II SA/Gl 863/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku o skarżącej przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. postanawia: 1. zwolnić skarżącą z wpisu od skargi, 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżącą zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonkiem. W skład ich majątku wchodzą dwie nieruchomości budynkowe - o pow. 115 m2 oraz 366 m2, które znajdują się, co podkreśliła wnioskodawczyni, w złym stanie technicznym. Skarżąca z małżonkiem zamieszkują w lokalu mieszkalnym o pow. 67 m2 znajdującym się w większym z budynków. Źródłem utrzymania się wnioskodawczyni i jej małżonka są dochody ze świadczeń emerytalnych oraz renty męża strony w łącznej wysokości 2420 zł netto miesięcznie. W druku formularza strona sporządziła również zestawienie swoich miesięcznych wydatków, włączając w to również wydatki na materiały budowlane oraz usługi związane z utrzymaniem nieruchomości. Na wezwanie referendarza sądowego nadesłała dokumenty obrazujące poziom uzyskiwanych dochodów oraz bieżące wydatki. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocena, czy wystąpiły przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie stanu majątkowego i dochodów strony z potencjalnymi wydatkami jakie zobligowana będzie ponieść w postępowaniu sądowym. Oceniając z tej perspektywy wniosek N. G. nie znaleziono podstaw do jego uwzględnienia w całości. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zarówno strona jak i jej małżonek dysponują stałym źródłem dochodu w wysokości 2420 zł netto miesięcznie. Stałe, udokumentowane wydatki, na które składają się opłaty za energię elektryczną ( około 115 zł w ujęciu miesięcznym); opłaty za wodę (około 80 zł); usługi telekomunikacyjne (przeciętnie 79 zł);opłaty za wywóz odpadów (24 zł) kształtują się na poziomie około 300 zł. Jeżeli do tego doliczyć wydatki na lekarstwa, których wysokość ustalono jedynie w oparciu o dane za miesiąc wrzesień i wyniosły one 330 zł oraz zakup opału (na zimę, jednorazowo za ponad 1600 zł), to nie można kategorycznie stwierdzić, ze sytuacja materialna strony wyklucza poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła przy tym, na jaki cel zaciągnięte zostało zobowiązanie kredytowe, którego rata wynosi 400 zł, o czym wspomina w druku formularza. Pomimo nadesłania przez stronę obfitej dokumentacji dotyczącej zakupu materiałów i usług budowlanych, wydatków w postaci zakupu usług kominiarskich (245 zł), czy też czyszczenia sieci kanalizacyjnej (201 zł), zakupu gwoździ, akcesoriów malarskich lub innych, tego rodzaju materiałów nie sposób zaliczyć do wydatków bieżących, a tylko takie mogą ewentualnie być brane pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku. Biorąc więc pod uwagę powołane wyżej okoliczności uznano, że zasadnym będzie zwolnienie strony wyłącznie z wpisu od skargi, który ze względu na jej przedmiot wynosi 500 zł - § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z perspektywy wnioskodawczyni szybkie zgromadzenie środków na ten cel mogłoby okazać się zbyt trudne, a tym samym mogłoby oznacza konieczność rezygnacji z zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Nie można jednak stwierdzić, że strona nie ma jakichkolwiek środków, z których nie będzie w stanie opłacić usług fachowego pełnomocnika (na obecnym etapie postępowania jego udział nie jest niezbędny, a Sąd bada sprawę nie będąc związany zarzutami skargi ani też powołaną w niej podstawa prawną – art. 134 § 1 P.p.s.a.) oraz samodzielnie ponieść wydatki na pozostałe, ewentualne koszty sądowe. Sam fakt posiadania i utrzymywania dwóch nieruchomości wchodzących w skład majątku strony nie może stanowić samoistnej przesłanki do przyznania jej prawa pomocy, albowiem oznaczałoby to w istocie, że przedkłada ona ochronę własnych interesów nad zobowiązanie o charakterze publicznoprawnym, jakim niewątpliwie są koszty sądowe. Obowiązujące regulacje nie dają zaś podstaw do akceptacji takiej postawy, gdyż godziłoby to w zasadę równego traktowania stron postępowania. Zważywszy powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.