II SA/Gl 871/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. G. na pismo Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia naruszenia prawa w sprawie opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne postanawia: p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę 2) zwrócić skarżącemu kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych), uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik M. G. wniosła, za pośrednictwem Starosty [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność tegoż organu, tj. pismo z dnia [...] r., nr [...], będące odpowiedzią na pismo skarżącego z dnia [...] r., stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z wystawionymi w dniu [...] r. fakturami VAT (nr [...], nr [...], nr [...]), obciążającymi skarżącego opłatami geodezyjnymi za czynności geodezyjne i kartograficzne podejmowane w ramach umowy z dnia [...] r. nr [...] na wykonanie pracy geodezyjnej w związku z działaniami modernizacyjnymi. Zaskarżone pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada m.in. dopuszczalność skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwaną "p.p.s.a.". Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi jest pismo wydane z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa m.in. art. 3 § 2 p.p.s.a., w którym wymienione zostały kategorie aktów prawnych i czynności podlegające kontroli sądowoadministracyjnej. I tak zgodnie z treścią powołanego przepisu cyt.: "Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a." Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3 i art. 4 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie, przyjdzie stwierdzić, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się jedynie do zakresu określonego ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują taką kontrolę, co oznacza w konsekwencji, że objęte są nią jedynie akty i działania wskazane w tych ustawach. Zatem określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, mogących być zaskarżonych do sądu administracyjnego, wyklucza możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Tak więc ta kategoria czynności nie mieści się w wyliczeniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Przedstawiony wyżej zakres kognicji sądów administracyjnych łączy się integralnie z kontrolą administracji publicznej w sprawach, w których organy poprzez wydawanie ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych kształtują sytuację prawną obywateli nakładając na nich obowiązki lub przyznając (bądź odmawiając przyznania) uprawnienia. Niewątpliwie czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego nie stanowi pismo będące przedmiotem skargi. W ocenie Sądu natomiast, taki warunek spełnia ustalenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, tj. w zawisłej sprawie faktury VAT nr [...], nr [...], nr [...] z dnia [...] r. Do dnia [...] r. ustalenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne traktowane było jako czynność materialno-techniczna, skutkująca obowiązkiem strony uiszczenia stosownej należności, a przepisy prawa dla realizacji tego uprawnienia nie przewidywały formy decyzji lub postanowienia. Z tego powodu wyżej wymieniona czynność organu uznawana była za czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a skargę do sądu na taką czynność można było wnieść, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu czynności – do usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2010 r., IV SA/Wa 43/10 i postanowienie NSA z dnia 5 października 2010 r., I OSK 1594/10, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tryb natomiast wnoszenia skarg w takiej sprawie przewiduje przepis art. 53 § 2 p.p.s.a., w myśl którego, skargę na inne niż decyzja lub postanowienie akty z zakresu administracji publicznej wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm.), w której uregulowano kwestię formy ustalenia opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne (decyzja administracyjna) oraz kwestię właściwości organów uprawnionych do wydania takiej decyzji zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Jednocześnie zaznaczyć wypada, że ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287) nie reguluje formy, w jakiej starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) ustala i pobiera opłatę za czynności geodezyjne i kartograficzne. W tej sytuacji należy przyjąć, że z dniem 1 stycznia 2010 r., uwzględniając przepis art. 61 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, ustalenie tej opłaty następuje w drodze decyzji. W świetle wskazanych okoliczności skarga M. G. jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i § 3 p.p.s.a., zaś o zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wobec niedopuszczalności skargi nie nadawano biegu wnioskowi o przywrócenie terminu do jej wniesienia.