II SA/Gl 866/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-01-13

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony bez uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających trudną sytuację materialną wnioskodawców?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych wymaga wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny. W przypadku braku uprawdopodobnienia wydatków i dochodów, w szczególności gdy istnieją wątpliwości co do wysokości kosztów i celu zaciągniętego kredytu, wniosek o prawo pomocy należy oddalić.
Stan faktyczny
Skarżący E.K. i F.K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Wskazali wspólne gospodarstwo domowe w lokalu 52 m2, dochód netto 2005 zł miesięcznie, brak oszczędności oraz wysokie miesięczne wydatki, w tym na czynsz, kredyt, energię elektryczną, gaz i lekarstwa. Organ wezwał ich do udokumentowania dochodów, wydatków i harmonogramu spłat kredytu, jednak wezwanie nie zostało odebrane.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.K. i F. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego robót budowlanych w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, na drukach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy ponownie wystąpili o zwolnienie od kosztów sadowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Wskazali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, zamieszkując w lokalu o pow. 52 m2. Zadeklarowali, że nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 5000 zł. Z treści formularzy wynika, że F. K. jest osobą niepełnosprawną. Łączny dochód wnioskodawców z tytułu świadczenia rentowego skarżącego raz dochodu ze stosunku pracy skarżącej stanowi kwota 2005 zł netto miesięcznie (co ustalono w oparciu o treść formularza oraz nadesłanego wcześniej pisma procesowego, które do Sądu wpłynęło w dniu 6 października 2015 r.). Skarżący sporządzili zestawienie swoich miesięcznych wydatków, z którego wynika, że na czynsz za mieszkanie przeznaczają 360 zł, na spłatę zaciągniętego kredytu – 416 zł, na energię elektryczną 230 zł, na gaz – 100 zł, zaś na wykup niezbędnych lekarstw – około 300 zł. Pismem z dnia 10 listopada 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał strony do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wydatków przeznaczanych na utrzymanie się; udokumentowanie dochodów oraz nadesłanie harmonogramu spłat rat zaciągniętego kredytu. Wezwanie to pomimo dwukrotnego awizowania nie zostało przez skarżących odebrane. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest jednoznacznych przesłanek przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku. Przede wszystkim wskazać trzeba, że dokonane przez skarżących zestawienie stałych, miesięcznych wydatków rodzi wątpliwości, które nie zostały rozwiane za pomocą tzw. dokumentów źródłowych. Uwagę zwracają zarówno wysokie, w stosunku do powierzchni lokalu, koszty energii elektrycznej jak i kwoty przeznaczane na zakup lekarstw. Nie negując co do zasady możliwości ponoszenia tych wydatków w takim rozmiarze, mając jednak na względzie przeciętny poziom tego rodzaju świadczeń, okoliczność ta wymagała uprawdopodobnienia, czego wszakże nie uczyniono. Do tego wskazać trzeba, że nie wiadomo również na jaki cel zaciągnięty został kredyt, którego spłata pochłania niemalże 1/5 dochodów stron. Ta okoliczność również nie została wyjaśniona ani udokumentowana, a ma niewątpliwe doniosłe znaczenie przy analizowaniu możliwości finansowych skarżących. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło