II SA/Gl 863/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-12-22

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Piotr Broda, Grzegorz Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia, w szczególności w zakresie metodologii ustalenia obwodu i wieku drzewa oraz uwzględnienia okoliczności jego usunięcia?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasad prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia postępowania dowodowego. Organy nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie metodologii ustalenia obwodu i wieku drzewa przez biegłego oraz sposobu wyliczenia kary. Uzasadnienie decyzji nie spełniało wymogów formalnych, co uniemożliwiło stronie obronę jej interesów. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Starosta wymierzył karę firmie "B", następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Starosta ponownie wymierzył karę, tym razem wyższą, powołując się na opinię biegłego. M. P. wniosła odwołanie, zarzucając błędy rachunkowe, nieuwzględnienie wniosku o wyłączenie biegłego oraz niewłaściwe zwymiarowanie drzewa. SKO uchyliło decyzję w części dotyczącej wysokości kary i ustaliło ją na kwotę 120.119,13 zł, w pozostałym zakresie utrzymując decyzję w mocy. M. P. wniosła skargę do WSA, powtarzając zarzuty z odwołania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]; orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 5617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...]r. Burmistrz Miasta U. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w C. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia drzewa bez zezwolenia na działce nr "1" będącej własnością Gminy U. Do wniosku dołączył kopię pisma prezesa Wspólnoty Mieszkaniowej "A" w U., wydruki map na których widoczne jest drzewo, kopię umów najmu działki nr "1" oraz płytę CD z aktualnymi na dzień składania wniosku zdjęciami. Decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] wymierzył firmie "B" karę pieniężną w wysokości 72.585,99zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa z gatunku świerk pospolity o obwodzie 100cm. W wyniku wniesionego przez M. P. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]r. uchyliło zaskarżona decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania wskazując na konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta [...] działając na podstawie art.90, art.88 ust.1 pkt 2, art.88 ust.2 i art.89 ust.1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody ( tekst jedn. Dz. U. z 2009r., nr 151, poz.1220 z późn. zm.) wymierzył firmie "B" za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa z gatunku świerk pospolity o obwodzie 106cm, które rosło na działce nr "1", administracyjną karę pieniężną w wysokości 180 178,70zł. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że wprawdzie przeprowadzone w dniu [...]r. oględziny terenu działki ujawniły brak kłody i pnia usuniętego drzewa, które pozwoliłyby na ustalenie gatunku, czy też obwodu usuniętego drzewa, to jednak na podstawie dokumentacji zdjęciowej, informacji dostarczonych przez Burmistrz Miasta U., jak również oświadczenia M. P. i sporządzonej na potrzeby tego postępowania opinii dendrologicznej, przyjęto, że usunięte drzewo było z gatunku świerk pospolity. Nadto przyjęto, że drzewo zostało usunięte bez wymaganego zezwolenia w dniu [...]r. po jego przewróceniu się w wyniku silnego wiatru. Obwód usuniętego drzewa organ ustalił na podstawie opinii biegłego, który wskazał, że obwód pnia mierzony ponad gruntem na wysokości 130cm wynosił 106,7cm. Natomiast wiek drzewa biegły określił na około 20 lat. Organ odniósł się również do wniosku strony o wyłączenie biegłego wskazując, że brak jest przesłanek z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałby jego wyłączenie. Uzasadniając wymiar wymierzonej kary pieniężnej organ wskazał, że kara została ustalona w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzewa i powiększona o 50% z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, a nadto powiększona została również o 100% ponieważ drzewo zostało usunięte z terenu uzdrowiska. Postanowieniem z dnia [...]r. Starosta [...] sprostował z urzędu błędy rachunkowe w decyzji i ustalił wysokość kary pieniężnej na kwotę 120 119,13zł. W wyniku wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...]r. uchyliło zaskarżone postanowienie. W odwołaniu od decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. M. P. zarzuciła zaskarżonej decyzji błędy rachunkowe, które wpłynęły na niewłaściwe wyliczenie wysokości opłaty. Nadto nieuwzględnienie wniosku o wyłączenie biegłego, który jest pracownikiem Urzędu Miejskiego w C. i który w ocenie odwołującej się jest nie tylko świadkiem w niniejszej sprawie, ale również pozostaje w stosunku prawnym ze zgłaszającą wycięcie drzewa Wspólnotą Mieszkaniową "A". Zarzuciła również niewłaściwe zwymiarowanie przez biegłego usuniętego drzewa, który posłużył się porównaniem na zdjęciu wysokości słupa znajdującego się w pobliżu drzewa oraz wymiarów innych sąsiednich drzew, natomiast nie dokonał analizy fotogrametrycznej. Ponadto wskazała na rozbieżność ustalonego przez biegłego obwodu pnia na podstawie tabeli wiekowej drzew prof. Longina Majdeckiego, zgodnie z którą świerk pospolity w wieku 20 lat posiada obwód pnia 38cm a nie jak ustalił biegły 106,7cm. Nadto wskazała, że biegły do celów sporządzenia opinii posłużył się prywatnymi zdjęciami, które nie zostały formalnie dopuszczone jako dowód w sprawie. Zarzuciła również bezzasadne podwyższenie kary o 50% w sytuacji gdy biegły ustalił zarówno gatunek jak i obwód pnia usuniętego drzewa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 88 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody ( Dz. U. nr 92, poz.880, z późn. zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia wysokości kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa z gatunku świerk pospolity o obwodzie 106cm rosnącego w U. na działce nr "2" i w tym zakresie ustaliło wysokość tej kary na kwotę 120.119,13zł. W pozostałym zakresie Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie bezspornie jest, iż doszło do usunięcia drzewa bez wymaganego prawem zezwolenia i w związku z tym nałożenie na odwołującą się kary było zasadne. Przyjęcie, że przedmiotowe drzewo zostało powalone przez wiatr nie zwalniało z obowiązku uzyskania zezwolenia na jego usunięcie. Nadto ustalenie gatunku drzewa i jego obwodu przez biegłego nie wyklucza stosowania przepisu art. 89 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody , który znajduje zastosowanie w każdym przypadku wykarczowania pnia i braku kłody. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało również, że brak jest podstaw do kwestionowania bezstronności biegłego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca M. P. zarzuciła zaskarżonej decyzji SKO naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o ochronie środowiska, które w jej ocenie miały wpływ na treść wydanej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w treści odwołania. Nadto podniosła, że organ nie rozpoznał składanych przez nią wniosków o wyłączenia biegłego czym naruszył art.78 § 1 k.p.a. Nie odniósł się również do wszystkich podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów. Nadto sama decyzja nie zawiera szczegółowych wyliczeń wysokości kary co uniemożliwia stronie jej weryfikację w tym względzie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w całości podtrzymało swoje stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w treści skargi wskazując, że biegły przy ustalaniu obwodu pnia powinien wykorzystać metodę fotogrametryczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przeprowadzone przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zdaniem Sądu stanowiąca przedmiot zaskarżenia decyzja drugoinstancyjna oraz decyzja pierwszoinstancyjna wydane zostały z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne, do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne, znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99.) W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, pominięte przez organ pierwszoinstancyjny. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie. Wymogów powyższych, zdaniem Sądu nie dochowały zarówno SKO w B. jak i Starosta [...] w stopniu zezwalającym na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia, a tym samym wydane rozstrzygnięcia są co do meritum, co najmniej przedwczesne. Nie wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, o istotnym dla rozstrzygnięcia znaczeniu, zostały bowiem w trakcie postępowania administracyjnego wyjaśnione, do czego Sąd jeszcze powróci w toku dalszych rozważań. Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz. U. z 2013r., poz. 627 z późn. zm.), wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. W myśl art. 85 ust. 1 ustawy, opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa. Ustawodawca wskazał także w art. 85 ust. 4, że minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia stawki dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia. Stosownie do art. 89 ust. 1 ustawy, administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6. Z kolei ust. 2 ww. przepisu stanowi, że jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50%. Natomiast art. 85 ust. 6 ustawy stanowi, że opłaty za usunięcie drzew lub krzewów z terenu uzdrowisk, obszaru ochrony uzdrowiskowej, terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz terenów zieleni są o 100% wyższe od opłat ustalonych na podstawie stawek, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i ust. 5. Należy wskazać, że przepis art. 89 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody daje organom możliwość wyliczenia kary pieniężnej na podstawie wszelkich informacji, jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku usuniętego drzewa jest niemożliwe z powodu wykarczowania pnia i braku kłód - jak miało to miejsce w przedmiotowym postępowaniu. Konstrukcja tego przepisu jest konsekwencją przewidywania przez ustawodawcę sytuacji, w której pozostałości po nielegalnie wyciętym drzewie zostaną z terenu nieruchomości usunięte. W takiej sytuacji organ ma możliwość powiększyć ustaloną karę o 50%. Gdyby zasady tej do ustawy nie wprowadzono, to praktycznie ochrona zadrzewień, którą przewiduje ustawa również poprzez nakładanie kar administracyjnych za nielegalne wycięcie drzew - stałaby się fikcją. Dokonywanie ustaleń na podstawie wszelkich dostępnych informacji zebranych w sprawie a nie na podstawie zastanych w terenie pozostałości po wyciętym drzewie jest konsekwencja tego, że nakładana kara jest karą za delikt administracyjny. Zatem siłą rzeczy w sprawach takich jak niniejsza, materiał dowodowy musi być inny niż w pozostałych sprawach administracyjnych, bo w pewnym zakresie zawsze będzie hipotetyczny. Powyższe rozwiązanie ma ułatwić organom administracji dokonanie ustaleń wielkości drzew, które zostały usunięte bez wymaganego zezwolenia oraz pozbawić skuteczności starania podmiotów usuwających bez zezwolenia drzewa zmierzające do uniemożliwienia dokonania ustaleń faktycznych w tym zakresie. Przechodząc do analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazać należy, że bezspornym w sprawie jest, że usunięcie drzewa nastąpiło bez wymaganego prawem zezwolenia. Natomiast sporna pozostaje kwestia możliwości wymierzenia kary w oparciu o dokonane przez organ ustalenia oraz sam sposób jej wyliczenia. Zdaniem Sądu zasadnie przyjęły organy, iż fakt przewrócenia drzewa przez silny wiatr, jak również stan drzewa na który wskazywała skarżąca w toku postępowania, nie uprawniał do jego usunięcia bez zezwolenia. Stanu tego nie zmienia wystąpienie przypadków wyższej wagi, związanych ze stworzeniem przez przewrócone drzewo zagrożenia dla mienia. Sąd zwraca również uwagę, że fakt wykorzenienia drzewa w czasie silnego wiatru nie przesądza o jego złym stanie i nie stanowi podstawy do jego usunięcia bez zezwolenia. W tej sytuacji bez znaczenia dla oceny zasadności stanowiska organów administracji publicznej pozostaje argumentacja sprowadzająca się do wykazania, że usunięte drzewo było wyrwane przez wichurę, połamane czy też nie w pełni żywotne. Zatem usunięcie drzewa zagrażających bezpieczeństwu wymagać będzie uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody ( por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 810/11, LEX nr 1252194 i wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2052/10, LEX nr 1126335). Decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia mają charakter decyzji związanych, co oznacza, że uznanie organu ograniczone jest jedynie do etapu ustalenia wniosków z określonego stanu faktycznego sprawy. W przypadku wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary, wydanie przez organ decyzji staje się obligatoryjne. Ustawodawca w pewnych sytuacjach odstąpił od wymogu uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewów. Przypadki te określa art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody. Katalog ten jednak ma charakter zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco. W katalogu tym nie zostały wymienione drzewa które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Tym samym usunięcie drzew zagrażających bezpieczeństwu wymaga uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy. Jeżeli drzewo stwarza zagrożenie, stanowi to uzasadnienie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie takiego drzewa, lecz nie może usprawiedliwiać samowolnego działania osoby dokonującej wycięcia drzewa ( por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2052/10, LEX nr 1126335 oraz wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011r., sygn. akt II OSK 2057/09, LEX nr 953020). Zasadnie w sytuacji gdy ustalenie obwodu i gatunku usuniętego drzewa było niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody organ dopuścił dowód z opinii biegłego. Należy przy tym wskazać, że opinia biegłego podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Stąd też opinia taka powinna być sporządzona w sposób umożliwiający ocenę poprawności dokonanych przez biegłego ustaleń w zakresie gatunku i wieku drzewa oraz jego obwodu. W szczególności zawierać precyzyjne informacje w jaki sposób biegły ustalił gatunek usuniętego drzewa, jak dokonał obliczenia jego wieku a nade wszystko przy użyciu jakich metod dokonał wyliczenia obwodu pnia, co niewątpliwie ma bezpośredni wpływ na wymiar orzeczonej kary administracyjnej. Co do zasady to biegły dokonuje wyboru metody szacowania wieku i obwodu drzewa, lecz opinia musi szczegółowo wyjaśnić, dlaczego wybrana metoda jest najbardziej miarodajna dla dokonania tych ustaleń. Tym samym, prawidłowo sporządzona opinia powinna odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 k.p.a. i musi zawierać szczegółowe uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia, które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jej rzetelności. Dlatego też ocena wartości dowodowej tej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu orzekającego w sprawie. Na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wysokości kary administracyjnej z tytułu usunięcia drzewa bez zezwolenia. Opinia biegłego w niniejszej sprawie, ma szczególną wartość dowodową, bowiem istotnie wpływa na treść decyzji ustalającej karę, co jednak nie oznacza, że jest dla organu administracji wiążąca. Organ winien wyczerpująco ocenić opinię biegłego, a w razie jakichkolwiek niejasności i wątpliwości co do jej prawidłowości, podjąć działania zmierzające do ich usunięcia, np. może żądać wyjaśnień od biegłego lub uzupełnienia opinii. Nie jest wystarczającym przedłożenie biegłemu pisemnych zastrzeżeń strony celem ustosunkowania się do nich przez biegłego, bez dokonania samodzielnej oceny zarówno stawianych zarzutów jak i treści samej opinii. W tym miejscu zgodzić się należy z zarzutami skarżącej, że przyjęta przez biegłego metoda prostego porównania na zdjęciu wysokości usuniętego drzewa ze słupem nie pozwala na formułowanie jednoznacznych w tym zakresie wniosków. Dopiero szczegółowe opisanie w treści opinii wykonanych przez biegłego czynności z przytoczeniem konkretnych wymiarów na zdjęciach, pozwoliłoby na ocenę prawidłowości dokonanych przez biegłego wyliczeń. Nadto biegły ustalił obwód pnia usuniętego drzewa dokonując pomiaru innych drzew tego gatunku na tym terenie i na tej podstawie obliczył średnią, która w jego ocenie jest zgodna z obwodem usuniętego drzewa. Nie wyjaśnił jednak dlaczego przyjął taką metodę obliczenia obwodu pnia za najbardziej miarodajną, jak również nie wskazał, czy istniały inne możliwości dokonania ustaleń w tym zakresie. Sąd jednocześnie podziela pogląd zgodnie z którym analiza dokumentacji fotograficznej a także pomiar rzeczywistych wymiarów obiektów znajdujących się w terenie, utrwalonych na zdjęciach przed usunięciem drzewa jest metodą dopuszczalną i właściwą przy określaniu parametrów wielkościowych drzewa. Jednakże dopiero prawidłowo wykonane czynności w tym zakresie pozwolą na dokonanie jednoznacznych ustaleń. Jednocześnie stwierdzić należy, że biegły w opinii wskazuje, że wiek drzewa wynosił około 20 lat i powołuje, że podstawą sporządzonego opracowania była między innymi tabela wiekowa drzew prof. Longina Majdeckiego. Nie wyjaśnia jednak rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w tabeli w zakresie obwodu pni drzew a danymi przyjętymi przez biegłego w opinii. Zasadny okazał się również zarzut, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Wskazać w tym miejscu należy, że strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji. Niewątpliwie SKO w B. w uzasadnieniu decyzji nie odniosło się do wszystkich podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów, jak również nie zawarło szczegółowych wyliczeń dotyczących wymierzonej kary, ograniczając się jedynie do powołania treści przepisów na podstawie których kara została wymierzona. Tym samym ograniczona została możliwość dokonania oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia w tym zakresie zarówno przez strony jak i Sąd. Natomiast jako niezasadny należało uznać zarzut skargi, iż istniały przesłanki do wyłączenia biegłego. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organów, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 84 § 2 w zw. z art. 24 k.p.a. które uzasadniałyby takie wyłączenie. Bez wątpienia biegły nie był stroną postępowania na co wskazywała skarżąca, a sam fakt posiadania wiedzy na temat przedmiotu sprawy automatycznie nie czynił z niego świadka, dopiero formalne przesłuchanie w takim charakterze stwarzałoby sytuację o jakiej mowa w art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. i byłoby podstawą do jego wyłączenia. Nie można również z faktu zatrudnienia biegłego w Urzędzie Miasta C. wyciągać wniosku, że jest stroną postępowania, czy też pozostaje ze stroną w stosunku nadrzędności służbowej. Bez znaczenia przy tym pozostaje również fakt, że wcześniej był autorem projektu zagospodarowania zieleni dla osiedla "A". Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.78 k.p.a. wskazać należy, że co prawda strona posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania. Jednocześnie organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. Jednakże obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest należyte wyjaśnienie motywów zajętego stanowiska ( por. wyrok NSA z dnia 5 maja 1998r., sygn. akt III SA 193/97, LEX nr 35474). W ocenie Sądu organ poza wskazaniem braku przesłanek do wyłączenia biegłego nie wyjaśnił dlaczego wniosek o powołanie innego biegłego uznał za niezasadny. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że dowodem w sprawie nie mogą być zdjęcia załączone do akt przez biegłego dokumentujące fakt istnienia drzewa przed jego usunięciem i pozwalające na określenie jego gatunku oraz wymiarów. Zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a zatem nie tylko dokumenty, ale i zeznania świadków, przesłuchanie stron, pisemne oświadczenia zawarte w dokumentach, mapy, fotografie, przy czym każdy z takich dowodów ma równą moc dowodową. ( por. wyrok NSA z dnia 27.04.1992r., sygn. III SA 1838/91 – ONSA 1992, Nr 2, poz. 45). Organ miał prawo dopuścić dowód z tych zdjęć i dokonać ich oceny w trybie art. 80 k.p.a. Z uwagi na dostrzeżone wyżej uchybienia w zakresie ustaleń faktycznych, warunkujących prawidłowe rozstrzygnięcie, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm. dalej "p.p.s.a."). Konsekwencją uchylenia decyzji było zamieszczenie z urzędu w wyroku punktu stwierdzającego niemożność wykonywania uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.). Natomiast o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ weźmie pod uwagę ocenę prawną przyjętą przez Sąd oraz uzupełni postępowanie w zakresie w jakim wynika to z poczynionych powyżej rozważań. Zgromadzony materiał oraz jego ocena prawna powinna znaleźć się w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 kpa).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło