnych oraz posiadający fundamenty i dach. Z budynku, który miałby być rozbudowany pozostały, co wynikało z samego odwołania, dwie ściany – zachodnia i północna. W tym stanie faktycznym nie sposób było uznać, że istniał budynek, który mógłby zostać rozbudowany. W konsekwencji, w ocenie Kolegium Burmistrz zasadnie umorzył postępowanie na podstawie art. 105 K.p.a.
W skardze na powyższą decyzję ostateczną D. K. wniosła o jej uchylenie. Podtrzymała zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji odnośnie działania organu pierwszej instancji oraz treści protokołu z oględzin w dniu [...] r. Jej zdaniem w następstwie wydania zaskarżonej decyzji K. Z. będzie mogła uzyskać w przyszłości pozwolenie na rozbudowę w granicy budynku, który w całości został zrealizowany wcześniej nielegalnie bez jej zgody.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. W ocenie Kolegium treść skargi nie odnosi się do zaskarżonej decyzji, a zawiera przypuszczenia i osądy autorki skargi co do przyszłych, nieudowodnionych działań organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest m.in. każdy, kto ma w tym interes prawny.
Interes prawny w postępowaniu administracyjnym musi być wywodzony z przepisów prawa materialnego. Natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest zatem od wykazania interesu prawnego, pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 marca 2015 r. , sygn.. akt II OSK 1955/13 "postępowanie sądowadministracyjne nie jest kontynuacją dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Legitymacja procesowa strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest tożsama z legitymacją procesową strony w postępowaniu administracyjnym. (...) O istnieniu legitymacji procesowej strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie decyduje zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego, lecz interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym stanem prawnym. Musi jednak istnieć związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem lub czynnością.".
Podkreślić należy, że interes prawny rozumieć należy, jako obiektywną, a więc rzeczywiście istniejącą, potrzebę ochrony prawnej. Interes prawny musi być własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, zatem nie ewentualny. Co więcej uprawnienie do złożenia skargi wiąże się z istnieniem norm prawa materialnego, z których wynikają dla podmiotu wnoszącego skargę określone prawa i obowiązki związane z wydaniem konkretnej decyzji.
Wobec powyższego osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji, skarga wniesiona przez podmiot, który nie legitymuje się interesem prawnym prowadzi do jej oddalenia (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424).
Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca D. K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia r., znak: [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy na wniosek K. Z. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca, będąca właścicielką sąsiedniej nieruchomości nie posiadała interesu prawnego do wniesienia skargi na takiej treści decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy zostało umorzone, a wobec tego nie doszło do wydania decyzji, która mogłaby oddziaływać na sferę praw i obowiązków skarżącej.
W oparciu o decyzję o umorzeniu postępowania, które może zgodnie z treścią art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.) być wszczęte i może się toczyć tylko na wniosek inwestora, nie może on nabyć żadnych uprawnień. Tym samym nie można podzielić stanowiska skarżącej, że takiej treści decyzję K. Z. może wykorzystać w przyszłości ze szkodą dla skarżącej, czy to w postępowaniu o pozwolenie na budowę (rozbudowę), czy to w postępowaniu legalizacyjnym. W konsekwencji, takiej treści decyzja nie może w żadnym przypadku oddziaływać negatywnie na interes prawny skarżącej, wprost przeciwnie – jest dla niej jednoznacznie korzystna. Następstw takich nie można też dopatrzyć się w odniesieniu do treści protokołu z oględzin z dnia [...] r. Skarżąca nie kwestionuje bowiem dokonanych wówczas ustaleń faktycznych na gruncie, które są zgodne m.in. z treścią dołączonych przez nią do skargi fotografii. Kwestionuje jedynie ich ocenę prawną w perspektywie ewentualnych innych postępowań, gdzie ta ocena, z punktu widzenia prawnego - nie będzie miała znaczenia.
Zasadnie też stwierdziło SKO, że poza przedmiotem tego postępowania pozostają zarzuty skarżącej dotyczące nielegalnie, jej zdaniem, wykonanych na działce K. Z. robót budowlanych.
Nie budzi zatem wątpliwości, że D. K. nie posiada interesu prawnego – w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. – do kwestionowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzji, która nie wpłynęła na zakres przysługujących jej praw i ciążących na niej obowiązków.
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło