II SA/Gl 857/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Starszy referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2008 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę Pismem z dnia [...] r., złożonym w organie [...] r., pełnomocnik [...] S.A. w W. dokonał zgłoszenia zamiaru zainstalowania tablicy informacyjnej [...] o wymiarach [...] m. na terenie działki nr [...] w C. przy ul. [...]. W zgłoszeniu stwierdzono, że tablica znajduje się poza pasem drogowym, nie wymaga zatem uzgodnień z zarządcą drogi i jest ona znakiem informacyjnym związanym z potrzebami użytkowników ruchu drogowego. Podano także, że tablica nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa osób i mienia, jej realizacja nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie pogarsza stanu środowiska ani warunków zdrowotno-sanitarnych, nie wprowadza i nie zwiększa ograniczeń dla terenów sąsiednich. Wskazano, że istniejąca regulacja prawna wskazuje na zamiar ustawodawcy poszerzenia katalogu zwolnień od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zastąpienia ich procedurą zgłoszenia. Jest to forma wystarczając dla robót wskazanych w art. 30 ust. 1 prawa budowlanego, a przepisy art. 29 i 30 ust. 1 zawierają katalog robót, do których nie ma zastosowania zasada z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego. Do zgłoszenia dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany tablicy informacyjnej [...]. Z opisu technicznego projektowanie tablicy wynika, że jej wymiary wyniosą [...] m. Będzie ona tablicą wolnostojącą, opartą na jednym słupie. Konstrukcja nośna tablicy będzie połączona ze słupem a na konstrukcji tej montowane będą panele z blachy wraz z rusztem ozdobnymi i oświetleniem. Słup stalowy zaplanowano jako zakotwiczony w stopie fundamentowej. Stopa ta o wymiarach [...] m i o wysokości [...] ma być wykonana z betonu zbrojonego prętami na podkładzie z betonu z izolacją poziomą. Z opisu wynika, że głębokość posadowienia wynosi [...] m. Parametry te potwierdza rysunek widoku tablicy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta C. wniósł sprzeciw wobec dokonanego zgłoszenia. Jako podstawę prawną wskazano art. 30 ust. 6 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu zaś stwierdzono, że planowany obiekt jest wolnostojącym, trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy. Obiekt tego rodzaju nie jest wymieniony ani w art. 29 ust. 1 i 2 ani w art. 30 ust. 1 ustawy i nie korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast zawarte w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy określenie "instalowanie" zostało wyjaśnione w art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. a-c. ustawy. Instalowanie urządzeń może odbywać się wyłącznie na istniejących już obiektach budowlanych. Planowana inwestycja wymaga uzyskana pozwolenia na budowę, co uzasadnia wniesienie sprzeciwu. Sprzeciw został doręczony [...]r. W złożonym odwołaniu pełnomocnik inwestora wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego. W uzasadnieniu podniesiono, że przedmiotowy nośnik reklamowy nie jest urządzeniem trwale związanym z gruntem. Nie jest bowiem trwale związany z gruntem obiekt, który ma prefabrykowany lub murowany fundament. Planowany obiekt może być przeniesiony lub rozebrany, może być oddzielony od gruntu poprzez proste podniesienie bez skutków ubocznych dla samego urządzenia, jak i podłoża. Planowany nośnik nie jest zatem urządzeniem, o jakim mowa w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego. Zarzucono także organowi, że dokonał wadliwej interpretacji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. Instalacja urządzeń reklamowych nie wymaga pozwolenia na budowę a instalowanie może dotyczyć zarówno instalowania tablic i urządzeń na budynkach, jak i tablic i urządzeń jako samodzielnych obiektów. Na poparcie swego stanowiska strona powołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych. Natomiast zarzut naruszenia prawa procesowego uzasadniono tym, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ I instancji nie podał przepisu kompetencyjnego, uprawniającego organ do jej wydania. Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Powołując się na dokumentację projektową przedmiotowej tablicy przyjęto, że stanowi ona wolno stojące urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem, o jakim mowa w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego, które wymaga pozwolenia na budowę. Oceniono, że projekt tablicy nie potwierdza tez inwestora co do cech i charakteru obiektu. Nie można zgodzić się z tezą, że urządzenie nie będzie trwale związane z gruntem, skoro ma zaprojektowaną stopę fundamentową o wymiarach [...] m i wysokości [...] m, posadowioną na głębokości [...] m od poziomu gruntu. Brak w podstawie prawnej decyzji przepisu kompetencyjnego nie przesądza o wadliwości decyzji, skoro organ I instancji, zgodnie z art. 82 ust. 2 prawa budowlanego, był właściwy do orzekania w sprawie. W skardze do sadu administracyjnego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucono, że decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego poprzez jego wadliwą interpretację. Instalowanie może bowiem dotyczyć w równym stopniu instalowania na budynkach jak i instalowania tablic i urządzeń jako samodzielnych obiektów. Zakwalifikowanie urządzenia budowlanego jako budowli nie przesądza jeszcze, że jego instalowanie jest wyłączone z trybu zgłoszeniowego przewidzianego w art. 20 ust. 2 pkt 6 ustawy. Podtrzymano przy tym stanowisko co do braku trwałego związania przedmiotowej tablicy z gruntem. W skardze zarzucono także wydanie decyzji z naruszeniem art. 107 k.p.a. albowiem w uzasadnieniu organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania w sposób merytoryczny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Przepisy prawa budowlanego, zgodnie z art. 1 ustawy, znajdują zastosowanie w stosunku do obiektów budowlanych w zakresie ich projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki. Warunkiem wstępnym dla stosowania reglamentacji przewidzianej w prawie budowlanym jest zatem zakwalifikowanie obiektu do kategorii obiektów budowlanych w rozumieniu ustawy. W art. 3 pkt 3 ustawy ustawodawca zaliczył do budowli, stanowiących jeden z rodzajów obiektów budowlanych, wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Planowana tablica reklamowa, zaprojektowana została jako obiekt wolnostojący, co wprost wynika z opisu technicznego dołączonego do zgłoszenia. Potwierdzają taką charakterystykę parametry wskazane w projekcie, w szczególności usytuowanie tablicy na słupie zakotwionym w stopie fundamentowej. Skarżąca Spółka negowała, aby tak zaplanowane do wykonania urządzenie reklamowe miało cechę trwałego związania z gruntem, wskazując na możliwość jego przeniesienia, rozebrania czy też oddzielenia od gruntu poprzez proste podniesienie bez skutków ubocznych dla samego urządzenia, jak i podłoża. Stanowiska tego nie można podzielić. Przesłanka trwałego połączenia z gruntem nie jest kategorią ocenną czy stopniowalną i nie odnosi się do kwalifikowania połączeń obiektu z gruntem na mniej czy bardziej trwałe. W konsekwencji kryterium trwałości połączenia nie może być to, czy obiekt może być rozebrany, przeniesiony, oddzielony od podłoża bez zniszczenia. Istniejące możliwości techniczne powodują, że nawet takie obiekty jak budynki, tradycyjnie uznawane za trwale związane z gruntem, mogą być bez ich zniszczenia przeniesione w inne miejsce. Ta okoliczność nie powoduje jednak, że kategoria obiektów trwale złączonych z gruntem staje się pusta. W przekonaniu Sądu, cecha trwałego związania z gruntem winna być ustalana z uwzględnieniem tak zastosowanych przy realizacji obiektu rozwiązań technicznych, jak i przeznaczenia obiektu i istotnych z punktu widzenia tego przeznaczenia parametrów. W niniejszej sprawie dla ustabilizowania urządzenia reklamowego przewidziano osadzenie go w betonowym fundamencie usytuowanym [...] metra pod powierzchnią gruntu. Jest niewątpliwe, że rozwiązanie to służy trwałości wykonanego obiektu. Nie jest on przeznaczony do przenoszenia z miejsca na miejsce (choć istnieje przecież możliwość permanentnego montowania i demontowania obiektu), lecz do postawienia na jakiś czas w określonym miejscu z zapewnieniem konstrukcji bezpiecznej stabilności. Planowany sposób wykonania obiektu poświadcza, że ma on być w okresie jego funkcjonowania osadzony w gruncie, co w przekonaniu Sądu spełnia przesłankę trwałego połączenia z gruntem. Kwalifikację planowanego obiektu jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 należy uznać za uzasadnioną. W następnej kolejności rozważenia wymaga, czy wykonanie zaplanowanego urządzenia reklamowego stanowi roboty budowlane podlegające reglamentacji prawa budowlanego. Skarżąca Spółka podnosiła, że roboty te zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego. Zgodne z tym przepisem roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń i tablic reklamowych nie wymagają pozwolenia na budowę, przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego przewiduje dla takich robót obowiązek dokonania zgłoszenia. Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie przedmiotem inwestycji jest urządzenie reklamowe. Kolejnym warunkiem zwolnienia z art. 20 ust. 2 pkt 6 jest charakter wykonywanych robót budowlanych. Ustawa zawiera w tym przepisie termin, który nie został zdefiniowany przez ustawodawcę w art. 3 ustawy, instalowanie jako rodzaj robót budowlanych nie zostało także wymienione w art. 3 pkt 7 ustawy. Ustalenie zatem istotnych cech instalowania jako przypadku roboty budowlanej (a kwalifikacja taka ma swe uzasadnienie w art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy), wymaga wzięcia pod uwagę w pierwszej kolejności tych przepisów prawa budowlanego, w których termin ten został użyty. Uwzględniając przepisy art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. a-c ustawy można zauważyć, że w każdym z nich termin ten jest użyty w odniesieniu do obiektów wykonywanych, umieszczanych na innych obiektach. Okoliczność ta winna zostać uznana za istotną cechę takiej roboty budowlanej jak instalowanie. W przekonaniu Sądu, o przypadkach instalowania można zatem mówić wyłącznie wtedy, gdy tablica lub urządzenie reklamowe są umieszczane na innym, już istniejącym obiekcie budowlanym. Jeżeli natomiast urządzenie takie, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, zaplanowano wykonać na gruncie, wówczas nie można zakwalifikować roboty budowlanej jako instalowania korzystającego ze zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zasadnie zatem organy obu instancji przyjęły, że zaplanowane urządzenie wymaga pozwolenia na budowę, co uzasadnia wniesienie sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 prawa budowlanego. Sąd nie uznał także zasadności zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 k.p.a. Zupełność i komunikatywność uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie budzą zasadniczych wątpliwości. Jakkolwiek są to cechy zrelatywizowane do kompetencji adresata decyzji, to należy w niniejszej sprawie wziąć po uwagę, że stroną jest podmiot gospodarczy zawodowo trudniący się określoną działalnością i zorientowany w regulacjach prawa budowlanego, o czym świadczą pisma procesowe strony i zawarta w nich argumentacja oraz powołane piśmiennictwo i orzecznictwo. Mając na uwadze podane wyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.