II SA/Gl 87/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi A S. A. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Spółki kwotę 697 złotych (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2015 r., uzupełnionym w dniu 30 stycznia 2015 r., skierowanym do Starosty [...], R. M. reprezentujący firmę "C" z siedzibą w S. działając jako pełnomocnik "A" S.A., wystąpił o wydanie decyzji w trybie przepisu art. 126 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. 2014, poz. 518 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami lub u.g.n.), zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości składającej się z działek oznaczonych nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie B., gmina K., stanowiących własność M. B., w celu likwidacji zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz zapobieżenia powstaniu znaczącej szkoły. Wnioskodawca podniósł, że ze względu na ryzyko przeskoku iskry z przewodów fazowych, istniało zagrożenie pożarowe stwarzające możliwości powstania znacznej straty majątkowej w mieniu. Wrastające w przewody linii wierzchołki drzew mogły spowodować pożar oraz przerwę w dostawach prądu do odbiorców, narażając właściciela urządzeń przemysłowych, jak również odbiorców energii, na powstanie znacznej szkody. Sytuacja stwarzała zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Ponadto drzewa spowodowały uszkodzenie izolatora LSP 20. Pracownicy firmy "C" próbowali uzyskać zgodę właściciela nieruchomości na jej udostępnienie i przycięcie drzew wchodzących w kolizję z przewodami linii elektroenergetycznej 15 kV. Niestety prowadzone negocjacje okazały się bezskuteczne. Dalej podał, że w dniu 29 grudnia 2014 r. firma "C" otrzymała informację od Kierownika Zarządzania Siecią "A" S.A. Oddział w C. o konieczności dokonania niezwłocznej wycinki w obrębie w/w linii relacji [...] – [...] w przęsłach 97-99 oraz na odgałęzieniu od stanowiska słupowego nr 98 do Ł – 408 i stacji S – 423. Ponadto w dniu 31 grudnia 2014 r. Wydział Nadzoru Sieci "A" S.A. Oddział w C. przesłał do firmy "C" raport z awarii linii jaka miała miejsce w dniu 29 grudnia. Podał też, że w dniu 30 grudnia 2014 r. pracownik firmy wraz z przedstawicielem Ochotniczej Straży Pożarnej w K. przeprowadził oględziny nieruchomości potwierdzając, że drzewa rosnące pod linią stwarzają zagrożenie pożarowe i tym samym stanowią niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia osób przebywających w pobliżu linii energetycznej. W związku z powyższym w dniu 30 grudnia 2014 r. pracownicy firmy "C", w godzinach od 9:00 do 16:00, usunęli wierzchołki drzew wchodzących w kolizję z przewodami fazowymi linii elektroenergetycznej oraz gałęzie drzew zlokalizowanych pod linią na działkach nr [...],[...],[...],[...] i [...], jak również wymienili uszkodzony izolator. W ocenie wnioskodawcy prace polegające na usunięciu wierzchołków drzew nie mogły zostać wykonane z terminie późniejszym i dlatego wejście na teren nastąpiło przed złożeniem wniosku do Starosty [...] o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie przedmiotowych działek. Powyższe działania według wnioskodawcy miały na celu likwidację zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz zapobieżenie powstania znacznej szkody. Obcięte wierzchołki i gałęzie ułożone zostały w stosach w kilku miejscach nieruchomości. Długość linii przebiegającej przez zajętą nieruchomość wynosi 195,8 m, a szerokość na której były wykonywane prace pod linią wynosiła 3 m. Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 126 ust. 6 i 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 Kpa orzekł: I. o potwierdzeniu faktu zaistnienia przesłanek zajęcia, w trybie przepisu art. 126 ust. 5 u.g.n, części nieruchomości stanowiącej własność M. B., położonej w miejscowości B., gmina K., oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], karta mapy 2, dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą nr [...], w celu likwidacji zagrożenia dla zdrowia i życia oraz zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, powstałych na skutek uszkodzonego izolatora oraz wrastających wierzchołków drzew w przewody linii elektroenergetycznej 15 kV relacji [...] – [...] przebiegającej przez przedmiotową działkę. II. nie potwierdził faktu zaistnienia przesłanek zajęcia, w trybie przepisu art. 126 ust. 5 u.g.n., części nieruchomości stanowiącej własność M. B., położonej w miejscowości B., gmina K., oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...],[...],[...],[...], karta mapy 2, dla których Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą nr [...] (działki nr [...] i [...]) oraz księgę wieczystą nr [...] (działki nr [...],[...]), w celu likwidacji zagrożenia dla zdrowia i życia oraz zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, powstałych na skutek uszkodzenia izolatora oraz wrastających wierzchołków drzew w przewody linii elektroenergetycznej 15kV relacji [...] – [...] przebiegającej przez przedmiotowe działki. III. o nałożeniu na R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "C" z siedzibą w S., przy ul. [...], kary w wys. łącznej 15.000,00 zł, za zwłokę w złożeniu do Starosty [...] wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości stanowiących własność M. B. opisanych w pkt I i II przedmiotowej decyzji oraz za zajęcie części nieruchomości opisanej w pkt II bez zaistnienia przesłanek wynikających z przepisu art. 126 ust. 5 u.g.n. IV. o zobowiązaniu R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "C" z siedzibą w S., przy ul. [...] do uiszczenia kary określonej w pkt III tej decyzji, stanowiącej dochód budżetu państwa, w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji, pod rygorem jej ściągnięcia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. O decyzji tej zostały wniesione dwa odwołania. W odwołaniu wniesionym przez R. M. działającego jako pełnomocnik "A" S.A w K. zakwestionowano orzeczenie zawarte w pkt II tej decyzji, zaś w odwołaniu wniesionym przez adw. M. O. działającego jako pełnomocnik R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "C" z siedzibą w S. zakwestionowano rozstrzygnięcie zawarte w pkt II, III i IV w/w decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1pkt 1 Kpa oraz art. 126 ust. 5 i 8 oraz art. 9a u.g.n. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania "A" S.A. Oddział w C. reprezentowanej przez R. M., decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Jednocześnie orzekł, że w pozostałym zakresie, odnośnie pkt I, III i IV w/w decyzja Starosty [...], wobec niewniesienia od niej odwołania, stała się ostateczna. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia co do zakresu rozstrzygnięcia Wojewoda stwierdził, że weryfikował zaskarżoną decyzję tylko w części niepotwierdzającej faktu zaistnienia przesłanek zajęcia części nieruchomości położonych w miejscowości B., gminie K. składających się z działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Wobec niezaskarżenia decyzji w pozostałym zakresie, decyzja w tej części stała się ostateczna. Stwierdził też, że rozpatrywał jedynie odwołanie "A" S.A. w C., które złożone zostało przez pełnomocnika R. M. Nie rozpatrywał natomiast odwołania R. M. złożonego za pośrednictwem pełnomocnika M. O., bowiem pełnomocnik "A" S.A. R. M., nie posiadał upoważnienia do udzielania dalszych pełnomocnictw (pkt 5 pełnomocnictwa nr [...] z 19 grudnia 2014 r.). Jak wynika z akt administracyjnych decyzja odwoławcza została doręczona jedynie R. M. jako pełnomocnikowi "A" S.A. oraz M. B. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] "A" S.A. w K. wniosła jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca m.in. zarzuciła, że decyzja ta została wydana z naruszeniami art. 15 i art. 64 § 2 w zw. z art. 140 Kpa oraz art. 8, art. 9 i art. 10 Kpa, polegającymi na pozbawieniu strony prawa do rozpatrzenia przez organ wniesionego przez nią odwołania, bez wezwania jej do uzupełnienia braku formalnego odwołania, powodując w istotny sposób ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu. Co do tych zarzutów w uzasadnieniu skargi zakwestionowano zawarte w zaskarżonej decyzji przez Wojewodę stanowisko, co do niewniesienia odwołania w zakresie rozstrzygnięć zawartych w pkt I, III i IV decyzji organu pierwszej instancji i w konsekwencji uzyskanie w zakresie tych rozstrzygnięć przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy stwierdzając, że adwokat M. O. nie dysponuje ważnym pełnomocnictwem do wniesienia odwołania, powinien go wezwać do usunięcia stwierdzonych w tym zakresie braków w trybie art. 64 w zw. z art. 140 Kpa, czego z naruszeniem tego przepisu nie uczynił. Takie działanie organu naruszyło też podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 8 i art. 9 Kpa, w ten sposób doszło też do naruszenia art. 15 Kpa. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 126 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przy wydawaniu orzeczenia zawartego w pkt II decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powołując się na stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. Uprawnienie to koresponduje z treścią art. 15 Kpa zgodnie z którym postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Definicję strony zawiera art. 28 Kpa zgodnie z którym, jest nią każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle treści pkt III i IV decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nie może budzić żadnych wątpliwości, że została ona skierowana m.in. bezpośrednio do R. M. jako przedsiębiorcy a nie jako pełnomocnika skarżącej Spółki "A" S.A. Na niego bowiem a nie na skarżącą nałożono karę w kwocie 15.000 zł, zobowiązując go jednocześnie do jej uiszczenia w konkretnym terminie. Jednoznacznie przesądza to, że R. M. uzyskał w tym postępowaniu przymiot strony. W konsekwencji miał on własne a nie wynikające z pełnomocnictwa "A" S.A. uprawnienie do złożenia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Stwierdzenia tego nie może w żadnym przypadku niweczyć okoliczność, że decyzja organu pierwszej instancji pomimo tego, iż nakłada obowiązki na R. M. nie została mu jako osobie fizycznej, a nie jako pełnomocnikowi "A" S.A., doręczona. Świadczy to jedynie o naruszeniu przez organ treści art. 109 § 1 Kpa. Z treści odwołania złożonego w imieniu R. M. przez jego pełnomocnika adw. M. O. nie wynika przy tym aby odwołanie to zostało wniesione w imieniu "A" S.A. Niezrozumiałe jest zatem stanowisko Wojewody [...], że do wniesienia tego odwołania R. M. powinien legitymować się pełnomocnictwem "A" S.A. z którego wynikałyby uprawnienia do udzielania dalszych pełnomocnictw. Nawet gdy jednak przyjąć, że istotnie odwołanie to zostało wniesione w imieniu obecnie skarżącej Spółki to za zasadny należy uznać sformułowany w skardze zarzut, że adw. M. O. powinien być wezwany w trybie art. 64 § 2 Kpa do usunięcia jego braków pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Wobec powyższego nie może ulegać wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 127 § 1, art. 8, art. 9, art. 10, art. 15, art. 109 § 1 i art. 138 Kpa, które to uchybienie proceduralne miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Decyzja odwoławcza w związku z treścią art. 104 i art. 140 powinna rozstrzygać w całości sprawę w przedmiocie wniesionych odwołań. Ograniczenie się przez organ odwoławczy w swoim orzeczeniu tylko do jednego z odwołań w sytuacji gdy wniesiono odwołanie również przez drugą stronę i w ogóle pominięcie tej drugiej strony w postępowaniu odwoławczym, skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a. W tym względzie Sąd wziął również pod uwagę treść art. 134 § 1 tej ustawy w sytuacji gdy w skardze nie sformułowano zarzutu, że decyzja organu pierwszej instancji została także skierowana osobiście do R. M. i dlatego przysługiwało mu prawo wniesienia od niej odwołania również we własnym imieniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] rozstrzygnie sprawę przy przyjęciu, że odwołanie zostało wniesione również przez R. M. jako stronę postępowania. Ewentualne inne ustalenie w tym względzie będzie możliwe jedynie po wcześniejszym wezwaniu adw. M. O. do jednoznacznego oświadczenia czy działa on w imieniu R. M. jako strony postępowania (na którą nałożono decyzją karę), czy też jako pełnomocnik "A" S.A. W tym drugim przypadku wezwanie powinno zawierać dodatkowo zobowiązanie do uzupełnienia pełnomocnictwa zgodnie z treścią art. 64 § 2 Kpa. Wobec nierozpoznania sprawy w całokształcie przez organ odwoławczy nie jest możliwe ustosunkowanie się przez Sąd do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia zaskarżoną decyzją prawa materialnego. Nie można bowiem na tym etapie postępowania przesądzić treści orzeczenia Wojewody, które zapadnie po ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2014 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800).