II SA/Gl 860/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi został ustalony na kwotę 200 zł – zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżąca, po otrzymaniu wezwania do jego uiszczenia, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. Na skutek wezwania Sądu wniosek ów złożyła na druku urzędowego formularza. W oparciu o jego treść ustalono, że D.T. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonkiem oraz córką. W skład jej majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m2, lokal mieszkalny o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Skarżąca utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego uzyskiwanego w kwocie [...] zł, jej małżonek uzyskuje [...] zł – również z tytułu emerytury, zaś córka – A.T. dopiero co rozpoczęła pracę. Wnioskodawczyni podniosła, że zobowiązana jest do pokrywania rat zaciągniętego kredytu w kwocie [...] zł miesięcznie, zaś koszty utrzymania budynku mieszkalnego (podatki, opłaty za media itp.) ponosi jej małżonek ( z którym jest w separacji) i córka. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca przedstawiła szereg dokumentów obrazujących jej sytuacje materialną, w tym m.in. orzeczenie sądu powszechnego o ustanowieniu separacji, umowę o udzielenie kredytu konsolidacyjnego, kserokopię wyciągu z księgi wieczystej. Pomimo wyraźnego wezwania, strona nie złożyła oświadczenia, czy wspomniany wyżej budynek mieszkalny i lokal mieszkalny to jedna i ta sama nieruchomość, czy dwie różne. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącą pozwoliły stwierdzić, że jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu oraz możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie kosztów z tym związanych. Co do zasady chodzi więc o te przypadki, w których strona wykaże, że przy najdalszych wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na wskazany wyżej cel. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobligowana na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi. Uwzględniając jej przedmiot stwierdzić wypada, że w rozpoznawanej sprawie jest to kwota 200 zł. Porównując ją do dochodu strony nie można przyjąć, że jej uiszczenie przekracza jej możliwości finansowe. Wnioskodawczyni podała bowiem, że uzyskuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie. Zarazem wszelkie koszty utrzymania nieruchomości w której mieszka (opłaty za media itp.) ponosi jej małżonek i córka. W konsekwencji należy przyjąć, że cały wspomniany dochód pozostaje do jej dyspozycji. Okoliczności tej nie zmienia ani ustanowienie separacji skarżącej i jej małżonka, ani też fakt zaciągnięcia kredytu konsolidacyjnego (w [...]) oraz kolejnego kredytu w [...]. W opisywanej sytuacji łączna suma zobowiązań z tytułu obydwu wspomnianych zobowiązań wynosi [...] zł, a więc skarżącej pozostaje do dyspozycji około [...] zł miesięcznie. Pomimo ustanowienia separacji pomiędzy D.T. a jej małżonkiem nadal mieszkają oni pod wspólnym dachem a wraz z nimi ich pełnoletnia córka. W tej sytuacji skarżąca ma możliwość zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, chociażby poprzez udzielenie jej wsparcia przez córkę W dalszej kolejności wypada zauważyć, że o negatywnym rozpatrzeniu wniosku skarżącej zadecydował brak pełnych i jednoznacznych informacji na temat jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Uwaga ta odnosi się w szczególności do kwestii ilości i rodzaju posiadanych przez stronę nieruchomości. Pomimo wyraźnego zapytania skarżąca nie wyjaśniła, czy posiada jedną nieruchomość (budynkową), czy również lokal mieszkalny – o pow. [...] m2. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla niniejszego postępowania, gdyż w sytuacji, gdyby strona dysponowała wspomnianym lokalem uzasadnione byłoby ustalenie sposobu jego wykorzystania. Tego rodzaju nieruchomość może bowiem przynosić dochody w postaci czynszu najmu. Brak tych informacji stoi na przeszkodzie stwierdzeniu, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.