II SA/Gl 866/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-07-16
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, dysponujący znacznymi oszczędnościami, dochodami, nieruchomościami i pojazdem, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżący nie może zostać zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, w tym posiadane oszczędności w kwocie 15.000 zł, stałe dochody w wysokości 5.000 zł brutto miesięcznie, współwłasność kilku nieruchomości oraz posiadanie samochodu, wyklucza uznanie go za osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Koszt wpisu od skargi jest nieznaczny w stosunku do posiadanych środków.Stan faktyczny
Skarżący Z. W. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu, w którym skarżący podał informacje o swoich dochodach, oszczędnościach, stanie zdrowia, posiadanych nieruchomościach oraz samochodzie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Skarżący, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie, na wezwanie Sądu złożył wniosek w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza. W formularzu wnioskodawca zaznaczył, że źródłem jego utrzymania się jest jego renta oraz emerytura jego małżonki, które te świadczenia łącznie wynoszą 5000 zł brutto miesięcznie. Skarżący zaznaczył, że ze względu na stan zdrowia koszty leczenia pochłaniają znaczącą (lecz nieustaloną) kwotę. Wedle udzielonych informacji skarżący jest współwłaścicielem (wraz z dwiema siostrami) budynku mieszkalnego o pow. 200 m2, właścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 67 m2, właścicielem nieruchomości rolnej 0,9 ha oraz właścicielem innej nieruchomości o pow. 15 arów. Skarżący podał również że jego małżonka jest współwłaścicielką (wraz ze swoją siostrą) lokalu mieszkalnego o pow. 48 m2 – otrzymanego w spadku po matce. Wnioskodawca posiada oszczędności w wysokości 15.000,00 zł oraz jest właścicielem samochodu marki [...] z roku 2010.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza sytuacji materialnej strony, dokonana w oparciu o treść nadesłanego formularza pozwoliła stwierdzić, że skarżący nie jest osobą, której sytuacja materialna uniemożliwiałaby poniesienie wydatków związanych z kosztami sądowymi.
Prawo pomocy jest instytucją, która w założeniu ma na celu umożliwienie dostępu do sądu tym osobom, które nie są w stanie samodzielnie udźwignąć wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Bez wątpienia jest to więc instrument pomocy osobom najuboższym, a więc takim, które po wyczerpaniu wszelkich możliwości nadal nie są w stanie zgromadzić środków pozwalających im na udział w tym postępowaniu warunkowany obowiązkiem ponoszenia jego kosztów. Z tej perspektywy informacje udzielone przez skarżącego wykluczają zaliczenie go do osób ubogich, a więc kręgu potencjalnych beneficjentów prawa pomocy.
Tezie o trudnej sytuacji materialnej strony przeczy przede wszystkim fakt dysponowania kwotą 15.000,00 zł, co wnioskodawca podał we wniosku. Jest rzeczą oczywistą, że wydatkowanie 500 zł na wpis od skargi, będący zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania, w sposób nieznaczny uszczupli wspomniane oszczędności. Dalej wskazać przyjdzie, że zarówno Z.W. jak i jego małżonka dysponują stałym, miesięcznym dochodem w wysokości 5000 zł brutto, a zarazem barak jest jakichkolwiek informacji odnośnie wydatków, które w znaczący sposób uszczuplałyby wspomniany dochód. Co więcej, w druku formularza skarżący sam przyznał, że udziela wsparcia materialnego wnukom, co oznacza, że dysponuje co miesiąc dodatkowymi środkami. Tego rodzaju działanie, jakkolwiek ze społecznego punktu widzenia jak najbardziej uzasadnione nie mogą jednak stanowić podstawy do zwolnienia strony z obowiązku poniesienia wydatków o charakterze publicznoprawnym, do jakich zaliczają się koszty sądowe. Na koniec wreszcie wspomnieć trzeba, że skarżący wraz z małżonką są właścicielami kilku nieruchomości (lokalowych, budynkowych oraz gruntowych) a więc nie mogą być oni uznani za osoby ubogie, których status materialny uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło