II SA/Gl 865/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P.T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności obiektu budowlanego oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. skarżący P. T. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o zbadanie legalności budowy budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nr ew. 1 przy ul. [...] w Z., stanowiącej własność K. O.-M., zaznaczając że ściana z otworami okiennymi znajduje się w odległości ok. 2m od granicy jego działki. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ nadzoru budowlanego I instancji umorzył postępowanie w powyższej sprawie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Powołując się na oględziny terenu w dniu [...] r., organ ustalił, że przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny, zbudowany w technologii tradycyjnej, z dachem dwuspadowym, niesymetrycznym (dłuższe boki o wymiarach 10,42 x 10,83 m), podpiwniczony, składający się z poddasza, jest usytuowany od granicy z działką skarżącego nr 2 w odległości od 2,65 do 2,76 m. Ściana północno-zachodnia budynku zlokalizowana w granicy działek nr 3 i 4. Właścicielka działki okazała pozwolenie na budowę z dnia [...] r. udzielone S. O. na budowę domu mieszkalnego parterowego o wymiarach 11,0 x 8,0m, a także decyzję Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] r., udzielającą pozwolenia na "dobudowę domu". Jednakże w archiwach Urzędu Miasta Z. i Archiwum Państwowym w K. nie zachowała się dokumentacja techniczna rozbudowy przedmiotowego budynku, gdyż akta te uległy fizycznemu zniszczeniu. Na podstawie mapy zasadniczej, znajdującej się w archiwum PINB oraz inwentaryzacji przedmiotowego budynku, organ ustalił, że obiekt został rozbudowany w kierunku wyżej podanych działek sąsiednich. Zdaniem organu, z powodu braku dokumentacji nie można twierdzić jednak, iż obiekt wykonano niezgodnie z przepisami, zwłaszcza że dokumenty w postaci kopii opinii biegłego geodety z dnia [...] r. na użytek ustanowienia drogi koniecznej, na której zobrazowano wjazd do garażu i wejście do budynku, a także kopia planu sytuacyjnego dla przyłącza wod.-kan. z dnia [...] r., przedstawiającą budynek już po rozbudowie, a jego kształt odpowiada obecnemu. Gdy zaś idzie o kwestię zlokalizowania otworów okiennych i drzwiowych w ścianie wschodniej, od strony działki skarżącego nr 2, obciążonej służebnością drogi koniecznej, organ I instancji stwierdził, że taki stan rzeczy z uwagi na oddalenie budynku na działce sąsiedniej i kształt tej działki, daje podstawy do przyjęcia zgodności z wymogami § 12 ust. 2 rozp. Min. Adm. Gosp. Terenowej i Ochr. Środ. z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązującego w czasie rozbudowy. Przepis ten zacytowano. W takim stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego uznał, że brak podstaw do kwestionowania legalności powstania przedmiotowego budynku, co uzasadniało umorzenie postępowania. W odwołaniu od decyzji P. T. zarzucił naruszenie art. 7 i 77 kpa z powodu błędnego przyjęcia, że przedmiotowy budynek jest parterowy, podczas gdy obiekt jest piętrowy i brak dowodów, że powstał legalnie. Organ I instancji ograniczył się bowiem do powierzchownych oględzin od strony zewnętrznej i zaniechał zbadania okoliczności wymiany poszycia dachu. Powołując się na dołączony materiał fotograficzny oraz kopie map z [...] i [...] r., obrazujące posadowienie i obrys budynku, odwołujący się zarzucił, że nie ma on wymiarów, odpowiadających pozwoleniu na budowę z [...] r. Materiał fotograficzny dowodzi też, że jeszcze w latach [...]-[...], na działce sąsiedniej znajdował się stary budynek przedwojenny z drewnianym gontowym poszyciem. Zatem pozwolenie na budowę z [...] r. musiało wygasnąć przed realizacją obiektu w obecnym kształcie. Odpowiadając na odwołanie K. O. – M. zarzuciła wadliwość przedłożonych przez odwołującego się map z [...] r. jako przedstawiających "trójkąt", który został naniesiony na mapy dopiero w [...] r. po jej interwencji. Powołując się na dołączone zdjęcie i zarządzenie z dnia [...] r., wyjaśniła, że stary dom drewniany objęty był przymusową rozbiórką, a następnie uzyskała pozwolenie na dobudowę w [...] r. Zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania, stwierdził bowiem, że brak dowodów pozwalających na stosowanie sankcji, związanych z samowolnie zrealizowaną budową. Nie dysponując projektami budowlanymi, nie sposób bowiem zakwestionować legalności dobudowy, objętej decyzją z [...] r., zaś zasadnicza część budynku ma wymiary zbliżone do danych, wynikających z pozwolenia z [...] r. Dołączone do odwołania zdjęcia, nie są przydatne w sprawie, gdyż nie są opatrzone datą i nie sposób je skonfrontować z uwidocznionymi fragmentami zabudowy w tle. W skardze do sądu administracyjnego P. T. ponawiając zarzuty i argumentację, zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, domagał się uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego, wszelkie wątpliwości w sprawie mogły być wyjaśnione w drodze rozprawy administracyjnej, zaś organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii, podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Uczestniczka postępowania K. O. – M. w piśmie z dnia [...] r. wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Jej zdaniem, sprawa została należycie wyjaśniona w postępowaniu administracyjnym, a do zarzutów skarżącego odniosła się w piśmie, stanowiącym odpowiedź na odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Sprawa w zakresie legalności budowy przedmiotowego budynku została należycie wyjaśniona do rozstrzygnięcia i brak podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych organów nadzoru budowlanego w świetle art. 7, 77, 80 i 81 kpa. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego i zawiadomieniem z dnia [...] r. organ I instancji określił ramy tego postępowania jako dotyczącego legalności budowy. Skarżący jako wnioskodawca uczestniczył też w oględzinach nieruchomości w dniu [...] r., w trakcie których dokonano pomiarów budynku, zaś uczestniczka postępowania okazała dwie decyzje o pozwoleniu na budowę, opisane w decyzjach organów obydwu instancji. W toku postępowania przed organem I instancji skarżący nie zaoferował też żadnych wniosków dowodowych, mimo zapoznania się z aktami w dniu [...] r. (k. 26) i pouczenia o możliwości złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni, doręczonego w dniu [...] r. Dopiero do odwołania skarżący dołączył dokumenty w postaci materiału fotograficznego oraz map, które to dokumenty w ocenie organu odwoławczego nie wniosły niczego istotnego do sprawy. Zdaniem sądu administracyjnego, stanowisko to należy podzielić. Brak bowiem podstaw do kwestionowania poglądu, że dla rozstrzygnięcia sprawy miarodajne są dokumenty w postaci map geodezyjnych, pochodzących z okresu wcześniejszego, kiedy to uczestniczka postępowania uzyskała pozwolenie na wykonanie przyłącza wodno-kanalizacyjnego, a także pochodzące z akt sprawy o ustanowienie służebności drogowej po nieruchomości, stanowiącej obecnie własność skarżącego. Plan sytuacyjny projektowanej służebności z [...] r. przedstawia usytuowanie przedmiotowego budynku z naniesioną projektowaną służebnością o szerokości 4m na styku granic sąsiednich działek. Od strony projektowanej trasy służebności widoczny jest otwór w ścianie budynku, oznaczony literami "L" i "M" oraz schody zewnętrzne. Aczkolwiek na mapie nie naniesiono odległości budynku od granicy z działką skarżącego, to jednak niewątpliwie odległość ta jest mniejsza niż 4m jako pas służebności. Co więcej, biegły geodeta w treści opinii podał, że na działce nr 1 został wybudowany na starym budynku dom mieszkalny (k. 24/9 akt adm.). Mapa ta koreluje z ustaleniami organu I instancji co do zakresu rozbudowy pierwotnego budynku, uzyskanymi w wyniku nałożenia kopii mapy zasadniczej i wydruku z Web Ewid (k. 22 akt adm.). Zatem dokonano rozbudowy pierwotnego budynku, lecz nie w stronę nieruchomości skarżącego, a dwóch innych nieruchomości sąsiednich. Niewątpliwie też budynek w obecnym kształcie istniał już najpóźniej w [...] r., jeżeli chodzi o powierzchnię zabudowy. Dołączone do odwołania mapy z [...] r. nie są nowymi dokumentami, gdyż są identyczne, jak mapy, na podstawie których w wyniku nakładki, organ I instancji ustalił zakres rozbudowy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, przedłożone przez niego mapy nie uwidaczniają przedmiotowego budynku w obrysie kwadratu. Boki budynku mają różne długości. O ile zaś decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] r. określa przedmiotowy budynek jako parterowy o wymiarach 11 x 8m , to pozwolenie na dobudowę domu z [...] r., określa jedynie powierzchnię zabudowy na 54,97 m2, pow. użytkową – 72,46 m2 oraz kubaturę obiektu – 507,14m3. W sytuacji, gdy nie zachowała się dokumentacja projektowa, nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy nie doszło do istotnego odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę. Jednak podana wyżej kubatura budynku jednoznacznie wskazuje, że dobudowana część miała wyższą wysokość, niż pierwotna parterowa. Taki też wygląd ma obecnie przedmiotowy budynek, co wynika z materiału fotograficznego, sporządzonego w toku oględzin oraz dołączonego do odwołania. Przedmiotowy budynek na części ma dwie kondygnacje, dach o nieregularnym spadzie, lecz niewątpliwie od strony nieruchomości skarżącego ma tylko jedną kondygnację i poddasze. Zgodnie z protokołem oględzin, wysokość obiektu do kalenicy wynosi 8,24m oraz 5,97 m do okapu. Taki stan rzeczy nie daje zatem podstaw do przyjęcia, aby dobudowa została zrealizowana z istotnym odstępstwem od udzielonego pozwolenia. Wbrew zarzutom skarżącego, dołączone przez niego zdjęcia jako przedstawiające wygląd działki sąsiedniej w latach 70-tych ub. wieku, nie dowodzą, że widoczny na nich stary budynek z drewnianym gontowym poszyciem, oznacza że nie istniał wówczas budynek objęty pozwoleniem z [...] r. Kwestia ta została logicznie wyjaśniona przez uczestniczkę postępowania w odpowiedzi na odwołanie. Mianowicie, istniejący na działce budynek drewniany objęty został nakazem rozbiórki, wydanym w [...] r., którego odpis dołączyła do odwołania. W miejscu starego budynku wzniesiono obiekt, na budowę którego uzyskała pozwolenie w [...] r. Dołączone przez nią zdjęcie przedstawia stary drewniany budynek, przylegający do innego budynku. Zatem o ile poprzednio na działce istniał budynek drewniany, to taki stan rzeczy nie dowodzi, że nie było drugiego budynku, na budowę którego udzielono pozwolenia w [...] r. Teza skarżącego o wygaśnięciu tego pozwolenia na budowę jest więc gołosłowna. Trafnie organ odwoławczy uznał zatem, że przedłożone przez skarżącego zdjęcia, nie pozwalają na identyfikację zabudowy na działce sąsiedniej i są nieprzydatne dla rozpoznania sprawy. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie wnioskował też o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Organ I instancji przeprowadził dowód z oględzin z udziałem stron, co umożliwiło skarżącemu złożenie wyjaśnień (art. 79 § 2 kpa). Zbędne było więc przeprowadzenie kolejnej rozprawy, skoro w postępowaniu przed organem I instancji skarżący nie zaoferował żadnych wniosków dowodowych, zaś dołączone do odwołania mapy i zdjęcia nie wniosły niczego istotnego do sprawy (art. 89 kpa). Dla wyniku niniejszej sprawy nie ma istotnego znaczenia fakt, czy przedmiotowy budynek należy zakwalifikować jako jedno – czy też dwukondygnacyjny. Brak dokumentacji technicznej nie pozwala bowiem na określenie projektowanej wysokości budynku zgodnie z pozwoleniem z [...] r. oraz z [...] r., aczkolwiek określona w tej decyzji kubatura i pow. użytkowa projektowanej dobudowy wskazuje, że w części dobudowanej mogły powstać dwie kondygnacje. Dobudowa niewątpliwie nie została też wykonana od strony działki skarżącego, czego dowodzi mapa, sporządzona w [...] r. na użytek ustanowienia po jego nieruchomości służebności drogowej. Już wówczas istniały też otwory w ścianie przedmiotowego budynku, usytuowanej w odległości mniejszej niż 4m od granicy. Taki stan rzeczy był jednak zgodny z ówczesnymi wymogami techniczno-budowlanymi, na co trafnie wskazał organ I instancji. Z uwagi na upływ czasu i zniszczenie dokumentacji projektowej, nie było zatem obiektywnej możliwości zbadania kwestii zgodności wykonania przedmiotowego budynku z udzielonymi pozwoleniami na budowę i dobudowę. Skoro jednak wykazano w postępowaniu, że decyzje w tym przedmiocie zostały wydane, brak podstaw do przyjęcia, aby przedmiotowy budynek został zrealizowany samowolnie, bądź z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia w zakresie usytuowania, powierzchni zabudowy i wysokości. Zatem zasadnie organy obydwu instancji dopatrzyły się przesłanki bezprzedmiotowości postępowania w sprawie legalności budowy, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Kwestia wymiany poszycia dachowego, bądź też zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń poddasza, nie była przedmiotem postępowania w świetle treści wniosku skarżącego o jego wszczęcie. Stąd też możliwe jest wdrożenie kolejnej sprawy przed organami nadzoru budowlanego. Brak odniesienia się przez organ odwoławczy do tego zarzutu, podniesionego dopiero w odwołaniu, nie ma zatem znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania administracyjnego, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).