II SA/Gl 871/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę. Po rozpoznaniu wniosku M.C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta Z. na podstawie art. 9b i art. 10 ust. 1 w zw. z art. 47 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzeczono o zameldowaniu wnioskodawczyni z małoletnim synem K. C. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z. W uzasadnieniu organ I instancji powołując się na wynik oględzin lokalu przeprowadzonych w dniu [...] r., ustalił że M. C. zamieszkuje w tym lokalu wraz z synem, posiada w nim swoje rzeczy osobiste, nocuje tam, stołuje się i prowadzi gospodarstwo domowe, co w ocenie organu świadczy, że w mieszkaniu znajduje się centrum życiowe. Odnosząc się zaś do braku zgody na zameldowanie rodziny [...] Spółdzielni [...] (właściciela lokalu), organ administracji wskazał, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, zaś osoba przebywająca pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy. Stąd też w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania decyzji o zameldowaniu. W odwołaniu od decyzji [...] w Z. domagała się jej uchylenia z powodu naruszenia prawa materialnego. Spółdzielnia zarzuciła, że organ I instancji nie uwzględnił braku jej zgody na zameldowanie i wyjaśniła, że rodzina C. została prawomocnym wyrokiem eksmitowana z lokalu. Wykonanie tego wyroku zostało zaś jedynie zawieszone. W tej sytuacji osoby te zamieszkują bez podstawy prawnej, a zameldowanie stanowiłoby legalizację bezprawnego stanu. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że jest poza sporem, że M. C. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu wraz z synem od [...] r., a ich pobyt ma charakter stały. Uwzględniając cel, jakiemu służy obowiązek meldunkowy, ustawodawca wprowadził warunek potwierdzenia pobytu w lokalu jako okoliczności faktycznej. Wobec braku potwierdzenia tej okoliczności przez spółdzielnię, organ administracji zobowiązany był do wyjaśnienia jedynie tej kwestii, zaś fakt orzeczenia eksmisji z innego lokalu, nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w Z. domagała się uchylenia decyzji organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, ponawiając dotychczasowe zarzuty i argumentację. Skarżąca podniosła, że w myśl art. 1046 kpc, pomieszczenie tymczasowe, jakim jest przedmiotowy lokal, ma jedynie chronić osoby eksmitowane, wobec których nie orzeczono o uprawnieniu do lokalu socjalnego. Zatem z tego powodu Spółdzielnia wyraziła zgodę na bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu. Taki stan rzeczy nie upoważnia jednak do zameldowaniu na pobyt stron. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania. Tymczasem z mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dopiero stwierdzenie przez sąd administracyjny tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że M. C. wraz z małoletnim synem K. C. przebywają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z., nieprzerwanie od [...] r. Rodzina C. zamieszkała w tym lokalu za zgodą skarżącej Spółdzielni jako właściciela, po orzeczeniu eksmisji tych osób z innego lokalu, należącego również do zasobów Spółdzielni [...]. Jednakże mimo zgody na "bezumowne" korzystanie z przedmiotowego lokalu, skarżąca sprzeciwiła się zameldowaniu na pobyt stały, ani też rodzina C. nie była zameldowana w tym lokalu na pobyt czasowy, mimo tak długiego okresu pobytu. Stąd też zdaniem Spółdzielni, przedmiotowy lokal może być traktowany jedynie jako pomieszczenie tymczasowe, mające chronić osoby eksmitowane, którym nie przyznano uprawnień do lokalu socjalnego, co nie upoważnia tych osób do zameldowania na pobyt stały. Stanowiska tego jednak nie sposób podzielić. W aktualnym stanie prawnym przesłanką zameldowania nie jest bowiem uprawnienie do lokalu, a jedynie sam pobyt. W zgłoszeniu, które nie zostało jednak potwierdzone przez skarżącą, jak i we wniosku M. C. deklarowała zamiar pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. Zarówno zeznania stron, jak i oględziny, wykazały że w lokalu tym znajdują się rzeczy osobiste, sprzęty gospodarstwa domowego i meble, należące do rodziny C. Taki stan rzeczy trwa zaś od [...] r. Zdaniem sądu administracyjnego, zasadnie organy administracji przyjęły, że tak długi okres pobytu i ześrodkowanie w spornym lokalu wszystkich spraw życiowych oraz brak innego miejsca zamieszkiwania, potwierdza deklarowany przez stronę zamiar pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wyżej powołanej. Pobytem stałym jest bowiem zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Oczywiście, pobyt stały nie oznacza dożywotniego zamieszkiwania pod oznaczonym adresem, lecz przebywanie bez bliżej sprecyzowanego terminu opuszczenia lokalu. Zwrócić też należy uwagę na treść art. 8 ust. 1 ustawy, który to przepis co do zasady stanowi o obowiązku zameldowania się na pobyt stały w przypadku przebywania w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, pobytem czasowym jest zaś przebywanie w innej miejscowości lub pod innym adresem bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. Wreszcie, podkreślić przyjdzie, że w świetle art. 9 ust. 2b ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Ewidencja ludności polega bowiem jedynie na rejestracji danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 2), zaś osoba przebywająca na terytorium RP jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie (art. 2 i art. 10 ust. 1). Aktualny stan prawny, zgodnie z którym zameldowanie nie jest uzależnione od uprawnienia do przebywania w lokalu, jest zaś konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34). W wyroku tym Trybunał wskazał, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkiwania i pobytu osób, a tym samym rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkiwania i pobytu. Właściciel (zarządca) nieruchomości może zaś żądać w odrębnym trybie usunięcia osób, które nie są uprawnione do zamieszkiwania. Stąd też brak zgody skarżącej Spółdzielni na zameldowanie rodziny C., która nieprzerwanie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od [...] r., nie mógł odnieść skutku. Prawidłowo też organy administracji uznały, że pobyt ten ma charakter stały w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Wreszcie, wskazać przyjdzie, że w sprawach z zakresu ewidencji ludności organy administracji nie działają na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Zatem w sytuacji, gdy Spółdzielnia odmówiła potwierdzenia faktu przebywania w lokalu na druku zgłoszenia pobytu stałego, o dokonaniu zameldowania zasadnie orzekł organ gminy w trybie art. 47 ust. 2 ustawy. Zameldowanie na pobyt stały nie rodzi zaś żadnych uprawnień do lokalu, a jest jedynie rejestracją stanu faktycznego. Oczywiście, dokonanie zameldowania rodzi określone skutki prawne, lecz skarżąca Spółdzielnia nie godząc się z dalszym pobytem rodziny C. w przedmiotowym lokalu, może dochodzić ich eksmisji w procesie cywilnym. Skutku takiego nie można zaś osiągnąć w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie, w którym legalność pobytu jest bez znaczenia w aktualnym stanie prawnym, będącym konsekwencją wyżej przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. SW