II SA/Gl 870/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. M.-R. i J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. ( dalej PINB )działając w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118- dalej Prawo budowlane ) nakazał M. M.– R. i J. R. rozbiórkę budynku rekreacyjnego wraz z osadnikiem na nieczystości ciekłe wybudowanych bez pozwolenia na budowę zlokalizowanych na parceli nr [...]w M. przy ul. [...]. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ podał, że w oparciu o zebrane w sprawie dowody ustalił, że na posesji nr [...] wybudowany został w okresie od [...] do [...] r. budynek rekreacyjny niepodpiwniczony z dwoma kondygnacjami nadziemnymi z tarasem na poziomie parteru oraz balkonem. Obiekt ten został zlokalizowany w odległości ok. [...] m od rurociągu wodociągowego [...] należącego do [...] w K.. Osadnik ścieków został natomiast usytuowany między budynkiem, a drogą publiczną w odległości ok. [...] m od rurociągu. PINB wskazał także, że w dniu [...] r. J. R.i zgłosił Staroście W. zamiar budowy budynku gospodarczego dla obsługi stawu, do którego nie wniesiono sprzeciwu. Następnie w dniu [...] r. do Starosty W. wpłynął wniosek o udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku rekreacyjnego. Po rozpatrzeniu tego wniosku decyzją z dnia [...] r. Starosta odmówił udzielenia pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Z dołączonej do projektu inwentaryzacji budowlanej wynikało, że przewidziany do rozbudowy budynek był obiektem dwukondygnacyjnym o wymiarach [...] m x [...] m. Natomiast, objęty zgłoszeniem budynek gospodarczy był jednokondygnacyjny i miał mieć wymiary [...] m x [...] m. Zdaniem organu zgłoszony obiekt nigdy nie powstał, gdyż w jego miejsce wybudowano w dwóch etapach opisany na wstępie budynek rekreacyjny wraz z osadnikiem na nieczystości ciekłe. W ocenie PINB oba etapy tych prac wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem całość zrealizowanych robót należało potraktować jako samowolę budowlaną. W dalszej części uzasadnienia organ zauważył, że przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego dopuszcza możliwość legalizacji samowoli budowlanej. W świetle tego przepisu budowa musiałaby być jednak zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie może naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wybudowany obiekt narusza jednak ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa M. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy M. Nr [...] z dnia [...] r. ( Dz. Urz. Woj. z dnia [...] r. Nr [...], poz. [...]). Jak wynika bowiem z wyrysu tego planu zabudowana część parceli nr [...] zlokalizowana została w strefie zieleni z podstawowym przeznaczeniem pod zalesienia ( symbol ZL ). Plan ten dopuszcza tymczasowe rolnicze użytkowanie gruntów do czasu ich zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem. Organ podał także, iż w świetle stanowiska przekazanego przez Urząd Gminy w M. każda zmiana użytkowania położonych w tym obszarze terenów rolnych inna niż zalesianie narusza ustalenia tego planu. PINB zauważył wreszcie, że budynek oraz osadnik ścieków zostały zrealizowane w strefie ochronnej rurociągu wodociągowego, co również uniemożliwia ich legalizację. Od decyzji tej odwołali się M. M. – R. i J. R. wskazując na jej bezzasadność i domagając się wszczęcia czynności umożliwiających legalizację zrealizowanych robót budowlanych. Żądanie swoje uzasadnili podjęciem przez Radę Gminy M. uchwały z dnia [...] r. Nr [...] o przystąpieniu do zmiany fragmentów planów miejscowych. Uchwała ta objęła również zabudowaną przedmiotowymi obiektami część działki nr [...], która ma zostać przeznaczona na cele zabudowy mieszkaniowej. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej WINB) działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu I instancji wskazując, że stwierdzone przez ten organ okoliczności uzasadniają orzeczoną rozbiórkę. Odnosząc się do argumentu podniesionego w odwołaniu WINB wskazał, że zabudowa mieszkaniowa o jakiej jest mowa w projekcie zmiany planu nie jest tożsama z zabudową letniskową, a ponadto wdrożenie prac nad nowym planem nie daje podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o przepisy art. 97 k.p.a. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył także, że w przypadku wdrożenia procedury legalizacyjnej inwestorzy byliby zobowiązani do uiszczenia opłaty legalizacyjnej w łącznej kwocie [...] zł. W skardze do sądu administracyjnego M. M. – Ry. i J. R. domagali się zmiany decyzji WINB poprzez pozostawienie części parterowej zrealizowanego przez nich budynku. Uzasadniając skargę podali, że przedmiotową działkę, na której są stawy rybne nabyli w [...] r. Nabyta przez nich parcela nr [...] o powierzchni [...] m2 zgodnie z uzyskanym wypisem z planu miejscowego obejmowała tereny komunikacji, tereny usługowe z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę obiektami i urządzeniami usług komercyjnych oraz tereny zieleni z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zalesienia. W [...] r. dokonali oni zgłoszenia budowy budynku gospodarczego z przeznaczeniem na składowanie pokarmu dla ryb i narzędzi służących do utrzymania stawu i narybku. Do zgłoszenia tego Starosta W. nie wniósł sprzeciwu. Wyjaśnili także, że w związku z urządzeniem w budynku łazienki i w.c. wybudowali także szczelny bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe, uznając to za lepsze rozwiązanie niż budowa ubikacji polowej. Skarżący podnieśli, że o strefie ochronnej wodociągu dowiedzieli się dopiero z pism [...]. Strefę tę ustanowiło jednak samo [...], bowiem nie ma o niej mowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, tym samym teren wokół wodociągu obejmujący ok. [...] m2 powinien zostać wykupiony. Zarzucili ponadto, że służby architektoniczne wprowadziły ich w błąd i w związku z tym ponieśli koszty sporządzenia inwentaryzacji istniejącego obiektu i projektu jego rozbudowy. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim przypadku Sąd byłby uprawniony do jej wzruszenia. Wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) ( art. 1 § 1 ). Kontrola o jakiej mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ) i polega na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi < Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.>). Poza sporem w sprawie jest, że stanowiący przedmiot postępowania budynek letniskowy został zrealizowany bez pozwolenia na budowę. Przed przystąpieniem do pierwszego etapu budowy skarżący dokonali wprawdzie zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy [...] m2, lecz jak sami przyznali w oparciu o to zgłoszenie od samego początku przystąpili do budowy obiektu dwukondygnacyjnego o znacznie większych rozmiarach. Bezsporne jest także, że budowa budynku letniskowego i zbiornika na nieczystości ciekłe miała miejsce w latach [...], a zatem pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można zaś było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Podzielić należy pogląd organów obu instancji, że realizacja przez skarżących przedmiotowego obiektu budowlanego nie została objęta zwolnieniem od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przewidzianym w przepisach Prawa budowlanego. W szczególności w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zwalniający inwestorów od takiego obowiązku, bowiem dotyczy on budowy wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii ( ogrodów zimowych ) o powierzchni zabudowy do 25 m2. Tymczasem wzniesiony przez skarżących już w pierwszym etapie budowy obiekt posiadał dwie kondygnacje oraz jak wynika z przeprowadzonej w [...] r. inwentaryzacji jego powierzchnia zabudowy wraz z tarasami wynosiła [...] m2. Rozważając zatem prawidłowość zastosowania w sprawie przepisów Prawa budowlanego uznać należy, że PINB zasadnie zakwalifikował zrealizowane roboty budowlane jako objęte hipotezą art. 48 tej ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 93, poz. 888). W ocenie Sądu w sposób uzasadniony kontrolowane rozstrzygnięcie oparte zostało także na przepisie art. 48 ust. 1 tej ustawy z pominięciem postępowania legalizacyjnego przewidzianego ust. 2 tego artykułu. W tej kwestii organy obu instancji zasadnie wykazały, że przeprowadzenie postępowania zmierzającego do legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej nie było możliwe, gdyż warunkiem uruchomienia takiej procedury jest m.in. zgodność budowy z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Realizacja przedmiotowego budynku letniskowego oraz zbiornika na nieczystości ciekłe pozostawała zaś w wyraźnej sprzeczności z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa M. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy M. z dnia [...] r. Zgodnie z rysunkiem tego planu część działki nr [...], na której została zrealizowana przez skarżących przedmiotowa inwestycja została oznaczona symbolem [...] ZL – "tereny zieleni leśnej". Wprawdzie jak stanowił tekst planu przeznaczone pod zalesienie tereny mogły być tymczasowo użytkowane rolniczo do czasu ich zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem, jednakże nie ulega wątpliwości, że przywołane zapisy planu wykluczają lokowanie na tym terenie zabudowy letniskowej. Co się tyczy podniesionej przez organy obu instancji kwestii realizacji budowy w strefie ochronnej należącego do [...] w K. wodociągu Ø [...] przyjdzie zgodzić się ze skarżącymi, że w obowiązującym planie miejscowym nie została dla tego wodociągu ustanowiona strefa ochronna. Powyższe uchybienie, wobec wykazanej sprzeczności zrealizowanych robót budowlanych z ustaleniami planu miejscowego, nie miało jednak wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie. Skarżącym przyjdzie wyjaśnić także, że w kontrolowanym postępowaniu brak było podstaw prawnych do wydania nakazu rozbiórki tylko części zrealizowanego samowolnie obiektu budowlanego z pozostawieniem jego części parterowej. W przepisie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest co prawda mowa o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, lecz nie może ulegać wątpliwości, że w trybie tego przepisu niepodlegająca rozbiórce część obiektu budowlanego winna zostać wybudowana w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, co w kontrolowanym postępowaniu nie miało miejsca. Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mogło mieć także wpływu wdrożenie przez Radę Gminy M. procedury zmierzającej do uchwalenia w przyszłości zmiany planu miejscowego. Z urzędu Sąd skontrolował także zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa procesowego i nie dopatrzył się na tym polu poważniejszych uchybień. Zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji poprawnie oceniły bowiem zebrany materiał dowodowy i na jego podstawie dokonały trafnych ustaleń faktycznych. Orzekające w sprawie organy zastosowały się także do nakazów zawartych w przepisach art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 k.p.a. zapewniając stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Wreszcie stanowisko zajęte w osnowie zaskarżonej decyzji zostało umotywowane zgodnie z wymogami proceduralnymi. Konkludując należy zatem stwierdzić, że kontrolowana decyzja WINB oraz poprzedzająca ją decyzja PINB nie naruszają przepisów prawa, co powoduje, że skarga na mocy art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu. .