II SA/Gl 860/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. T. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 860/09 w sprawie ze skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie p o s t a n a w i a : zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że D. T. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonkiem, z którym pozostaje w separacji oraz dorosłą córką. W skład jej majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m², lokal mieszkalny o pow. [...] m² oraz nieruchomość rolna o pow. [...]ha. Jedynym źródłem jej dochodu jest emerytura w kwocie[...] zł. Wszystkie koszty utrzymania nieruchomości w której mieszka skarżąca ponosi jej małżonek i córka. Łączna suma zobowiązań skarżącej z tytułu zaciągniętych kredytów wynosi [...] zł, a zatem do jej wyłącznej dyspozycji pozostaje kwota około [...] zł miesięcznie. W ocenie referendarza sądowego skarżąca jest w stanie uiścić wpis od skargi w kwocie [...] zł, bez narażania się na uszczerbek w swoim utrzymaniu. Referendarz sądowy wskazał także, że skarżąca nie wyjaśniła, czy posiada tylko jedną nieruchomość, czy też posiada również lokal mieszkalny o pow. [...] m², bowiem w takiej sytuacji, tego rodzaju nieruchomość mogłaby przynosić jej dochody w postaci czynszu najmu. W ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że obecnie, pomimo wysiłków i starań nie jest w stanie zdobyć środków na uiszczenie wpisu sądowego. Skarżąca wyjaśniła również, że mieszka razem z mężem, wspólnie zajmując cały parter budynku mieszkalnego. Skarżąca podkreśliła, że nie posiada żadnej innej nieruchomości, zwłaszcza takiej z której mogłaby czerpać jakiekolwiek dochody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dal siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącej stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Ocena możliwości finansowych wnioskodawczyni, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności prowadzi bowiem do wniosku, iż skarżąca nie dysponuje w chwili obecnej wystarczającą ilością środków pieniężnych na pokrycie pełnych kosztów postępowania, bez narażenia się na uszczerbek w swoim utrzymaniu. W ocenie Sądu odmienne rozstrzygnięcie pozbawiałoby skarżącą D. T. możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.