II SA/Gl 867/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-09-13
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Piotr Broda, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rejestrujący pojazd jest zobowiązany do samodzielnego ustalania tytułu własności pojazdu i posiadania przez niego dowodu rejestracyjnego, czy też ciężar przedstawienia tych dokumentów spoczywa na wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, obowiązek przedstawienia dokumentów niezbędnych do rejestracji pojazdu, takich jak dowód własności czy dowód rejestracyjny, spoczywa na osobie występującej z wnioskiem o zarejestrowanie pojazdu. Organ administracji nie jest zobowiązany do samodzielnego poszukiwania tych dowodów. W przypadku nieuzupełnienia braków przez wnioskodawcę, organ prawidłowo odmawia rejestracji.Stan faktyczny
L. L. złożył wniosek o rejestrację pojazdu marki K. [...], dołączając faktury i dokumenty techniczne. Organ poinformował o braku wymaganego dowodu rejestracyjnego z tłumaczeniem. Wnioskodawca uzupełnił dokumentację, ale nadal brakowało dowodu rejestracyjnego i dowodu własności. Starosta odmówił rejestracji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i Prawa o ruchu drogowym, wskazując na niewyjaśnienie charakteru "kwitu technicznego" i błędną wykładnię przepisów dotyczących dowodu rejestracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2013 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] r. L. L. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w B. o rejestrację pojazdu – [...] marki K. [...] dołączając do niego dokumenty tj. fakturę VAT z dnia [...] r. wystawioną przez A SA we W. i fakturę z dnia [...] r. wystawioną przez Pomoc Drogową S. G. w G. W. oraz dokument niemiecki danych technicznych wraz z polskim tłumaczeniem. Pismem z dnia [...]r. Kierownik Oddziału Zamiejscowego w C.. Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w B. poinformował wnioskującego o braku możliwości zarejestrowania pojazdu, gdyż do rejestracji wymagany jest dowód rejestracyjny pojazdu wystawiony poza granicami kraju wraz z tłumaczeniem. W odpowiedzi na to pismo w celu uzupełnienia złożonych dokumentów wnioskujący przedłożył w organie wyciąg z warunków umowy generalnej ubezpieczenia mienia w leasingu, protokół zdawczo odbiorczy potwierdzający przejęcie przez wnioskującego od A SA przedmiotowego pojazdu – [...], dodatkową kartę główną [...] (wtórnik), kartę tytułową – Księga kontrolna dla [...] – (wtórnik), decyzję zarządu dozoru technicznego w G. W. o zezwoleniu na eksploatację (przy parametrach określonych w protokole), pierwszą stronę Księgi rewizyjnej urządzenia technicznego – [...], oraz trzy tłumaczenia z języka litewskiego na język polski pism Ministerstwa Rolnictwa Republiki Litewskiej dotyczących danych technicznych [...] K. [...].
Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik wnioskującego L. L. powołując się na załączone dokumenty wniósł o dokonanie rejestracji pojazdu marki K. [...]. Podniósł, że pojazd ten był zarejestrowany na terenie Republiki Litewskiej i posiadał tam aktualny przegląd techniczny oraz stosowne ubezpieczenia. Jak wynika z kwitu technicznego wyrejestrowany został w dniu 17 lipca 2008 r., a po przewiezieniu do Polski uzyskał pozwolenie na eksploatację wydaną przez Urząd Dozoru Technicznego. Wyjaśnił, że wnioskodawca nie posiada żadnych innych dokumentów.
Pismem z dnia [...] r., działający z upoważnienia Starosty Powiatowego w B., Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu K. [...] rok produkcji [...] r., nr podwozia [...]., jednocześnie odrębnym pismem z tej samej daty poinformował, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury do rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy (tutaj z Litwy) wymaga się określonych dokumentów. Z załączonych do podania załączników wynika, że brak wymaganych w sprawie dokumentów m.in. dowodu rejestracyjnego wraz z tłumaczeniem oraz poprzedniego dowodu własności pojazdu. W celu uzupełnienia braków organ wyznaczył wnioskującemu termin siedmiodniowy.
Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 72 i art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) odmówił zarejestrowania pojazdu marki K. [...], rok produkcji [...] r, nr podwozia [...] na nazwisko L. L., zam. C. ul. R. [...]. W motywach swego rozstrzygnięcia organ powołując przepis § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów wskazał, jakie dokumenty niezbędne są do rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy. Jednocześnie stwierdził, iż w załączonych do podania o rejestrację dokumentach brak było dowodu rejestracyjnego pojazdu wraz z tłumaczeniem, poprzedniego aktu własności – dowodu zakupu przez Pomoc Drogową S. G., oraz zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym. Pomimo wezwania strony do uzupełnienia wymaganych dokumentów, braków nie uzupełniono, co spowodowało orzeczenie jak w sentencji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika L. L., wnosząc o jej uchylenie i zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że do wniosku o rejestrację dołączył dokumenty, które posiadał, a mianowicie kwit techniczny wydany przez Ministerstwo Rolnicze Republiki Litewskiej i dokumenty dotyczące ubezpieczenia na terenie Republiki Litewskiej. Dokumenty te w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, iż pojazd ten był zarejestrowany, a obecnie został wyrejestrowany.
Nie budzą też wątpliwości okoliczności zakupu tego pojazdu, w tym dokumenty dotyczące jego sprzedaży. Wszystko to daje podstawy do jego zarejestrowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że art. 72 ust.1 Prawa o ruchu drogowym wylicza jakie są wymogi rejestracji. Wśród nich jest dowód własności pojazdu. W niniejszej sprawie do akt dołączono kopię faktury ale dodano też fakturę wystawioną przez A SA we W., co budzi wątpliwości kto jest właścicielem pojazdu (w zależności od rodzaju leasingu – operacyjnego czy kapitałowego). Brak jest też karty pojazdu, jeśli była wydana. Dołączona natomiast została kopia badania technicznego w Niemczech, ale nie jako pojazdu lecz dźwigu – jako urządzenia technicznego przeznaczonego do wykonywania prac budowlanych. Wymagane jest posiadanie także zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego, albo dowodu rejestracyjnego lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego Unii Europejskiej (..), a w przypadku nowego pojazdu – wydanie świadectwo homologacji. Przedmiotowy pojazd nie jest pojazdem nowym, nie pozostaje też w okresie ważności badań technicznych. Dołączony do sprawy kwit techniczny – jest analogiczny do księgi rewizyjnej urządzenia technicznego i nie musiał się wiązać z dopuszczeniem go do ruchu drogowego lecz z dopuszczeniem do prac budowlanych. Według organu kluczową kwestią w sprawie jest jednak to, iż strona nie przedstawiła dowodu rejestracyjnego wymaganego przepisem art. 72 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, ewentualnie zastępującego go zaświadczenia wystawionego przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji, potwierdzającego dane niezbędne do rejestracji. Nie dysponując takim zaświadczeniem strona niejako w zmian przedstawia wywody, iż rejestracja winna wynikać z kwitu technicznego. Stanowiska tego nie można jednak przyjąć, gdyż nie można stwierdzić jednoznacznie w jakim stopniu kwit ten ma przesądzić o rejestracji. Niekoniecznie jego celem jest dopuszczenie do ruchu drogowego na Litwie. Nie pozwala też zweryfikować, z jakich powodów miałaby rejestracja wygasnąć w 2009 r.
W ocenie organu odwoławczego wnioskodawca nie wypełnił wymogów formalnych wynikających z art. 72 Prawa o ruchu drogowym, tj. nie złożył wymaganego kompletu dokumentów niezbędnego do rejestracji pojazdu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył pełnomocnik L. L., zarzucając decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. rażące naruszenie prawa połączone z błędem w ustaleniach faktycznych, a w szczególności: art. 7 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niedokonaniu pełnych ustaleń faktycznych i niewyjaśnienie okoliczności sprawy na skutek nie odniesienia się do wszystkich zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, tj. niewyjaśnieniu czym w istocie jest "kwit techniczny", oraz co oznacza zapis "rejestracja wygasła" i jakie rodzi to skutki w niniejszej sprawie; art. 107 § 3 Kodeksu – wobec niewyjaśnienia jakie fakty organ uznał za udowodnione, a jakim odmówił wiarygodności i z jakiej przyczyny oraz naruszeniu prawa materialnego w postaci art. 72 ust.1 pkt 5 cytowany ustawy jak również § 3 przywołanego rozporządzenia poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę stwierdził, iż orzekające w sprawie organy wydając kwestionowane decyzje dopuściły się naruszenia prawa tak procesowego jaki i materialnego. Według skarżącego uzasadnienie oparte zostało na niewyjaśnionym stanie faktycznym sprawy. Organ wskazał na cztery braki uniemożliwiające zarejestrowanie pojazdu, tj. brak dokumentu wskazującego właściciela pojazdu, brak karty pojazdu, brak zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego oraz "kluczowe w sprawie" – brak dowodu rejestracyjnego.
W każdym z wymienionych przypadków nie rozstrzygnął żaden z organów prowadzących postępowanie w sposób jednoznaczny czy istotnie brak jest wymaganych dokumentów, jak również czy nieprzedstawienie tych dokumentów skutkować winno odmową rejestracji. W kwestii ustalenia właściciela pojazdu poprzestały organy na niejasnych konkluzjach, czyli nie doprowadziły do ustalenia właściciela, stwierdzając jedynie, że owo nieustalenie skutkować musi odmową rejestracji. Podobne organy postąpiły w kwestii badań technicznych pojazdu. Wnioskodawca przedłożył "kwit techniczny" potwierdzający aktualne badania techniczne pojazdu. Dokument ten wzbudził wątpliwości organu, których nie wyjaśniono, przez co nie ustalono, czym w istocie jest przedłożony przez skarżącego "Kwit techniczny". Pomimo nie wyjaśnienia jego charakteru – stał się on jedną z podstaw odmowy rejestracji. Kluczową jednak rolę organ położył na brak dowodu rejestracyjnego pojazdu, opierając się na zapisie art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przywołano jednak tylko fragment przepisu i nie zwrócono uwagi na zapis "jeżeli pojazd był zarejestrowany". Z przedłożonych w niniejszej sprawie dokumentów wynika, że rejestracja przedmiotowego pojazdu wygasła w 2008 r. Skarżący nie mógł więc przedstawić żądanego dokumentu, gdyż sam go nie otrzymał. Skoro rejestracja wygasła, to przedstawiony do rejestracji pojazd nie był pojazdem zarejestrowanym, co z kolei musi prowadzić do stwierdzenia, iż w sprawie nie może mieć zastosowania przywoływany przez organy przepis.
W ocenie skarżącego organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w sposób wnikliwy, nie wyjaśniły podnoszonych wątpliwości, a zaniechanie to narusza interesy skarżącego, co czyni skargę słuszną i zasadną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w skardze podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym złożona skarga winna być oddalona.
Postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji było postępowaniem z wniosku skarżącego o rejestrację pojazdu – [...] K. [...]. W zakresie wnioskowanym przez skarżącego zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U.Nr 133, poz. 1123 ze zm.). Zgodnie z art. 72 ust. 1 cytowanej ustawy do zarejestrowania pojazdu wymagane są określone dokumenty, a mianowicie m.in. dowód własności pojazdu, zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego czy dowód rejestracyjny, jeśli pojazd był zarejestrowany. Wymogi te powtarzają i precyzują przepisy wymienionego powyżej rozporządzenia w § 2, § 3 i w § 4. Należy zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym w dotychczasowym postępowaniu przez organy administracyjne, że niezbędne dla rejestracji pojazdu jest m.in. wykazanie jego własności oraz przedstawienie dowodu rejestracyjnego. Dowodem własności pojazdu zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia jest umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura VAT czy prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. W aktach niniejszej sprawy znajduje się wprawdzie kopia faktury VAT pro forma nr [...] z dnia [...] r. wystawiona przez sprzedawcę Pomoc Drogowa S. G. dla nabywcy: [...] L. L., ale znajduje się także oryginał faktury VAT nr [...] z dnia [...] r. wystawionej przez sprzedawcę: A S.A we W. na rzecz nabywcy L. L. [...]. Zasadnie zatem organ odwoławczy podniósł, iż budzi to uzasadnione wątpliwości, kto obecnie jest właścicielem wnioskowanego do rejestracji pojazdu, gdyż nie została wyjaśniona kwestia umowy leasingu, czyli nie wykazano kto jest właścicielem pojazdu na moment rejestracji. Nie zostało także wykazane w żaden sposób prawo własności sprzedającego – Pomoc Drogowa S. G.. Podkreślić trzeba, że te wątpliwości winien wyjaśnić i udowodnić wnioskujący o rejestrację, składając wraz z wnioskiem niezbędne dla tego dokumenty. Dodać przy tym trzeba, że organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] r. wzywał pełnomocnika skarżącego – wówczas wnioskującego o rejestrację przedmiotowego pojazdu o uzupełnienie tego wniosku poprzez złożenie wymaganych dokumentów, w tym także w tym zakresie. Pismo to jednak pozostało bez odpowiedzi zainteresowanego zarówno w kwestii dołączenia dowodów potwierdzających własność pojazdu, jak również w kwestii nie przedstawienia dowodu rejestracyjnego pojazdu.
W tej ostatniej kwestii nie przekonuje argumentacja pełnomocnika skarżącego, że nie przedstawiono dowodu rejestracyjnego wobec faktu wyrejestrowania pojazdu, co wynika z pisma Ministerstwa Rolnictwa Republiki Litewskiej - Kwit techniczny. Faktycznie z końcowej części tego pisma w tabelce umieszczono zapis –"wyrejestrowano 2008-08-17". Nie wynika z tego pisma jednak o jakie wyrejestrowanie chodzi. Wnioskujący nie przedstawili żadnych dokumentów wyjaśniających w tej sprawie, czy chodzi np. o pojazd czasowo wycofany z ruchu – wówczas niezbędne jest przedstawienie decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu.
Jak wynika z treści przywołanego powyżej art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o ruchu drogowym, to na osobie pragnącej zarejestrować pojazd spoczywa obowiązek dostarczenia niezbędnych do tej rejestracji dokumentów dokładnie wyliczonych w przepisie. Gdyby wolą ustawodawcy było, aby to organ dokonujący rejestracji pojazdu samodzielnie ustalał m.in. komu przysługuje tytuł prawny do pojazdu, czy pojazd posiada dowód rejestracyjny, czy posiada aktualne badanie techniczne, wówczas niewątpliwie norma zawarta w art. 72 ustawy o ruchu drogowym byłaby inna, a mianowicie nakładałaby na organ rejestrujący obowiązek samodzielnego poszukiwania dowodów i na ich podstawie ustalania, niezbędnych w celu rejestracji informacji. Tymczasem z redakcji art. 72 ustawy o ruchu drogowym wynika, że obowiązek przedstawienia wymienionych w nim dokumentów m.in. dowodu własności czy dowodu rejestracyjnego, zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego nakłada się na osobę występującą z wnioskiem o zarejestrowanie pojazdu.
W konsekwencji podniesione w skardze argumenty nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organy prawidłowo wezwały do uzupełnienia złożonego w sprawie materiału dowodowego, czego skarżący nie wykonał i nie przedłożył niezbędnych dla rejestracji wnioskowanego pojazdu dokumentów. Zresztą sam wnioskujący, nie będąc przekonany o dostarczeniu wszystkich dokumentów, starał się zadość uczynić temu wezwaniu, występując do sprzedającego o przesłanie brakujących dokumentów, w tym m.in. dowodu rejestracyjnego (pismo pełnomocnika skarżącego z dnia [...] r.). W odpowiedzi zaś otrzymał pismo, które sugerowałoby, że wnioskowany do zarejestrowania [...] – K. [...] był zgłoszony za granicą jako maszyna budowlana, nie był zaś dopuszczony do ruchu drogowego.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło