II SA/Gl 87/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczania wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie uiścił przedmiotowy wpis. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką. W skład majątku skarżącego i jego rodziny wchodzi budynek mieszkalny o pow. 120 m2. Źródłem utrzymania się rodziny skarżącego jest jego emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę córki. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał szereg dokumentów, których wynikało, że przeciętne, miesięczne koszty utrzymania się skarżącego i jego rodziny oscylują wokół kwoty 850 zł. Dodatkowo skarżący przeznaczył łącznie kwotę 3600 zł na zakup opału. Z nadesłanego przez skarżącego zeznania podatkowego córki B. K. za rok 2012 wynika, że osiąga ona dochód około [...] zł miesięcznie. Żona skarżącego jest natomiast osobą bezrobotną, schorowaną i obecnie oczekuje na decyzję Sądu Rejonowego IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. w sprawie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego od 9 marca 2012 r. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2013 r. oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu zwrócił się jedynie o częściową pomoc finansową, bowiem nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bądź jeżeli jest to możliwe o rozłożenie kosztów na raty. Skarżący oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Córka skarżącego uczy się zaocznie w T. i ponosi koszty z tym związane, ponadto w miarę możliwości wspomaga finansowo rodziców. Dodatkowo skarżący wskazał, że utrzymanie domu jest kosztowne nie tylko w porze zimowej, bowiem aby dom i obejście dobrze funkcjonowało wymaga stałego remontu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać przede wszystkim należy, że prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która winna być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/2006, LEX nr 191863). Zasadą wynikającą z art. 199 P.p.s.a. jest bowiem ponoszenie przez każdą ze stron kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. W związku z powyższym strona musi wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepublik.). Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że stan majątkowy skarżącego nie pozwala uznać go za osobę wymagającą pomocy państwa, a tym samym uwzględnić wniosku skarżącego w żądanym zakresie. Przede wszystkim skarżący posiada stabilną sytuację finansową, otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Wraz ze skarżącym i jego żoną mieszka dorosła córka, która jak wynika z oświadczenia skarżącego osiąga dochód w wysokości [...] zł miesięcznie i wspiera rodziców finansowo. Należy zatem przyjąć, że łączny dochód trzyosobowej rodziny wynosi około [...] zł miesięcznie. Tym samym trudno jest uznać skarżącego za osobę rzeczywiście ubogą, która nie byłyby w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że z tego rachunku co miesiąc potrącana jest kwota [...] zł (zlecenie stałe) tytułem "rata auto", wobec czego nie można uznać, aby sytuacja skarżącego była na tyle trudna, skoro stać go na zakup auta, choćby w systemie ratalnym. Ponadto na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się jedynie do wpisu od skargi w kwocie 200 zł, który został przez skarżącego uiszczony. Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie spełnia określonych w art. 245 i art. 246 § 1 P.p.s.a. przesłanek przyznania mu prawa pomocy. Z osiąganych bowiem dochodów ma możliwość zgromadzenia odpowiednich środków finansowych na potrzeby związane z toczącym się postępowaniem. Tym samym w ocenie Sądu odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie nie ograniczy skarżącemu prawa do sądu. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245, art. 246, art. 254 § 1 P.p.s.a. w zw. art. 260 P.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.