II SA/Gl 870/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę. Po rozpatrzeniu wniosku Województwa [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...], podjętą na podstawie art. 93 ust. 1 i ust. 3, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), Prezydent Miasta B. zatwierdził podział działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w B., na następujące działki o numerach: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ administracji podał, że do wniosku o podział wnioskodawca załączył wymagane dokumenty, zaś podział jest zgodny z postanowieniem opiniującym z dnia [...]r. Zgodnie z planem miejscowym (uchwała Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. Nr [...], opub. w Dz. Urz. Woj. Śl. nr [...]poz. [...] z dnia [...]r.), przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie komunikacji, w rejonie projektowanej ulicy zbiorczej na przedłużeniu ulicy [...]do ulicy [...] i połączeń komunikacyjnych do ulicy [...]. Następnie na wniosek Województwa [...] postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta B. na podstawie art. 111 § 1a i 1b kpa, uzupełnił powyższą decyzję w ten sposób, że do jej podstawy prawnej dopisano art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś po akapicie 3 dodano zapis o treści: "Wydzielona działka [...]o pow[...]ha zgodnie z postanowieniem z dnia [...]r. przeznaczona jest pod drogę lokalną, zgodnie z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] (111-KDL-03 przeznaczenie terenu – ulice lokalne oraz urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej, szerokość w liniach rozgraniczających wg. rysunku – min. 12 m). Działka ta stanowi działkę wydzieloną pod drogę publiczną zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co skutkuje jej przejściem z mocy prawa na własność właściwego samorządu." W uzasadnieniu postanowienia uzupełniającego organ administracji zacytował treść art. 98 ust. 1 ustawy i stwierdził, że skoro przedmiotowy podział został dokonany na wniosek właściciela, należało uwzględnić wniosek o uzupełnienie decyzji. Jednakże wskutek zawiadomienia organu I instancji, decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa, stwierdziło nieważność powyższej decyzji wraz z postanowieniem uzupełniającym. Kolegium uznało bowiem, że z uzasadnienia przywołanego postanowienia opiniującego z dnia [...]r. wynika, że objęta podziałem działka znajduje się na terenach o różnym przeznaczeniu w świetle planu miejscowego, zaś wydzielenie części A i C pod zabudowę mieszkaniowo-usługową oraz części B pod drogę lokalną, jest zgodne z zapisem planu nr 111. Brak jest jednak określenia przeznaczenia terenu dla części D. Nadto, zdaniem Kolegium, organ wydający decyzję nie wykazał, że części A, B i C, mieszczą się w liniach rozgraniczających jednostki U,MN,MW-01, MN,MW-02 oraz KDL-03. Wreszcie, przedmiotowa decyzja mimo jej uzupełnienia jest niewykonalna, bowiem organ nie określił kategorii drogi publicznej, pod którą została wydzielona działka nr [...], ani też podmiotu publicznoprawnego, na który przechodzi prawo jej własności i po stronie którego powstaje obowiązek zapłaty odszkodowania. Ponadto, nie wykazano, aby działka ta miała stanowić drogę publiczną w przyszłości i nie określono jej kategorii. Nie zapewniono też udziału w postępowaniu i nie doręczono decyzji właściwemu podmiotowi, określonemu w art. 98 ust. 1 ustawy, a przepis ten nie stanowi podstawy prawnej do przejścia własności działek wyodrębnionych pod drogi. Stąd też decyzja podmiotowa rażąco narusza ten przepis, a także art. 10 kpa i art. 107 § 1 kpa. Z decyzją Kolegium nie zgodziło się Województwo Śląskie i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosło, że w świetle graficznej części planu miejscowego, planowana droga ma łączyć istniejące drogi publiczne i przeznaczona jest pod drogę lokalną 111-KDL-03, co z kolei oznacza, że działka ta została wydzielona pod drogę gminną, a więc przejdzie na własność gminy, na której będzie spoczywał obowiązek wypłaty odszkodowania. Za takim stanowiskiem przemawia § 4 ust. 2 pkt 4 rozp. [...]z dnia [...]r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), gdyż klasa L, odnosi się tylko do dróg gminnych. Wnioskodawca podniósł, że przedmiotowy podział został ujawniony zarówno w rejestrze gruntów i budynków, jak i w księdze wieczystej. Zatem nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że decyzja podzialowa wraz z postanowieniem prostującym jest niewykonalna z uwagi na brak określenia kategorii drogi publicznej i podmiotu, na który przechodzi prawo własności działki nr [...], zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Zdaniem wnioskodawcy, błędna jest też wykładnia art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż przeniesienie prawa własności tej działki na podmiot publiczny następuje ex lege. W tym wypadku nie można też mówić o rażącym naruszeniu prawa. Skoro zaś podmiotem wydającym decyzję podziałową był Prezydent Miasta [...], który jest jednocześnie organem wykonawczym gminy, reprezentującym ją na zewnątrz, miał on wiedzę o toczącym się postępowaniu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy zaskarżoną decyzję, podjętą w innym składzie, Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji dotychczasowej z przyczyn w niej podniesionych. Zdaniem Kolegium, decyzja podziałowa została bowiem wydana z naruszeniem z art. 98 ust. 1 ustawy, poprzez nieuprawnione jego zastosowanie i jest niewykonalna. Samo określenie przeznaczenia w planie miejscowym pod ulice lokalne, nie przesądza bowiem, że chodzi o drogi publiczne, a przedmiotowa działka wydzielona została pod drogę gminną i przechodzi na własność gminy [...]. Decyzja nie wywarła zatem skutku prawnego w postaci przejścia prawa własności do działki wydzielonej pod drogę, bowiem podział został ujawniony jedynie w księdze wieczystej dotychczasowego właściciela. W skardze do sądu administracyjnego Województwo [...] domagało się uchylenia decyzji Kolegium i zasądzenia kosztów postępowania z powodu naruszenia art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (DZ. U. z 2015 r., poz. 782) w zw. z rozp. RM z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 64, poz. 1587) i § 4 ust. 1 pkt 6, ust. 2 pkt 4 rozp. w sprawie warunków technicznych..., wyżej powołanego, a także art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa. Skarżąca ponowiła argumentację, zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wywodząc, że przywołany symbol planu "KDL", nie pozostawia wątpliwości, że działka nr [...], została wydzielona pod drogę publiczną kategorii gminnej i z mocy prawa przeszła na własność gminy. W niniejszej sprawie nie zachodzi zatem przypadek rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zasadnie bowiem Kolegium stwierdziło, że decyzja podziałowa wraz z postanowieniem uzupełniającym obarczona jest kwalifikowanymi wadami prawnymi z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa, co uzasadniało wyeliminowanie tych aktów z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia ich nieważności wobec braku negatywnych przesłanek z art. 156 § 2 kpa. W szczególności, akty te nie wywarły nieodwracalnych skutków prawnych, ani też nie upłynął ustawowy okres od ich wydania. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie negował stanowiska Kolegium, że brak podstaw do przyjęcia, aby cały podział został dokonany na działki o przeznaczeniu zgodnym z zapisami planu miejscowego, wyżej powołanego. Objęta podziałem działka znajduje się bowiem na terenach o różnym przeznaczeniu. Tymczasem z mocy art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyżej powołanej, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, co dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Już tego rodzaju wada dyskwalifikowała zatem decyzję podziałową. Zdaniem składu orzekającego, prawidłowo też Kolegium dopatrzyło się rażącego naruszenia art. 98 ust. 1 cyt. ustawy, co skutkuje niewykonalnością decyzji podziałowej, mimo jej uzupełnienia poprzez wskazanie dodatkowej podstawy prawnej. Przywołany przepis stanowi bowiem jednoznacznie o działkach gruntu wydzielonych pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe. Aczkolwiek trafnie skarżący podniósł, że skutek prawny decyzji podziałowej następuje ex lege, to właśnie taki stan rzeczy obliguje organ administracji nie tylko do wskazania podstawy prawnej podziału, lecz jednoznacznego wskazania w decyzji, o jaką drogę publiczną chodzi – przy posłużeniu się nomenklaturą ustawową oraz precyzyjnego wskazania właściwej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa, na rzecz których przechodzi własność działki gruntu z dniem ostateczności decyzji. Faktów tych nie można bowiem domniemywać na podstawie innych regulacji, a mianowicie przywołanych w skardze rozporządzeń w sprawie wymaganego zakresu projektu... oraz warunków technicznych... Skoro art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi o drodze gminnej, zaś w procedurze planistycznej jak i przepisach wykonawczych Prawa budowlanego, mowa jest o drodze lokalnej jako odpowiadającej takiej kategorii drogi publicznej, to nie może dojść do skutku prawnego w postaci przejścia prawa własności bez jednoznacznego wskazania, o którą z dróg publicznych w rozumieniu art. 98 ust. 1 ustawy, chodzi i bez wymienienia właściwego podmiotu. Skarżący pomija bowiem całkowicie regulację z art. 98 ust. 2 ustawy, który to przepis stanowi, że podstawą ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej na wniosek właściwego organu jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. Nieprecyzyjność decyzji podziałowej uniemożliwia jej wykonanie poprzez ujawnienie prawa własności w tym trybie, gdyż nie stanowi dowodu przejścia prawa. Z uwagi na skutki w sferze własności, wszelkie braki, niedoskonałości i niejednoznaczności zapisów decyzji podziałowej, muszą zatem prowadzić do przyjęcia, że chodzi o wady prawne z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa. Aczkolwiek skład orzekający nie podziela poglądu Kolegium, że naruszenie art. 10 kpa stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, jako że chodzi o przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, której uwzględnienie następuje wyłącznie na wniosek strony pozbawionej udziału w postępowaniu, to jednak skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa, ani też przywołanych w skardze przepisów. Nadto, wyjaśnić przyjdzie, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji podziałowej, wydanej na wniosek skarżącego, obliguje organ administracyjny do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia tego wniosku we wskazanym wyżej zakresie. Nie stwierdzając zatem naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia przez Kolegium regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). ec