II SA/Gl 857/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska- Banacka (spr.), Protokolant Referent Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza na rzecz skarżącego od Wojewody [...] kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z garażem i osadnikiem bezodpływowym w P. przy ul. G. na działce nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż w trakcie postępowania wpłynęły uwagi właściciela nieruchomości sąsiedniej M. M. dotyczące lokalizacji projektowanego budynku w granicy działki oraz tarasu ziemnego w sąsiedztwie pasieki zlokalizowanej na jego działce. Rozpatrując ww. zastrzeżenia stwierdzono jednak, że szerokość działki nr [...] wynosi [...] m. Zgodnie natomiast z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bezpośrednio przy granicy działki jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2 ze względu na rozmiary działki. Nadto inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy G., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...] r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] poz. [...] z dnia [...] r. Od wydanej przez organ I instancji decyzji odwołanie wniósł M. M., wyrażając niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia albowiem zdaniem odwołującego nie uzgodniono z nim lokalizacji budynku w granicy z jego działką. Podniósł też, iż ściana oddzielenia przeciwpożarowego w istocie stanowi pełne ogrodzenie, a ze względu na swe rozmiary – wysokość [...] m zacieni jego działkę, zakwestionował także usytuowanie stanowiska do grillowania. Wskazał także, iż wymagająca głębokich wykopów budowa naruszy należący do niego obiekt oddalony od granicy o niecały [...] m. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył § 12 przywołanego wyżej rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przstrzennego. Wskazał, iż działka nr [...] leży na terenie o ustalonym przeznaczeniu podstawowym MU i częściowo UGD/MU - zabudowa mieszkaniowo-usługowa. Zgodnie z zasadami zabudowy i zagospodarowania terenu na danym obszarze dopuszcza się realizację budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego i wielorodzinnego (do 4 mieszkań w budynku), a także zagrodowego i gospodarczego. Według ustaleń planu możliwa jest zabudowa działek o szerokości mniejszej niż 18 m, zatem również działki inwestora o szerokości [...] m. Najistotniejszym ustaleniem planu w przedmiotowej sprawie jest, zdaniem organu, dopuszczenie w Rozdziale 2 § 8 pkt.3 ppkt. 8) sytuowania budynków w granicy działki lub w odległości od 0 do 3,0 m od granicy działki, pod warunkiem, iż zostaną zachowane obowiązujące przepisy odrębne czyli zgodnie z § 5 pkt. 1 - obowiązujące przepisy ustaw wraz z aktami wykonawczymi - tj. Prawo budowlane i warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, stanowiący akt prawa miejscowego, dopuszczając zabudowę jednorodzinną (wolnostojącą) na działkach o szerokości mniejszej niż 18 m "uznał" ich szerokość za wystarczającą, a tym samym usankcjonował zastosowanie przepisu § 12. ust. 3 pkt 2rozporządzenia, który pozwala na lokalizację obiektów bezpośrednio przy granicy. Pismem z dnia [...] r. M. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, podnosząc w uzasadnieniu naruszenie § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu oraz naruszenie § 12 ust. 4 tegoż rozporządzenia poprzez jego nie zastosowanie. Skarżący wniósł też o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowieniem z dnia 13 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wniosek ten oddalił). Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż podtrzymuje argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu stanowiąca przedmiot zaskarżenia decyzja, a także poprzedzające ja rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wydane zostały bowiem z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl § 12 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zasadą jest niedopuszczalność zabudowy w granicy działki. Jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych (wprowadzających w tej mierze zaostrzone warunki) nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W drodze wyjątku przepisy dopuszczają wprawdzie zbliżenie obiektu do granicy działki w stopniu większym niż przewidziane wyżej minimalne odległości jednak jedynie w ściśle unormowanych sytuacjach. W myśl bowiem ustępu 3 cytowanego paragrafu sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli: 1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo 2) nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki. Obie wskazane sytuacje mają charakter obiektywny, niezależny od woli stron bądź uznania organu. W pierwszym przypadku zbliżenie zabudowy do granicy dopuszczalne jest w sytuacji gdy wprost zezwala na to, bezwarunkowo bądź przewidując dodatkowe warunki, plan miejscowy. Wobec zatem milczenia planu zabudowa taka nie jest dopuszczalna, a zezwolenie na nią może zostać w planie uzależnione przez radę gminy od dodatkowych obostrzeń. Drugą sytuacją jest niemożność innej lokalizacji zabudowy z uwagi na zbyt małe wymiary działki. Także i ta okoliczność nie ma charakteru uznaniowego, a stwierdzenie przez organ jej istnienia i dopuszczenie tym samym odstępstwa od wymaganych w odległości uzależnione jest od ustalenia, że zmiana zamierzonej lokalizacji obiektu jest obiektywnie niemożliwa. Przepisy przywołanego wyżej rozporządzenia traktują także o innych wyjątkowych sytuacjach, kiedy to w myśl § 12 ust. 4 z uwagi na zabudowę w granicy lub w jej pobliżu działki sąsiedniej możliwym jest sytuowanie obiektów w takiej samej odległości od drugiej strony granicy. Przywołany przepis nie odnosi się jednak do przedmiotowej sprawy z uwagi na brak tak usytuowanej zabudowy działki sąsiedniej. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych w sprawie nie zaszły również okoliczności określone w art. 9 ustawy Prawo budowlane przewidującym, jednak jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, możliwość ubiegania się przez organ o upoważnienie właściwego ministra na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Odnosząc przytoczone wyżej, zawarte w § 12 ust. 3 rozporządzenia unormowania do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż w myśl § 8 ust. 3 pkt 8 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy G. z dnia [...] r. cyt. dopuszcza się sytuowanie budynków w granicy działki lub w odległości od 0 do 3,0 m od granicy działki, pod warunkiem, iż zostaną zachowane obowiązujące przepisy odrębne. W konsekwencji, wskutek nakazu zachowania przepisów odrębnych (w tym obowiązujących warunków technicznych) ustalenie to nie wprowadza żadnych odmienności w stosunku do przewidzianych w rozporządzeniu ograniczeń, a tym samym, analogicznie jak byłoby w razie braku w planie wskazanego ustalenia, zabudowa w granicy dopuszczalna jest wówczas gdy zachowanie odległości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie jest możliwe ze względu na rozmiary działki. Analiza planu zagospodarowania działki sprawia, iż co do zasady Sąd podziela przekonanie orzekających w sprawie organów, że budynek jako taki, wymagający otworów okiennych i drzwiowych, a także możliwości podjazdu, istotnie nie mógłby zostać na działce usytuowany z zachowaniem z wszystkich stron wymogów co do odległości. Stanowisko to dotyczy jednak jedynie budynku, nie zaś ściany przeciwpożarowej na odcinku poza ścianą budynku, w żadnej mierze nie dotyczy też tarasu. Podkreślenia wymaga bowiem, iż zawarte w § 12 ust. 3 rozporządzenia zezwolenie na zabudowę w odległości 1,5 m od granicy bądź wręcz w granicy odnosi się zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu tylko i wyłącznie do sytuowania ściany budynku. Nie obejmuje natomiast tarasu, wobec którego rozporządzenie, w przypadku budynku zwróconego w stronę granicy ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych, wprowadza wymóg zachowania co najmniej odległości 1,7 m od granicy (§ 12 ust. 5 – "Okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w ust. 1, o więcej niż 0,8 m, natomiast części budynku, takie jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy - o więcej niż 1,3 m".), czy też ściany przeciwpożarowej na odcinku poza budynkiem. W konsekwencji zarówno decyzję zaskarżoną, jak też poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uznać należy za wadliwą, naruszającą zarówno przepisy techniczno-budowlane (§ 12 rozporządzenia) jak też ustalenia planu miejscowego nakazującego przepisy odrębne w odniesieniu do zabudowy w granicy w pełni respektować. Podjęte przez organy rozstrzygnięcia dopuściły bowiem do inwestycji, której część pozostaje w sprzeczności z obowiązującym prawem. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ architektoniczno-budowlany jeszcze raz rozważy wniosek inwestora o udzielenie mu pozwolenia na budowę z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono, na wniosek skarżącego, na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.