II SA/Gl 870/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-11-24
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, która nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wysokość swoich wydatków, mimo wezwania sądu, może liczyć na uwzględnienie wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu podlega oddaleniu, jeśli strona ubiegająca się o pomoc nie wykaże swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez przedstawienie wymaganych dokumentów potwierdzających wysokość wydatków, mimo wezwania sądu. Uzyskiwany dochód w wysokości 2100 zł, przy deklarowanych wydatkach około 900 zł, nie jest na tyle niski, aby uznać, że strona znajduje się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym uniemożliwiającym samodzielne poniesienie kosztów sądowych lub opłacenie fachowego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Wnioskodawca podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada nieruchomość rolną i jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 2100 zł. Na wezwanie sądu nadesłał jedynie kopię decyzji o dodatku pielęgnacyjnym i zestawienie wydatków, nie przedstawiając dokumentów obrazujących strukturę i wysokość tych wydatków.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata) z urzędu. W druku podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 90 m2. W skład jego majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 1,72 ha - będąca łąką. Jedynym źródłem utrzymania się wnioskodawcy jest dochód z tytułu emerytury w wysokości 2100 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał kopię decyzji o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego oraz sporządził zestawienie swoich wydatków, nie nadsyłając jednak, pomimo wezwania żadnych dokumentów obrazujących strukturę i wysokość owych wydatków.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.
Mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu oraz okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie uznano, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.
W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony, natomiast wówczas, gdy osoba ubiegająca się o prawo pomocy nie prześle żądanych dokumentów lub też udzieli informacji fragmentarycznych bądź też niespójnych – wówczas zachodzą przesłanki do odmowy uwzględnienia złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 28.01.2015 r., sygn. II OZ 43/15; postanowienie NSA z 13.01.2015 r., sygn. II OZA 1394/14 – obydwa dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.nsa.gov.pl/orzeczenia)
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie przesłał jakiegokolwiek dokumentu, który pozwoliłby na weryfikację podanych przezeń informacji w zakresie wysokości czynionych przezeń wydatków. Uzyskiwany dochód, w wysokości 2100 zł nie jest zaś na tyle niski, aby przy uwzględnieniu przeciętnego poziomu wydatków uznać, że strona znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Ze sporządzonego przez stronę zestawienia wydatków wynika bowiem, że kształtują się one na poziomie około 900 zł. W konsekwencji, biorąc pod uwagę uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód nie można stwierdzić, że nie będzie on w stanie samodzielnie opłacić usług fachowego pełnomocnika ani też ponieść kosztów sądowych.
Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło