II SA/Gl 860/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-01-05
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony bez dostarczenia przez wnioskodawcę dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i dochodową?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy wymaga, aby strona uprawdopodobniła swoją trudną sytuację materialną poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających dochody i wydatki. Brak odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia dokumentacji uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca E. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na niskie dochody i konieczność leczenia onkologicznego. Została wezwana do udokumentowania dochodów i wydatków, jednak nie odpowiedziała na wezwanie. Wniosek został oddalony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C., E. B. i A. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia, w wyniku wznowienia postępowania, w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu w kwestii wniosku skarżącej E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca E. B. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W treści formularza wnioskodawczyni zaznaczyła, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 190 m2. Strona zadeklarowała, że jej jedynym źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie 780 zł brutto miesięcznie, w skład jej majątku wchodzi udział w prawie własności nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] oraz, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek powołała się na niskie dochody oraz konieczność leczenia onkologicznego
Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału E. B. została wezwana do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącą
- nadesłanie dokumentów wykazujących przeciętną, miesięczną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem się.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika (adwokata) z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Aby złożony wniosek został uwzględniony strona winna więc uprawdopodobnić, że nie jest w stanie samodzielnie zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiły by jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Zaznaczyć również trzeba, że ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dokonywana zarówno pod względem wysokości i struktury uzyskiwanych dochodów i stałych wydatków jak i stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Mając więc na względzie wspomniane kryteria uznano, że wniosek E. B. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż powołane przez stronę okoliczności nie potwierdzają tezy o jej szczególnie trudnej sytuacji materialnej.
W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że to na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar przekonania Sądu o zasadności złożonego wniosku. Niewątpliwie więc to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. O ile natomiast pojawią się jakiekolwiek wątpliwości w tej kwestii, to zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a., winny być one rozwiane poprzez złożenie stosownych wyjaśnień. Jeżeli natomiast oświadczenia i wyjaśnienia strony okażą się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzą wątpliwości, to zgodnie z art. 255 P.p.s.a., strona obowiązana jest złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenia i wyjaśnienia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest przy tym pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W realiach rozpoznawanego wniosku strona uchyliła się od nadesłania dokumentów, które zarówno potwierdzałyby wysokość zadeklarowanego dochodu jak i poziom oraz strukturę stałych wydatków, co uniemożliwiło obiektywne stwierdzenie, że jej sytuacja materialna jest szczególnie trudna. Zasadnicze wątpliwości budzi wiarygodność twierdzeń strony, która wskazuje świadczenie emerytalne w kwocie 780 zł brutto miesięcznie jako jedyny dochód zaznaczając, że ponosi stałe wydatki na leczenie i jest w stanie utrzymać budynek mieszkalny o podanej we wniosku powierzchni. Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła w jakim zakresie wspomniane wydatki wpływają na wysokość jej dochodu. Wobec powyższego nie można bezsprzecznie stwierdzić, że zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 254 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło