II SA/Gl 868/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skarg D. Z. i A. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] r.; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz każdej ze skarżących po 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej PINB) decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej k.p.a.) umorzył postępowanie w sprawie z wniosku A. T. oraz D. Z. w sprawie tartaku na działce o nr ewid. 1 położnej w miejscowości Z. gm. P., będącej własnością Państwa A.K. i K. K. W uzasadnieniu podano m. in., że w dniu 20 listopada 2015 r. do organu wpłynęło pismo ww. osób w sprawie cyt. "(...) na działce 1 w Z. własność A. i K. K. odbywa się działalność gospodarcza – tartak przemysłowy w obiekcie i na terenie, który w sposób niezgodny z prawem został zagospodarowany". W dniu [...] r. odbyły się oględziny, podczas których stwierdzono, iż na działce usytuowany jest budynek w stanie surowym zamkniętym, a w pomieszczeniu, które miało być przeznaczone na myjnię, ustawiona jest piła taśmowa i składowane drewno. K. K. oświadczył, że drewno jest cięte na potrzeby budowy budynku mieszkalnego, ponieważ budowa nie jest zakończona. W dniu [...] r. zostały przeprowadzone kolejne oględziny na ww. działce, podczas których stwierdzono, iż znajdujący się na niej nieużytkowany budynek w dalszym ciągu jest w stanie surowym zamkniętym. Ustalono, że na zewnątrz budynku znajduje się piła taśmowa. Oględziny powtórzono [...] r. i nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania budynku. Przystąpienie do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, czy też jego części, nie jest równoznaczne z umieszczeniem w nim sprzętów. Umieszczenie wyposażenia, maszyn, urządzeń w obiekcie budowlanym, nawet jeżeli wiąże się z przytwierdzeniem do tego obiektu, samo w sobie nie uzasadnia jeszcze twierdzenia o przystąpieniu do użytkowania obiektu. Przedmiotowa budowa jest prowadzona w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] r. Starosty [...] i nie jest zakończona. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ nie ma podstaw, by wdrożyć postępowanie administracyjne przewidziane prawem. Fakt, iż na tej samej działce co przedmiotowy budynek znajduje się niewielka piła taśmowa, nie daje prawa do wysuwania tak daleko idących wniosków, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalnego. Przedmiotowa piła taśmowa jest dosyć skromną "wersją tartaku". Piła taśmowa, usytuowana na działce objętej postępowaniem nie ma fundamentu, a więc organ nie może mieć na uwadze art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm. – dalej p.b.), gdzie dopiero fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, stanowią budowlę, a zatem obiekt budowlany, do którego pełne zastosowanie mają przepisy prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyły A. T. oraz D. Z., wnosząc o jej uchylenie i zaskarżając ją w całości. Zarzuciły, że PINB nie wyjaśnił kwestii spornych. PINB potwierdza funkcjonowanie tartaku na powyższej działce używając określenia "skromna wersja tartaku", zatem właściciele powinni posiadać stosowne zezwolenia. Tartak pracuje od rana do wieczora przerabiając drewno na podkłady, palety, drewno opałowe i inne. Działalność tartaku produkcyjnego potwierdzają również sami właściciele A. i K. K., poprzez zarejestrowanie tej działalności, z tym że od dnia [...] r. prowadzą działalność pod zmienioną nazwą "A". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że samo ustawienie piły taśmowej (maszyny) na terenie działki budowlanej nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Samowolna zmiana sposobu zagospodarowania działki, która nie wymaga pozwolenia na budowę, nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego. W tym zakresie organem właściwym jest organ samorządu terytorialnego stopnia podstawowego (wójt, burmistrz albo prezydent miasta) działający na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jednolity tekst - Dz. U. z 2017r. poz. 1073). Skargi na powyższą decyzję złożyły A. T. oraz D. Z|., zaskarżając ją w całości. Zarzuciły, że od lipca 2015 r. na powyższej działce właściciele prowadzą działalność gospodarczą - tartak produkcyjny. Sprowadzają duże ilości drzewa, przerabiając go na palety, podkłady, drewno opałowe i inne i sprzedają. One są bezpośrednimi sąsiadami, a działalność ta jest bardzo uciążliwa (hałas, pył, drgania). Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazało, że jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a.). Skoro przerabiane na nieruchomości drewno miało być przeznaczone na budowę (do czego nawiązywał organ I instancji), to należało zauważyć, że pomimo wykonywania dokumentacji fotograficznej w odstępie wielu miesięcy budowa nie posunęła się zanadto naprzód, a drewno, rzekomo przeznaczone na cele budowy, cały czas było cięte i obrabiane. Z argumentacji tego rodzaju można wywieść, że budowa przedmiotowego budynku polegała jedynie na cięciu przez wiele miesięcy drewna na cele budowy, co samo w sobie powinno budzić wątpliwości. Należało zatem skonfrontować twierdzenia skarżących z faktycznym wpisem w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zgodnie z którym pod adresem Z., nr [...], [...], poczta P., prowadzona jest działalność gospodarcza "A". Wpis dotyczy m. in. "Produkcji wyrobów [...]" (Kod [...]), obejmujących m. in. wg oznaczenia podklasy działalności gospodarczej "[...]". Nawet jeśli sama piła była używana na zewnątrz, to wg zawiadomienia budynek również był wykorzystywany do prowadzenia działalności związanej z obróbką drewna. Sama piła również była tam przechowywana, co stwierdzono w czasie pierwszych oględzin w dniu [...] r. Wskazano również w protokole, że w budynku składowane jest drewno. Jeśli tak, to należało ustalić, czy nie przystąpiono do użytkowania budynku będącego w trakcie budowy w sposób niezgodny z prawem (art. 54, 55 i 57 p.b.; zob. np. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., sygn. II OSK 1092/16). Żądanie wszczęcia postępowania uzasadniało ten kierunek ustaleń, a nie wybiórcze potraktowanie wniosku. Organ dysponował oświadczeniami pisemnymi przedłożonymi przez A. K., że pilarka taśmowa stoi cały czas na placu, a nie w budynku, choć takie oświadczenia były sprzeczne choćby z ww. protokołem oględzin z [...] r. i dokumentacją fotograficzną. Mimo to nie przesłuchał zawiadamiających. Wszystkie te uchybienia ww. przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego aktu organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by nie naruszono prawa materialnego. W szczególności należy zadbać, by wszystkie aspekty sprawy zostały dokładnie wyjaśnione, w tym poprzez przesłuchanie zawiadamiających pod kątem przystąpienia do użytkowania obiektu w trakcie budowy. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (500 zł) Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.