II SA/Gl 856/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy D. K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku formularza podniosła, że jej bardzo ciężka sytuacja majątkowa i osobista wyklucza samodzielne poniesienie kosztów sądowych oraz wydatków na fachowego pełnomocnika. W druku formularza podała, że jest współwłaścicielką dwóch nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi, położonych w L. (Gmina [...]) oraz w K.. Oprócz tego w skład majątku strony wchodzi samochód marki [...] z [...] r. o wartości około 5.000 zł. Źródłem utrzymania się strony jest renta rodzinna w wysokości 575 zł miesięcznie oraz dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 300 – 400 zł miesięcznie. Strona sporządziła również zestawienie swoich miesięcznych i rocznych wydatków. Na wezwanie referendarza skarżąca nadesłała dokumenty potwierdzające wysokość uzyskiwanych dochodów oraz wydatki przeznaczane na utrzymanie się. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Zauważyć przyjdzie, że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada jakichkolwiek wartościowych składników majątku, a jej jedynym źródłem utrzymania się jest dochód z renty oraz z tytułu umowy zlecenia w łącznej kwocie 575 zł. Wedle złożonych przez stronę wyjaśnień, których wiarygodność nie rodzi zastrzeżeń nieruchomości, w których strona posiada udziały, znajdują się w złym stanie technicznym, co wyklucza ich zbycie lub obciążenie. Dochód z prowadzonej działalności gospodarczej oscyluje na poziomie 770 zł miesięcznie – a tak przynajmniej było w roku 2015 r. W chwili obecnej strona rozlicza się ryczałtem, co utrudnia na obecnym etapie ustalenie aktualnej wysokości dochodu z tego tytułu. Nawet jednak wówczas, gdyby był on porównywalny z ubiegłorocznym, to wówczas i tak byłby na tyle niski, że niepodobna oczekiwać, że strona byłaby w stanie samodzielnie ponieść wydatki związane z postępowaniem sądowym. Udokumentowane przez stronę wydatki tj. opłaty za wodę i energię elektryczna stanowią co prawda niewielką kwotę (w skali miesiąca jest to 39 zł za energię elektryczną, około 5 zł za wodę, 15 zł za wywóz odpadów), nie mniej jednak, w budżecie domowym strony zajmują znaczącą pozycję. Również okoliczność zakupu opału na zimę oraz koszty utrzymania samochodu nie budzą wątpliwości ani też zastrzeżeń co do celowości tego rodzaju wydatków. Z tej perspektywy nie można uznać, że skarżąca byłaby w stanie ponieść koszty sądowe, w tym wpis od skargi kasacyjnej jak również zapewnić sobie możliwość skorzystania z usług profesjonalnego pełnomocnika. Ponieważ strona nie sprecyzowała, czy domaga się ustanowienia adwokata czy tez radcy prawnego z urzędu, wyznaczono jej tego ostatniego.