II SA/Gl 866/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy referent Katarzyna Wajs, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] A. M. wniósł o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, które wedle jego oświadczenia rośnie w granicy działki nr [...] przy ul. T. w S., na dowód czego dołączył projekt zagospodarowania działki, stanowiący załącznik do decyzji z [...] r. Jak wynika z akt sprawy, A. M. jest właścicielem działki nr [...]. Zostało ustalone, że objęte wnioskiem drzewo rośnie na działce nr [...], stanowiącej własność gminy S. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyłączyło wobec tego Prezydenta Miasta S. od udziału w sprawie i wyznaczyło do jej załatwienia Prezydenta Miasta D. Przesyłając wniosek i akta sprawy Prezydent Miasta S. podał, że w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy z dnia [...]r. wyraża zgodę na usunięcie przedmiotowego drzewa. Prezydent Miasta D. przeprowadził oględziny. Zawiadomiono o nich wyłącznie Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa UM w S. W wyniku oględzin ustalono, że drzewo rośnie na terenie zagrodzonym w odległości ok. [...] m od budynku. Jest w dobrej kondycji i nie zagraża bezpieczeństwu. Nie odnaleziono w terenie punktów granicznych. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta D. odmówił Prezydentowi Miasta S. udzielenia zgody na usunięcie drzewa z gatunku klon jawor o obwodzie pnia [...] cm. Decyzja ta została doręczona Prezydentowi Miasta S. dnia [...] r. W uzasadnieniu w szczególności organ I instancji zauważył, że wniosek został sformułowany przez A. M., ale drzewo rośnie na działce należącej do gminy i z tego powodu A. M. nie jest stroną postępowania. Odwołanie od tej decyzji złożył S. M. pismem dnia [...]r., które zostało nadane za pośrednictwem poczty dnia [...] r. Kolegium wezwało skarżącego do wykazania interesu prawnego w postępowaniu. W odpowiedzi S. M. podał, że bezsporne jest, że drzewo rośnie na działce gminy, jednak niewątpliwie jego części (korzenie) przechodzą na działkę sąsiednią, która jest jego własnością. Koliduje także z ogrodzeniem działki, której jest współwłaścicielem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W podstawie prawnej podano przepis art. 134 k.p.a. natomiast w uzasadnieniu wyjaśniono, że odwołanie może zostać złożone w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Adresat decyzji, będący jedyną stroną postępowania, otrzymał ją [...], zatem termin do złożenia odwołania upłynął [...]. Strona, która nie brała udziału w postępowaniu (a jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.) wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania. Po upływie tego terminu przysługuje jej wniosek o wznowienie postępowania. Ponieważ odwołanie zostało nadane na poczcie po upływie terminu do jego wniesienia, należało stwierdzić uchybienie terminu. Weryfikacja w postępowaniu odwoławczym decyzji, która korzysta z ochrony trwałości, nie jest dopuszczalna. W skardze do sądu administracyjnego S. M. podał, że wydane postanowienie narusza jego interes prawny poprzez niedopuszczenie do udziału w postępowaniu i odmówienie prawa do wniesienia środka zaskarżenia. Zarzucił organowi, że naruszył art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że nie jest stroną postępowania oraz art. 129 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu. Podał, że postępowanie zostało zainicjowane jego wnioskiem, ale organ pominął go w postępowaniu. Decyzja odmowna została mu doręczona wraz z pismem Prezydenta Miasta S. i w terminie w niej wskazanym, wniesiono odwołanie. Nie jest zatem zrozumiały zarzut naruszenie terminu. Termin do złożenia odwołania rozpoczął bieg od dnia dowiedzenia się o decyzji, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że termin ten należy liczyć od daty doręczenia decyzji Prezydentowi Miasta S. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Nie jest zasadne stanowisko skarżącego, że termin do wniesienia odwołania winien być w jego przypadku liczony od daty powiadomienia go o decyzji organu I instancji. Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Nie jest prawdą, że zostało ono zainicjowane jego pismem, pismo zawierające wniosek o wyrażenie zgody na wycięcie zostało podpisane przez syna skarżącego, A. M. Z akt sprawy wynika również, że to A.M., a nie skarżący, jest właścicielem działki nr [...]. W przeprowadzonym postępowaniu nie brał udziału jednak zarówno A. M., jak i S. M.. Wydana decyzja została doręczona wyłącznie Prezydentowi Miasta S., którego organ I instancji potraktował jako reprezentanta gminy. W takiej sytuacji, doręczenie decyzji rozpoczęło bieg terminu do wniesienia odwołania. W tym okresie podmiot, który rości sobie prawo do uczestniczenia w postępowaniu w charakterze strony, może wnieść odwołanie, a sposób jego załatwienia zależy od stwierdzenia, czy podmiot wnoszący jest istotnie stroną postępowania. Natomiast po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, który jest liczony od daty doręczenia decyzji stronom ( stronie ) biorącym udział w postępowaniu, wniesienie odwołania nie jest skuteczne. Zastosowanie znajduje zasada ochrony trwałości decyzji ostatecznych, która obliguje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesiona odwołania. Należy podzielić stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że osoba, która nie biorąc udziału w postępowaniu uważa, że dotyczy ono jej interesu prawnego, zachowuje termin do wniesienia odwołania, gdy wniesie je w terminie otwartym dla stron biorących udział w postępowaniu. Po upływie tego terminu osobie takiej przysługuje natomiast inny środek ochrony, jakim jest wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. Tę przesłankę wznowieniową przewiduje przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z momentem powzięcia wiadomości o wydanej decyzji rozpoczyna bieg miesięczny termin, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a. W stosunku do osoby, która uważa, że jest stroną postępowania a nie brała w nim udziału zastosowanie znajdują zatem dwa odmienne tryby, których zastosowanie zależy od tego, czy decyzja stała się ostateczna. W niniejszej sprawie termin do złożenia odwołania, liczony od daty doręczenia decyzji jedynej stronie postępowania, upłynął [...] r. Odwołanie nadane [...] r. zostało zatem złożone z uchybieniem terminu, co prawidłowo stwierdzono w zaskarżonym postanowieniu. Uzyskanie informacji o decyzji już ostatecznej uzasadnia jedynie ewentualne skorzystanie z trybu wznowienia postępowania. Należy przy tym podkreślić, że ze względu na przedmiot zaskarżenia, Sąd w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do badania, czy skarżący istotnie winien być stroną postępowania i bez swej winy został pominięty, a zatem czy zachodzi przesłanka wznowienia. Mając na względzie podane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.