II SA/Gl 868/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi "A" w S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia 22 maja 2010 roku skierowanym do Starosty [...], uzupełnionym następnie pismem z dnia 31 maja 2010 r. skarżąca "A" w S. dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zmianie pokrycia dachowego wiaty usytuowanej na posesji przy ul. [...] w S. Wskazała, że obecnie wiata pokryta jest płytami azbestowymi, które mają być wymienione na pokrycie blaszane, a ponadto, że rozbiórka i utylizacja płyt azbestowych została zlecona koncesjonowanemu przedsiębiorstwu. Zgłoszenie zostało podpisane przez członków zarządu skarżącej Spółki – J. N. i M. M. Postanowieniem datowanym na dzień [...] r., doręczonym skarżącej w dniu 8 czerwca 2010 r., Starosta [...] nałożył na J. N. i M. M. obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z wzorem narzuconym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę ( Dz. U. Nr 120, poz. 1127 z późn. zm.) oraz o kopię umowy z firmą posiadającą stosowne pozwolenie na wykonywanie prac i wytwarzanie odpadów niebezpiecznych zawierających azbest zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest ( Dz. U. Nr 71, poz. 649 z późn. zm.) – w terminie do 11 czerwca 2010 roku. W odpowiedzi na powyższe skarżąca pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. poinformowała, że część żądanych dokumentów została już przekazana przy piśmie z dnia 31 maja 2010 r., a obecnie przesyła kopię karty przekazania i protokół odbioru odpadów azbestowych uprawnionemu podmiotowi. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...], Starosta [...] powołując się na art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie : Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm., zwanej dalej Prawem budowlanym), wniósł sprzeciw do powyższego zgłoszenia. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że pomimo nałożenia na skarżącą obowiązku przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia [...] r., dokumenty te nie zostały uzupełnione, co uzasadnia nałożenie sprzeciwu na zasadzie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Ponadto wobec przekazania i odbioru odpadów azbestowych doszło do naruszenia art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Powyższa decyzja doręczona została w dwóch egzemplarzach w dniu 21 czerwca 2010 r. na adres skarżącej Spółki z tym, że jako adresaci przesyłek wskazani zostali imiennie J. N. i M. M.. Pismem z dnia 5 lipca 2010 r. J. N. i M. M. zwrócili się bezpośrednio do Wojewody [...] informując o wadliwym doręczeniu decyzji. W ich ocenie decyzja o sprzeciwie została doręczona nie Spółce lecz im jako osobom fizycznym. Wskazali ponadto na rozbieżności pomiędzy treścią decyzji a treścią postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Podkreślili, że kierując to pismo do Wojewody występują jako osoby fizyczne. Organ odwoławczy, traktując powyższe pismo jako odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji po jego rozpoznaniu decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o wskazanie organom na konieczność umorzenia postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pismo J. N. i M. M. z dnia 5 lipca 2010 r. nie było odwołaniem skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja nie została bowiem doręczona skarżącej Spółce. W tej sytuacji organ winien był wezwać Spółkę do złożenia wyjaśnień. Zarzucono też naruszenie art. 10 § 1 kpa oraz podpisanie postanowienia z dnia [...] r. przez osobę nieuprawnioną. W dalszej części skargi odniesiono się do meritum sprawy kwestionując poczynione przez organy obu instancji ustalenia. Wreszcie wskazano, że nie jest dopuszczalne wniesienie sprzeciwu w sytuacji, kiedy roboty budowlane zostały już wykonane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu tej skargi wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA./GL 1368/10 uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] stwierdzając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż skarżąca Spółka nie wnosiła odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Świadczy o tym zarówno treść pisma J. N. i M. M. z dnia 5 lipca 2010 r., w którym wyraźnie oświadczyli, że działają w imieniu własnym jako osoby fizyczne, jak i zawarte w treści skargi oświadczenie Spółki, że pismo to nie było odwołaniem. W tej sytuacji wydanie merytorycznej decyzji " po rozpatrzeniu odwołania" nosi zdaniem Sądu znamiona rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd nie orzekł jednak o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji, a to z uwagi na fakt, że przed jej wydaniem doszło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena naruszenia tych przepisów jest z kolei brana pod uwagę przy kontroli sądowoadministracyjnej w pierwszej kolejności. Sąd zarzucił, że organ odwoławczy nie zbadał prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 45 kpa pisma kierowane do jednostek organizacyjnych doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Z kolei zgodnie z art. 40 § 2 kpa jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W niniejszej sprawie nie zostało zdaniem Sądu w żaden sposób ustalone na etapie postępowania administracyjnego, czy J. N. i M. M. działali w imieniu skarżącej jako jej reprezentanci, czy też jako jej pełnomocnicy. Z punktu wiedzenia prawidłowości doręczenia ma to zaś istotne znaczenie, albowiem gdyby działali jako pełnomocnicy, to doręczenie decyzji do ich rąk należałoby uznać za prawidłowe ( art. 40 § 2 kpa ). Jeżeli natomiast działali jako reprezentanci Spółki, to należało wyjaśnić, czy byli uprawnieni do odbioru pism w rozumieniu art. 45 kpa. Ustalenie to winno być dokonane w oparciu o wpis do ewidencji gruntów, statut Spółki oraz ewentualnie inne dokumenty pochodzące od Spółki ( np. uchwały, pełnomocnictwa). O ile okoliczności te mogły być znane organom z urzędu, o tyle winny były dać temu wyraz w treści wydawanych rozstrzygnięć. W przeciwnym wypadku należało uzupełnić akta sprawy o dokumenty pozwalające na ustalenie statusu skarżącej i sposobu jej reprezentacji. Dalej Sąd stwierdził, że bez względu na konieczność zbadania prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, należało wyjaśnić, czy pismo z dnia 5 lipca 2010 r. stanowiło odwołanie skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji. Treść i forma pisma z dnia 5 lipca 2010 r. wskazują, że mogło być ono potraktowane jako odwołanie, albowiem czyniło zadość przesłankom określonym w art. 128 kpa. Z uwagi jednak na zawarte w nim oświadczenie autorów co do reprezentacji skarżącej, organ winien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Odwołanie to nie pochodziło bowiem od strony postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem J. N. i M. M. W uzasadnieniu decyzji powołując się na treść uzasadnienia omówionego wyżej wyroku stwierdził, że zgodnie z tym wyrokiem skoro odwołanie nie pochodziło od strony postępowania to postępowanie odwoławcze powinno zostać umorzone. Również na tę decyzję skargę do sądu administracyjnego wniosła "A" w S. wnosząc o jej uchylenie z uwagi na jej wadliwe uzasadnienie, niepełny zakres rozstrzygnięcia oraz skierowanie jej do osoby nieżyjącej – M. M. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że nie zostało wykazane aby doręczenie decyzji o sprzeciwie Starosty [...] z dnia [...] r. nastąpiło do rąk M. M. i J. N. jako członków zarządu skarżącej Spółki. W konsekwencji należało przyjąć, że decyzji tej nie doręczono skarżącej. Oznacza to jednocześnie, że upłynął już termin 30 dni do doręczenia decyzji stronie, co powinno skutkować uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania przed organem pierwszej instancji. Nadto podniesiono, że M. M. zmarł 17 września 2010 r. i od tego czasu nie brał udziału w postępowaniu. Doszło zatem do naruszenia art. 10 kpa, co mogło skutkować wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie została wydana zdaniem Sądu z naruszeniem prawa skutkującym jej wzruszeniem. Pomimo lakonicznego uzasadnienia odpowiada ona obowiązującemu prawu. Należy podkreślić, że decyzja ta została podjęta po uchyleniu poprzedniej decyzji odwoławczej wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/GL 1368/10. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą P.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Skoro zatem, w wyroku tym zostało przez Sąd przesądzone ( czego skarżąca Spółka również obecnie nie kwestionuje ), że odwołanie z dnia 5 lipca 2010 r. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., J. N. i M. M. wnieśli jako osoby fizyczne, to postępowanie odwoławcze powinno zostać umorzone. Zostało ono bowiem wszczęte na skutek wniesienia odwołania przez podmioty nie mające przymiotu stron postępowania. Skoro właśnie takie wyrzeczenie zostało zawarte w zaskarżonej decyzji to oznacza, że została ona wydana zgodnie z treścią art. 153 ustawy P.p.s.a., czyli, iż odpowiada ona obowiązującemu prawu. Niezależnie od treści art. 153 ustawy P.p.s.a. należy nadto stwierdzić, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie. Zgodnie zaś z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżąca Spółka we wniesionych skargach a J. N. i M. M. w odwołaniu z dnia 5 lipca 2010 r. nie powołali się na dotyczący ich (J. N. i M. M.) interes prawny lub obowiązek, dający im przymiot stron postępowania. W żaden też sposób w pismach tych nie podjęto nawet próby wykazania, że taki przymiot J. N. i M. M. przysługiwał. W konsekwencji merytoryczne rozpoznanie ich odwołania należało uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Wbrew stanowisku skarżącej Spółki brak było w takiej sytuacji podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania pierwszej instancji tj. do wydania decyzji opartej na treści art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Decyzja taka ( pomijając już kwestię czy w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziły w ogóle przesłanki do takiego merytorycznego rozstrzygnięcia ), może być bowiem wydana jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego przez stronę, która to sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Co do zarzutu skierowania zaskarżonej decyzji do nieżyjącego już M. M., to należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 30 § 4 kpa tylko w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Ponieważ w sprawie nie zostało nawet zasygnalizowane aby dotyczyła ona praw zbywalnych lub dziedzicznych M. M. jako osoby fizycznej to nie było podstaw do przyjęcia, że w postępowaniu powinni wziąć udział jego następcy prawni. Również z tego powodu postępowanie odwoławcze z odwołania M. M. jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone ( w związku z treścią art. 105 i art. 97 § 1 kpa ). Z tego też powodu nie mogło dojść do naruszenia treści art. 10 kpa, co podnosi się w skardze. Dla rozstrzygnięcia skargi nie ma zdaniem Sądu istotnego znaczenia, czy decyzja Starosty [...] o sprzeciwie z dnia [...] r. została doręczona M. M. i J. N. jako członkom zarządu skarżącej Spółki czy też jako osobom fizycznym, skoro odwołanie wnieśli oni nie w imieniu Spółki lecz w imieniu własnym. Niemniej jednak Sąd pragnie zwrócić uwagę, że doręczenia te nastąpiły na adres skarżącej a nie na prywatne adresy tych osób. Również sama decyzja dotyczyła sprawy Spółki a nie interesów prawnych i obowiązków J. N. i M. M. Pozostaje też poza sporem, że w chwili podejmowania przesyłek z przedmiotową decyzją pełnili oni funkcję członków zarządu skarżącej, uprawnionych do jej reprezentowania. Jednocześnie nie wykazali oby nie byli uprawnieni do odbioru pism kierowanych do Spółki, w sytuacji gdy doręczenie miało miejsce w lokalu jej siedziby w rozumieniu art. 45 kpa. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.. Wobec oddalenia skargi brak było w świetle treści art. 209 tej ustawy podstaw do orzekania w przedmiocie wniosku skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. su.