II SA/Gl 863/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-03-22
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzedniego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony jedynie w przypadku, gdy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzedniego rozstrzygnięcia. Brak takiej zmiany, w szczególności brak pogorszenia sytuacji materialnej wnioskodawcy, uniemożliwia uwzględnienie wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2016 r., którym oddalono jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Nowy wniosek dotyczył jedynie ustanowienia adwokata z urzędu. Referendarz sądowy zobowiązał stronę do nadesłania dokumentów weryfikujących jej sytuację materialną, co strona uczyniła.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N.G.(G.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2016 r. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2016 r.
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2016 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.
Kolejnym wnioskiem, z dnia 28 stycznia 2018 r. skarżąca, na druku formularza PPF, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek ów potraktowano jako żądanie zmiany poprzednio wydanego w tym zakresie postanowienia z dnia 8 grudnia 2016 r.
Pismem z dnia 18 stycznia 2018 r. referendarz sądowy zobowiązał stronę do nadesłania szeregu dokumentów pozwalających zweryfikować informacje podane przez stronę, a strona udzieliła odpowiedzi na to wezwanie.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przesłanką zastosowania przywołanego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W istocie chodzi więc o czynniki, które odnoszą się do zasadności utrzymania w obrocie prawnym wydanego postanowienia (por. R. Sawuła, glosa do postanowienia NSA z dnia 7 czerwca 1995 r., SA/Rz 461/95, Sam. Teryt. 1996, nr 3, poz. 71). W przypadku postanowienia rozstrzygającego o odmowie przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejące w dacie wydania tegoż postanowienia, w takim zakresie, że ponownie rozpatrując uprzednio złożony wniosek, finalne rozstrzygnięcie było by inne od wydanego. W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. Za zmianę okoliczności sprawy uważa się zaś zmianę w sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy wskazującą na to, że przyjęta wcześniej w odniesieniu do tej sytuacji ocena organu sądowego lub sądu powinna być uznana za nieaktualną. W przypadku wcześniejszej prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy, zmiana w sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy powinna być tego rodzaju, żeby w świetle przesłanek przyznania prawa pomocy żądanie stało się uzasadnione, co dowodzi, że zasadniczo należy mieć na wglądzie zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy.
W okolicznościach niniejszej sprawy do tego rodzaju zmiany nie doszło.
Z porównania złożonych formularzy (tego, w oparciu o który wydane zostało postanowienie z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz złożonego obecnie) wynika, że stan majątkowy nie uległ zmianie. Ani bowiem wysokość dochodu ani też składniki majątku skarżącej nie uległy żadnym zmianom. Jedyną różnicą jest natomiast zakres złożonego wniosku. Obecnie strona wnosi bowiem tylko o ustanowienie adwokata z urzędu – poprzednio natomiast strona wnosiła zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak ustanowienia adwokata z urzędu. Aktualność zachowują nadal wszelkie uwagi dotyczące zarówno struktury jak i wysokości dochodów strony oraz jej majątku. Tym samym brak jest również podstaw do zmiany zajętego poprzednio stanowiska.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 165 w związku art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło