II SA/Gl 87/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi B. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. W związku z pismem B. A. z dnia [...] r. skierowanym do Prezydenta Miasta J. o wyjaśnienie i ewentualne sprostowanie nr działki "1" o powierzchni 45m² jako oddzielonej od działki nr "2", Prezydent Miasta J. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania numeru wskazanej działki. W uzasadnieniu powołując art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził, że wnioskujący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu podziałowym dotyczącym wskazanej działki nr "1" i nr "3" zakończonym decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]r., a utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Rozpatrując złożone na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazało, w pierwszej kolejności organ winien wyjaśnić treść złożonego wniosku i ustalić intencje, którymi kierował się wnioskujący składając taki wniosek do organu (powołano w tym miejscu art. 63 § 1 i § 2 w związku z art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego), a następnie dopiero rozpatrzyć złożony wniosek w zakresie dokładnie ustalonym, tj. bądź w zakresie sprostowania dokonanego podziału działek, bądź w zakresie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia [...]r. wnioskujący precyzując swoje żądanie wyjaśnił, że domaga się nadania nowej, wydzielonej z działki nr "3", działce o powierzchni 45m² numeru zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2011 r. w celu wyróżnienia jej od dotychczasowych działek. Dodał przy tym, że działki o nr "1" i nr "3" już figurują w ewidencji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta J. postanowieniem z dnia [...]r., działając na podstawie art. 61 i art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 22 ust. 2 oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków miasta J. polegającej na nadaniu numeru działce o powierzchni 0,0045 ha wydzielonej z działki nr "3" w obrębie 253 miasta J.. Uzasadniając wskazał, że po dokonaniu analizy zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków ujawniono zapisy dotyczące działki nr "2" w obrębie 253, potwierdzające jej podział na działki nr "1" i nr "3" (według operatu pomiarowego nr [...]). Nie uwzględniono w wówczas decyzji Zarządu Gospodarki Terenami w J. z dnia [...]r. o wyłączeniu z projektowanego podziału działki nr "2" w obrębie 253, w związku z czym podział ten okazał się bezprzedmiotowy, stąd przywrócono w ewidencji gruntów ponownie działkę nr "2" o powierzchni 0,0638 ha. Nowy podział tej działki na działki o nr "1" o powierzchni 0,0045 ha i nr "3" o powierzchni 0,0593 ha został ujawniony w operacie ewidencji gruntów w dniu [...]r., a jego podstawą była prawomocna decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. zatwierdzająca podział nieruchomości nr "2" o powierzchni 0,0638 ha stanowiącej własność B. i S. K. W obecnej chwili działka nr "1" w obrębie 253 stanowi własność Gminy Miasta J. (KW [...]), a działka nr "3" - jest własnością osób fizycznych (KW [...]). Następnie przywołując art. 61 § 1 oraz art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także wskazując, iż pismo wnioskującego należy potraktować jako wniosek dotyczący aktualizacji operatu ewidencji gruntów poprzez nadanie numeru działce ewidencyjnej, uznał, że wnoszący ten wniosek nie jest stroną postępowania, a nadto brak jest podstawy materialnoprawnej do jego rozpatrzenia. Odwołał się w tym zakresie do przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podkreślając informacyjno- techniczny charakter danych ewidencyjnych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia B. A. złożył zażalenie. Nie zgadzając się z otrzymanym postanowieniem zwrócił uwagę, iż organ nie rozpatrzył sprawy całościowo i wnikliwie. Podniósł, że bezdyskusyjny jest podział działki nr "2" w [...]r. na działkę nr "1" i nr "3" a dane te zostały wpisane do ewidencji gruntów i budynków. Organ nie uwzględnił, że B. i S. K. nabyli działkę nr "2" już pod tym podziale w [...]r. w drodze darowizny. Następnie opisał zmiany gruntowe, jakie zachodziły na tym terenie, podkreślił fakt stwierdzenia nieważności decyzji podziałowych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz przywołanie jednej z takich unieważnionych decyzji w obecnym postanowieniu przez Prezydenta Miasta J.. Dlatego, w jego ocenie, wydane postanowienie winno być uchylone. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazując art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stwierdził, iż ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz osobach fizycznych i prawnych nimi władających. Zbiór ten ma znaczenie informacyjno- techniczne, odzwierciedlające określony stan faktyczny i prawny i winien podlegać systematycznej aktualizacji. Organem prowadzącym ewidencję jest starosta, do zadań którego m.in. należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, czyli w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Wyjaśnił nadto, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej załatwianej w formie decyzji administracyjnej następuje z własnej inicjatywy lub na żądanie jednostki (posiadającej interes prawny). Samo uczestniczenie podmiotu w postępowaniu administracyjnym nie jest przesłanką nabycia przez ten podmiot statusu strony postępowania gdy nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art., 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszym przypadku organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że wnioskujący nie posiada przymiotu strony, gdyż nie legitymuje się wymaganym tytułem własności lub użytkowania do działki ewidencyjnej nr "1" - przedmiotu tego postępowania, a żądaniem z jakim wystąpił dotyczy sfery stosunków własnościowych i może z nim wystąpić jedynie osoba legitymującą się tytułem prawnym do nieruchomości, która ma być objęta zmianą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, B. A. wyraził niezadowolenie z otrzymanego postanowienia. Podkreślił, że we wniosku zwrócił się o działania na podstawie art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatem organ winien działać z urzędu. Wniósł o "wskazanie organom samorządowym pierwszego i drugiego stopnia w oparciu o art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego drogę prawną doprowadzenia do zrealizowania drogi - połączenia z ulicą [...] – utworzonej działek budowlanych o numerach "4","5","6","7","8" na podstawie decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. Nr [...]". Decyzja z dnia [...]r, konwaliduje sytuację niezgodną z prawem i pomimo, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło jej nieważność, to organy nadal się na nią powołują. Dodał, że w wyniku "perfidnego oszustwa" otrzymali działki bez dostępu do drogi. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, potrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, podkreślając rejestracyjny charakter ewidencji gruntów. Podtrzymał także swoją argumentację zaprezentowana w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. skarżący podtrzymał skargę wskazując, iż dopatruje się swojego interesu prawnego w tym, iż był uczestnikiem postępowania podziałowego w [...] r., kiedy doszło między innymi do wydzielenia działek drogowych. Obecny stan ewidencyjny jest niezgodny z dokonanym podziałem, a w efekcie powoduje to brak drogi do czterech zabudowanych działek. Organy całkowicie ignorują decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. stwierdzającą nieważność własnej decyzji z dnia [...]r. i z dnia [...]r. odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. o wyłączeniu działki nr "2" z projektowanego podziału terenów osiedla [...] w J. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargę podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę i zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie jest w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. Przyjdzie zauważyć, że postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kodeksu czyli żądanie o wszczęcie postępowania- zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania Według obowiązującego stanu prawnego wszczęcie postępowania w każdej sprawie jest uzależnione od wstępnej oceny, czy podmiot występujący z takim wnioskiem posiada legitymację do występowania w roli strony postępowania administracyjnego. Po dokonaniu wstępnej oceny przez organ po wpłynięciu wniosku o wszczęcie postępowania, iż dany podmiot nie posiada legitymacji w tym zakresie, organ ten ma obowiązek wydać akt administracyjny – postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Na organie ciąży zatem obowiązek wstępnej oceny, czy dany podmiot jest stroną postępowania, czy też nie posiada takiego przymiotu. Z kolei na podmiocie wnoszącym żądanie wszczęcia postępowania ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności dowodzących, iż może zostać uznana uznany za stronę postępowania. W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta J., na podstawie tego przepisu odmówił wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego, podnosząc, iż skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania, a nadto brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania w trybie administracyjnym. Organ drugiej instancji - [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K.- potwierdził stanowisko organu pierwszej instancji, podkreślając fakt, iż w niniejszym postępowaniu dotyczącym zmiany w ewidencji gruntów i budynków skarżący nie ma przymiotu strony. Przyznać trzeba za orzekającymi w sprawie organami, że w myśl art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". W analizowanej sprawie organy bezspornie ustaliły, że B. A. nie jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr "1" obręb 253 w J., w stosunku do której wysunął żądanie zmiany aktualnego zapisu w ewidencji. Organy ustaliły i w tym zakresie nie ma sporu, że działka ta jest działką należącą do Gminy J.. Zasadnie zatem organy ustaliły, że wnioskujący o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany zapisu w ewidencji gruntów i budynków nie legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem ze względu na który żąda wszczęcia postępowania w sprawie. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma więc osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Jak ustalono powyżej skarżący nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a stąd jego uczestniczenie w postępowaniu dotyczącym zamiany danych ewidencyjnych uzależnione od wykazania przez niego własnego, indywidulanego interesu prawnego. Organ prowadzący takie postępowanie w pierwszej kolejności zobowiązany jest dokonać oceny, czy podmiot występujący z wnioskiem wykazał swój interes prawny, czyli interes legitymację strony. O tym komu przysługuje przymiot strony stanowi art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadnie organy wskazały, iż samo uczestniczenie podmiotu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym podziału nieruchomości i to prowadzone w odległym czasie, nie jest jeszcze przesłanką nabycia przez ten podmiot statusu strony postępowania, gdy nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie podkreśla się konsekwentnie, że ustalenie interesu prawnego osoby uczestniczącej w postępowaniu administracyjnym następuje ostatecznie w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Odnosząc się z kolei do zarzutów podnoszonych w skardze, a sprecyzowanych jeszcze w trakcie rozprawy, dotyczących stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji dotyczących podziału nieruchomości, trzeba podkreślić, iż jest to zupełnie inne postępowanie. W końcu ustosunkowując się do stwierdzenia skarżącego, iż organ winien z urzędu prowadzić postępowanie w trybie art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego, to trzeba wyjaśnić, że przepis ten odnosi się do postępowania w sprawie sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych czy innych oczywistych omyłek. Zmiana numeru działki w ewidencji gruntów i budynków nie może być uznana za sprawę kwalifikującą się do tego trybu postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało uznać, że zaskarżone postanowienie, a także utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały zgodnie z art. 61a § 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż orzekające w sprawie organy wydając zaskarżone postanowienia prawidłowo dokonały oceny stanu faktycznego i prawnego i nie naruszyły przepisów postępowania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.