II SA/Gl 856/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Śląski działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2096 z późn. zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1202 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania S. D.. (dalej: "skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi - "A" Spółka Jawna z siedzibą w R. pozwolenia na budowę obejmującego: budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na 20 mieszkań, z garażem podziemnym (11 miejsc parkingowych) wraz z realizacją instalacji: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, c.o., wentylacji, telekomunikacyjnej i elektrycznej; wewnętrznego układu komunikacyjnego, dziesięcioma miejscami postojowymi, elementami zagospodarowania terenu niezbędnymi do funkcjonowania obiektu, rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, rozbiórkę budynku gospodarczego, na działkach o nr ewid. gruntów 1, 2 obręb [...], przy ulicy [...] w C., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2018r. inwestor wystąpił do Prezydenta Miasta C. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę opisanego wyżej zamierzenia inwestycyjnego. W trakcie postępowania przed organem I instancji skarżąca oraz inni uczestnicy postępowania wnieśli zastrzeżenia dotyczące inwestycji, zarzucając przekroczenie wskaźnika powierzchni zabudowy oraz obowiązującej linii zabudowy, zagospodarowania terenu uniemożliwiającego dojazd do projektowanego budynku od strony zachodniej i południowej w przypadku pożaru, pominięcie w planie faktu istnienia roślinności (drzew) w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego do rozbiórki budynku, pomniejszenie wartości nieruchomości. Inwestor ustosunkował się do tych zastrzeżeń podważając ich zasadność. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał na zgodność zamierzenia inwestycyjnego z ustawą Prawo budowlane i przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie oraz wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i w odwołaniu wniosła o jej uchylenie w całości. Zdaniem skarżącej zakwestionowana przez nią decyzja jest niezgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a niezgodność dotyczy powierzchni zabudowy, która została przekroczona. Inwestor zliczając powierzchnie zabudowy pominął pochylnię wjazdową do garażu oraz murki oporowe po obu jej stronach. Po dodaniu tych powierzchni przekroczona zostaje maksymalna powierzchnia zabudowy wynikająca z decyzji o warunkach zabudowy wynosząca 471,8 m2. Ponadto przekroczona została wynikająca z tej decyzji maksymalna szerokość elewacji frontowej, która po doliczeniu pominiętych przez inwestora strefy wejścia na poziomie parteru oraz garażu o wysokości 1,5 metra wynosi aż 17,15 metrów, wobec dopuszczalnej szerokość elewacji wynoszącej 13,05 metrów. W odwołaniu zarzucono także naruszenie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Naruszenie to dotyczy lokalizacji miejsca na gromadzenie odpadów stałych w odległości mniejszej niż 10 metrów od okien na elewacji wschodniej budynku (§ 23 ust 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia) oraz lokalizacji miejsc postojowych w odległości 5,5 metrów od granicy działki sąsiedniej (§ 19 ust 2 pkt 1 lit b rozporządzenia). Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów podniesionych w odwołaniu i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że projektowana inwestycja jest w całości zgodna z ustaleniami wydanej dla przedmiotowego terenu decyzji o warunkach zabudowy. Budynek mieszkalny wielorodzinny (20 lokali) usytuowany jest w obowiązującej linii zabudowy od strony ul. [...]. Wielkość powierzchni zabudowy do powierzchni terenu inwestycji wynosi 30,26%. Wielkość powierzchni biologicznie czynnej wynosi 42%. Szerokość elewacji frontowej wynosi 13,05 metrów z poszerzeniem na wiatrołap w kondygnacji parteru, wysunięty o 2 metrów. Wysokość elewacji frontowej wynosi 14,20 m; geometra dachu - dach płaski, wysokość w najwyższy punkcie wynosi 14,20 m. Dostęp do drogi publicznej odbywać się będzie istniejącym zjazdem z ul. [...]. Zaprojektowano 11 miejsc parkingowych w podziemnym garażu i 10 miejsc parkingowych na własnym terenie, w tym 1 dla osób niepełnosprawnych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że usytuowanie budynku jest zgodne z przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 wskazanego powyżej rozporządzenia. Projektowany budynek usytuowany jest w odległościach: 7,70 m. od granicy z należącą do skarżącej działką nr ewid. 3, 16 m. od granicy z działką nr ewid. 4 i 4 m. od granicy z działką nr ewid. 5. Projektowana inwestycja nie narusza regulacji zawartych w § 13 i § 60 ww. rozporządzenia w zakresie nasłonecznienia i naturalnego oświetlenia budynków na działkach sąsiednich. Ponadto nie narusza ona regulacji zawartych w § 271-273 ww. rozporządzenia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego (zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej bez uwag stwierdził rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych), ponieważ działki sąsiednie zabudowane są budynkami mieszkalnymi znacznie oddalonymi od budynku projektowanego: ponad 25 m. w odniesieniu do budynku na działce nr 4, ponad 17 m. w odniesieniu do budynku na działce nr 6 i 11,30 m.w odniesieniu do budynku na działce nr 3 (budynek ten od strony północnej nie posiada okien z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi). Z kolei, miejsca postojowe zaprojektowane w odległości 6 m od granicy działki nr ewid. 4 nie naruszają § 19 ww. rozporządzenia, a miejsce gromadzenia odpadów stałych w odległości ponad 6 m od granicy działki nr ewid. 4 i w odległości 10 m od okien projektowanego budynku nie narusza § 23 ww. rozporządzenia. Organ odwoławczy zaakcentował także, że podnoszona w toku postępowania przed organem pierwszej instancji kwestia zmniejszenia wartości ekonomicznej działek sąsiednich nie dotyczy interesu prawnego stron postępowania, a jedynie ich interesów faktycznych. W zakresie zarzutu skarżącej dotyczącego przekroczenia powierzchni zabudowy ustalonej w decyzji o warunkach zabudowy organ wyjaśnił, że rampa nie jest częścią składową budynku. Zagłębia się ona bowiem 180 cm poniżej poziomu terenu, jest oddylatowana od budynku i stanowi odrębną konstrukcję. Natomiast murki oporowe nie wystają ponad powierzchnię terenu. Z tego względu nie można zaliczyć tych elementów do powierzchni zabudowy. W kwestii przekroczenia parametrów i wskaźników zabudowy dotyczących elewacji organ odwoławczy wskazał, że jej szerokość jest zgodna z wytycznymi zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy, tj. wynosi 13,05 metrów (z decyzji o warunkach zabudowy wynika 13,08 m). Natomiast garaż podziemny wystaje około 1 metra ponad powierzchnię terenu, jest obsypany skarpą i nie stanowi o szerokości elewacji frontowej. Końcowo organ odwoławczy zaakcentował, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, co potwierdza oświadczenie (wymagane na podstawie art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego) złożone przez projektantów, posiadających wymagane prawem uprawnienia we właściwej specjalności oraz legitymujących się aktualnym na dzień sporządzenia projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust 7 ustawy Prawo budowlane, jak również projekt budowlany spełnia wymogi przepisów, o których mowa w art. 34 ust. 1, 2 i 3, art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu odwoławczego. W skardze na tę decyzję zarzuciła, że w projekcie zagospodarowania terenu nie zostały podane żadne projektowane rzędne wysokościowe (ani zero budynku ani teren wokół), co mylnie sugeruje, że zabudowa będzie zlokalizowana na poziomie istniejącego terenu. Ponadto projekt nie spełnia wymogów wynikających z art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego. Nie spełnia on także wymogu wynikającego z § 8 Rozporządzenia o zakresie i formie projektu budowlanego, gdyż został sporządzony na mapie do celów opiniodawczych, która nie jest zbyt dokładna. Na planszy zagospodarowania terenu brak jest również podpisów projektantów branżowych (branży elektrycznej i sanitarnej) oraz rzeczoznawcy ds. ppoż. Skarżąca powoła także wyrok WSA w Białymstoku z 17 maja 2018 r. sygn. II SA/Bk 111/18, w którym jej zdaniem wskazano, że określenie poziomu terenu zawsze stanowi jeden z elementów zagospodarowania działki lub terenu w projekcie budowalnym i na każdorazowe podwyższenie terenu przy realizacji inwestycji w oparciu o projekt budowlany, co do zasady, konieczne jest uzyskanie pozwolenia. Skarżąca zaakcentowała, że zagadnienie poziomu terenu (rzędnych) inwestycji było podnoszone już na etapie postępowania dotyczącego ustalenie warunków zabudowy. Skarżąca już wtedy sprzeciwiała się projektowanemu "tarasowi ziemnemu" od stron południowej, którego realizacja będzie wymagała usypania wału ziemnego o wysokości około 1,7 metra i długości co najmniej 15,15 metrów, wymagającego wyprofilowania z zachowaniem właściwych spadów, przez co jego część sięgnie granicy sąsiedniej działki nr 3, na której znajduje się m.in. pochylnia do garaży. W konsekwencji planowany wał ziemny naruszy stosunki wodne i spowoduje odpływ wód opadowych na działkę nr 3, a ponadto jest niezgodny z warunkami zabudowy. Zdaniem skarżącej projekt budowlany jest wykonany niedbale, nie spełnia przepisów, norm oraz zasad wiedzy technicznej i posiada wiele braków m.in. rysunki elewacji nie posiadają wymiarów, narysowana jest na nich skarpa, która nie została ujęta ani na rysunku parteru, ani na projekcie zagospodarowania terenu, obszar oddziaływania planowanego budynku wykracza daleko poza objęty opracowaniem obszar. W związku z tym skarżąca wnosi o ponowne sprawdzenie projektu i powołania w tym celu biegłego sądowego z dziedziny architektury i budownictwa celem zbadania projektu w zakresie jego zgodności z przepisami prawa i normami technicznymi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, że zarzuty skarżącej nie zostały poparte jakąkolwiek merytoryczną opinią sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne w takich kwestiach uprawnienia budowlane. Ponadto zarzuty te dotyczą kwestii, które - co do zasady - nie podlegają szczegółowej ocenie organu prowadzącego postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego wynika zawężony zakres sprawdzenia przez organ projektu budowlanego, a art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego nakłada na projektanta (i ewentualnie osobę sprawdzającą projekt) obowiązek dołączenia do projektu oświadczenia, że projekt został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Złożenie takiego oświadczenia oznacza, że to projektant i sprawdzający (jeżeli jest wymagany) odpowiadają za merytoryczną poprawność projektu budowlanego, a nie organ administracji architektoniczno-budowlanej. Skoro takie oświadczenia zostały dołączone do projektu budowlanego, to wykluczyć należy sugerowane przez skarżącą uchylenie kwestionowanego pozwolenia na budowę z uwagi na wadliwość projektu budowlanego. W dodatkowym piśmie skarżąca odniosła się do stanowiska organu odwoławczego przedstawionego w skardze kwestionując zasadność argumentów przedstawionych przez ten organ. Skarżąca zaakcentowała, że organ odwoławczy opiera się wyłącznie na art. 35 ust. 1 i art. 20 ust. 4 prawa budowlanego oraz na oświadczeniach projektanta bez szczegółowej weryfikacji poprawności projektu. Skarżąca nie zgadza się na podważanie prawa strony do kwestionowania rozstrzygnięcia organów administracji tylko z tego powodu, że strona nie posiada wiedzy specjalistycznej z zakresu prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w ramach przedstawionych powyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Jednak odnotować jednocześnie należy, że tylko niektóre zarzuty skargi okazały uzasadnione. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Śląskiego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o udzieleniu pozwolenia na budowę oraz o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Podstawy materialnoprawne tej decyzji zawarte są w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie: t.j. Dz.U.2019.1186 z późn. zm. zwana dalej "prawem budowlanym"). Należy w związku z tym przypomnieć, iż obowiązek uzyskania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (zwanej w skrócie: "pozwoleniem na budowę") wynika z treści art. 28 ust. 1 prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Objęta wnioskiem inwestycja niewątpliwie nie została zwolniona z obowiązku posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę, np. poprzez wymóg dokonania zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót. Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę ma charakter związany. Tym samym wniosek inwestora nie może być nieuwzględniony z powodów innych, niż wyraźnie wskazanych w przepisach. Organ administracji nie dokonuje zatem oceny wniosku w granicach własnego uznania, lecz tylko w granicach wyznaczonych konkretnymi normami. Zasada ta wynika z art. 35 ust. 4 w zw. z ust. 1 prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli zostały spełnione następujące wymagania: - projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; - projekt zagospodarowania działki lub terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; - projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia itp.; - dokonano sprawdzenia projektu w przypadku istnienia takiego obowiązku; - inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W kontekście przywołanych dotychczas przepisów należy odnotować, że projekt budowlany składa się z dwóch części: projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego. Zakres badania przez organ każdej z tych części projektu jest zróżnicowany i odbywa się według różnych kryteriów. Kryteria badania drugiej ze wskazanych powyżej części tj. projektu architektoniczno-budowlanego zostały wskazane w art. 35 ust. 1 prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem organ w toku postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę zobligowany jest zbadać zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Kryteria badania projektu zagospodarowania działki lub terenu oprócz tych wskazanych w art. 35 ust. 1 pkt. 1 prawa budowlanego dotyczą jego zgodności terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, co wynika wprost z art. 35 ust. 1 pkt. 2 wskazanej powyżej ustawy. Przepis ten należy interpretować systemowo, przy uwzględnieniu nie tylko unormowań techniczno-budowlanych, ale też pozostałych przepisów ustawy, w tym art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego, który stanowi, że projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki obejmujący określenie na aktualnej mapie granic działki oraz usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia, układu komunikacyjnego i układu zieleni, ze wskazaniem m.in. wzajemnych odległości pomiędzy planowanym przez inwestora przedsięwzięciem budowlanym, a ewentualnie projektowaną zabudową na nieruchomości sąsiedniej. W konsekwencji w tym zakresie organ architektoniczno-budowlany musi zbadać przyjęte rozwiązania projektowe. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ nie wywiązał się należycie z obowiązku, o którym mowa w przywołanym powyżej art. 35 ust. 1 pkt. 2 prawa budowlanego tj. w zakresie badania zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Stosownie bowiem do treści § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie: t.j. Dz. U. z 2019 poz. 1065, zwane dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych") działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przedmiotowym projekcie zagospodarowania działki co prawda została przewidziana zewnętrzna kanalizacja deszczowa lecz wyłącznie w odniesieniu do terenu działki znajdującej się od strony północnej przewidzianego w projekcie budynku wielorodzinnego. Natomiast od strony południowej projektowanego budynku nie przewidziano żadnej kanalizacji deszczowej. Jakkolwiek teren po tej stronie budynku ma powierzchnię zdecydowanie mniejszą niż objęty kanalizacją deszczową teren po północnej stronie projektowanego budynku, to jednak ze względu na przewidzianą na nim skarpę będzie się on charakteryzować znacznym spadkiem w kierunku sąsiedniej działki nr 3, co wynika z rysunku elewacji zachodniej i wschodniej (karty nr A 37 i A 39 dokumentacji projektowej znajdującej się w aktach administracyjnych). Ponadto jak wynika z projektu zagospodarowania terenu działki znaczną część terenu po stronie południowej działki zajmie taras, który został przewidziany wzdłuż całego budynku od strony południowej (zwany dalej: tarasem południowym). Jak wynika z rzutu parteru (karta nr A 30 dokumentacji projektowej znajdującej się w aktach administracyjnych) taras ten ma mieć szerokość 2 m. i długość 30 m. i będzie zajmować więcej niż jedną czwartą znajdującego się po stronie południowej terenu między projektowanym budynkiem a granicą z sąsiednią działką nr 3. Dodać należy że wspomniany taras znajdować się będzie na garażu podziemnym, który oprócz części znajdującej się bezpośrednio pod budynkiem właśnie od strony południowej wykracza na odległość aż czterech metrów poza obrys budynku. Jak wynika z projektu budowlanego instalacji sanitarnych (karta nr S45 dokumentacji projektowej znajdującej się w aktach administracyjnych) spływ wód z tarasów odbywać się ma w teren zielony, przy czym według rysunku na karcie S45 teren zielony przylega bezpośrednio do tarasu południowego, podczas gdy z rysunków elewacji zachodniej i wschodniej wynika, że pierwsze dwa metry terenu przylegającego do tarasu będą w istocie przedłużeniem dachu garażu podziemnego. Teren zielony, do którego ma następować spływ wód z tarasu i stanowiącego jego przedłużenie dachu garażu podziemnego rozpoczyna się w istocie o dwa metry dalej niż wynika to z projektu instalacji sanitarnej. Brak jest bowiem wystarczających przesłanek do tego, aby za pas zieleni zdolny do przyjmowania wód spływających z innych powierzchni uznać już dach garażu przylegający bezpośrednio od tarasu południowego i stanowiący w istocie jego przedłużenie. Po odjęciu powierzchni tarasu i znajdującego się na jego przedłużeniu pozostałej części dachu garażu faktyczna szerokość pasa zieleni będzie mniejsza od zakładanej w projekcie zagospodarowania działki i wynosić będzie około 3,60 m. W konsekwencji zamiast pasa zieleni o szerokości 5,60 m. mającego przyjmować wody z tarasu o szerokości 2 metrów po zrealizowaniu zabudowy objętej spornym pozwoleniem na budowę, będziemy mieć do czynienia z sytuacją, w której wody z szerokiego na 4 metry dachu garażu wystającego poza obrys budynku, przykrytego szerokim na 2 metry tarasem odprowadzane mają być w teren zieleni o szerokości zaledwie 3,60 m. Okoliczności te nie zostały dostrzeżone przez organy prowadzące postępowanie. Tymczasem w ocenie Sądu okoliczności te czyniły koniecznym, aby w ramach badania projektu zagospodarowania działki, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt. 2 prawa budowlanego wyjaśnić kwestię, czy brak kanalizacji deszczowej od strony południowej projektowanego budynku daje się pogodzić z wynikającym ze wskazanego powyżej § 28 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wymogiem wyposażenia działki w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji. Za bezwzględną koniecznością wyjaśnienia powyższej kwestii przemawia także okoliczność, że na terenie zieleni pomiędzy garażem podziemnym a granicą z działką nr 3 stanowiącym pas o szerokości około 3,60 m. przewidziano uformowanie skarpy. Skarpa ta jest widoczna na rysunkach elewacji zachodniej i wschodniej, nie została ona jednak uwidoczniona na projekcie zagospodarowania terenu. Wody opadowe z tarasu południowego i stanowiącego jego przedłużenie dachu garażu podziemnego spływać będą zatem najpierw na uformowaną tuż obok garażu skarpę, a następnie na resztę pasa zieleni. Wody opadowe z tarasu i stanowiącego jego przedłużenie dachu garażu podziemnego będą zatem spływać po skarpie w kierunku południowym, w stronę działki nr 3. Na projekcie zagospodarowania działki nie zaznaczono skarpy. Brak jest zatem informacji o jej wymiarach na całym przebiegu od strony południowej projektowanego budynku. Brak jest także dokładnych rzędnych wysokościowych na tym fragmencie projektu. Bez takich informacji, nie sposób jednoznacznie wykluczyć, że wody opadowe z tego fragmentu działki (w tym z tarasu południowego i dachu garażu) skierowane zostaną na działkę nr 3. Tymczasem jak stanowi § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zabronione jest dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Wynikające z dokumentacji projektowej tj. z rysunków elewacji zachodniej i wschodniej dane dotyczące wymiarów skarpy w połączeniu ze wskazanymi powyżej brakami projektu zagospodarowania działki w zakresie danych dotyczących skarpy i ukształtowania terenu na fragmencie działki od strony południowej skutkują znacznym ryzykiem, że przyjęte rozwiązania naruszać będą normę prawną wynikającą ze wspomnianego § 29 rozporządzenia. Wskazane powyżej braki nie zostały dostrzeżone przez organ odwoławczy, który powinien był na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego zażądać uzupełnienia projektu zagospodarowania działki o wskazane powyżej dane niezbędne do rozstrzygnięcia o zgodności z § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (a także o zgodności z § 28 ust. 1 tego rozporządzenia), a następnie w zależności od wyników oceny tej zgodności organ ten powinien ewentualnie żądać od inwestora modyfikacji przyjętych rozwiązań projektowych w zakresie odprowadzania wód opadowych dotyczących omawianego tutaj fragmentu południowego działki objętej zaskarżony pozwoleniem na budowę, tak aby były one zgodnie zarówno z § 29 jak i wskazanym wyżej § 28 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zważywszy na wskazane powyżej zaniechania organu odwoławczego w zakresie niezbędnej weryfikacji projektu zagospodarowania działki pod kątem zgodności przyjętych rozwiązań w jej części południowej z przepisem § 28 ust. 1 i § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych organ ten dopuścił się naruszenia norm wynikających z art. 7, 77 i 80 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieść wpływ na wynik sprawy. Należy także zwrócić uwagę na to, że zgodnie z § 8 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i 3, ust. 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j.Dz. U. z 2018 r. poz. 1935) projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na mapie do celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Część opisowa projektu zagospodarowania działki lub terenu powinna określać istniejący stan zagospodarowania działki lub terenu z opisem projektowanych zmian, w tym rozbiórek obiektów i obiektów przeznaczonych do dalszego użytkowania; a także projektowane zagospodarowanie działki lub terenu, w tym urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi, układ komunikacyjny, w tym określający parametry techniczne dróg pożarowych, sieci i urządzenia uzbrojenia terenu zapewniające przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę, ukształtowanie terenu i zieleni w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu. Część rysunkowa powinna określać natomiast między innymi granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych, z oznaczeniem wejść i wjazdów oraz liczby kondygnacji, charakterystycznych rzędnych, wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych oraz ich przeznaczenia, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, rodzaj i zasięg uciążliwości, zasięg obszaru ograniczonego użytkowania, układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, określający układ dróg wewnętrznych, dojazdów, bocznic kolejowych, parkingów, placów i chodników, w miarę potrzeby przekroje oraz profile elementów tego układu, charakterystyczne rzędne i wymiary, a także oznaczenie przebiegu dróg pożarowych oraz dojść łączących wyjścia z obiektów budowlanych z drogą pożarową; ukształtowanie terenu, z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejącego, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu. W kontekście powyższych wymogów należy stwierdzić, że w ocenie Sądu projekt zagospodarowania działki nie spełnia wymagań § 8 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, zgodnie z którym część rysunkowa tego projektu, sporządzona na mapie, z uwzględnieniem § 7, powinna określać ukształtowanie terenu, z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejącego, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu. Dotyczy to przede wszystkim omawianego dotychczas terenu po stronie południowej projektowanego budynku, którego ukształtowanie będzie zmienione w związku z koniecznością niwelacji różnicy pomiędzy poziomem tarasu południowego i znajdującego się częściowo pod nim garażu podziemnego a poziomem gruntu. Na tym fragmencie projektu zagospodarowania działki brak jest wskazania rzędnych czy wymiarów, pozwalających na ustalenie zmiany ukształtowania terenu, jaka stanowić będzie konsekwencję koniecznej do przeprowadzenia niwelacji różnicy poziomów. Braki te powodują, że oparciu o część rysunkową projektu zagospodarowania terenu nie sposób ustalić sposobu ukształtowania skarpy od strony południowej budynku. Skutków tych braków w ocenie Sądu nie mogą eliminować rysunki zawierające rzuty elewacji zachodniej i wschodniej projektowanego budynku, gdyż w szczególności nie wynika z nich sposób ukształtowania skarpy na całym jej przebiegu od strony południowej projektowanego budynku. Braki te w ocenie Sądu skutkują tym, że zaskarżoną decyzję należy ocenić jako wydaną z naruszeniem § 8 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, które miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast niedostrzeżenie tych braków przez organy świadczy naruszeniu norm wynikających z art. 7, 77 i 80 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieść wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit c w związku z art. 135 p.p.s.a. W pozostałym zakresie zarzuty skarżącej nie mogły być uznane za uzasadnione. Należy zaakcentować, że zakres weryfikacji przez organy projektu budowlanego jest w istocie ograniczony przez przywołany powyżej art. 35 ust. 1 prawa budowlanego. W konsekwencji poza omówionymi powyżej istotnymi uchybieniami dotyczącymi niewłaściwej kontroli przez organy projektu zagospodarowania działki, brak jest podstaw do dalej idących zarzutów dotyczących tego, że projekt jest wykonany niedbale, nie spełnia przepisów, norm oraz zasad wiedzy technicznej i posiada wiele braków. Niezasadne są także zarzuty dotyczące niezgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy. Dodatkowo należy wyjaśnić, że zakres postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest znacząco ograniczony i w ramach tego postępowania brak jest prawnej możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, o którą wnioskowała skarżąca celem zbadania projektu w zakresie jego zgodności z przepisami prawa i normami technicznymi. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia, przy czym w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy koniecznym będzie wyeliminowanie w trybie art. 35 ust. 3 prawa budowlanego przedstawionych powyżej braków dotyczących projektu zagospodarowania działki w części dotyczącej terenu po stronie południowej projektowanego budynku w taki sposób, aby projekt zawierał czytelne informacje dotyczące uformowania skarpy od strony tarasu południowego oraz związanej z tym zmiany ukształtowania terenu i tym samym, aby spełnione były zaakcentowane powyżej wymogi wynikające z rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego Ponadto w odniesieniu do tej części terenu objętego przedmiotowym zamierzeniem inwestycyjnym koniecznym będzie przeprowadzenie wnikliwej analizy uzupełnionego projektu zagospodarowania terenu pod kątem jego zgodności § 28 ust. 1 i § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przy uwzględnieniu konieczności wyeliminowania ewentualnie stwierdzonych niezgodności z normami prawnymi wynikającymi z tych przepisów, co w zależności od uzupełnionych danych może w szczególności polegać na odpowiedniej modyfikacji ukształtowania skarpy, czy ewentualnym zastosowaniu kanalizacji deszczowej również od strony południowej lub innych zgodnych z obowiązującymi normami rozwiązań, które w ramach istniejącego i przewidywanego ukształtowania działki wykluczą naruszenie wynikającego z § 29 rozporządzenia zakazu zmiany kierunku odpływu wód w celu kierowania ich na działkę nr 3.