II SA/Gl 873/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w R. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę. Dnia 11 września 2017 roku A Spółka z o.o. z siedzibą przy ulicy [...] w R. wystąpiła z wnioskiem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta J. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestycji polegającej na budowie wytwórni mas bitumicznych oraz budynków kontenerowych z pomieszczeniami socjalnymi i biurowymi oraz zbiornika bezodpływowego, na działce nr 1 przy ulicy [...] w J. Inwestycja, o której mowa powyżej, została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę o sygnaturze [...] z dnia [...] wydanego przez Prezydenta Miasta J. Po rozpatrzeniu wniosku inwestorki oraz przeprowadzeniu kontroli obowiązkowej PINB dla miasta J. decyzją nr [...] z dnia [...] roku o sygn. [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. Dnia 17 października 2017 roku wpłynęło do organu I instancji odwołanie Stowarzyszenia B J. wniesione na powyższą decyzję. PINB przekazał akta sprawy przedmiotowej inwestycji do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzją z dnia [...]roku znak: [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji PINB nr [...] z dnia [...] roku. Przyczyną takiego orzeczenia było rażące naruszenie prawa. Warunkiem bowiem wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest posiadanie przez inwestorkę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorka posiadała pozwolenie na budowę z dnia 2017 z dnia 10 maja 2017 r. Jednakże decyzją z dnia [...] Wojewoda Śląski po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia B J. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Zatem bezprzedmiotowe było orzekanie w przedmiocie na użytkowanie inwestycji. Decyzja ŚWINB z dnia [...] roku znak: [...] została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..,] nr [...]. W konsekwencji powyższego PINB dla miasta J. decyzją nr [...] z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestycji polegającej na budowie wytwórni mas bitumicznych oraz budynków kontenerowych z pomieszczeniami socjalnymi i biurowymi oraz zbiornika bezodpływowego, na działce nr 1 przy ulicy [...]w J. Odwołanie od tej decyzji złożyła inwestorka zarzucając jej naruszenie przepisu art. 48 ust. 2 i art. 28 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane, jak również przepisu art. 31 k.p.a. i art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także art. 130 § 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu przez organ administracyjny, iż w sprawie zachodzi konieczność umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie inwestycji - budowy wytwórni mas bitumicznych. W przedmiotowej sprawie nie może być mowy o samowoli budowlanej i związanej z nią koniecznością przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego z uwagi na okoliczność, iż skarżąca spółka zrealizowała inwestycję w oparciu o ostateczną decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę oraz w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Uznał, że zarówno ustalenia poczynione przez PINB dla miasta J., jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Skargę na tę decyzję złożyła inwestorka. Domagając się uchylenia rozstrzygnięcia organów obu instancji (ewentualnie zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Administracyjnym ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]) oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi administracji naruszenie art. 48 ust. 1 i 2 oraz art. 28 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane, art. 31 k.p.a. i art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także art. 130 § 4 k.p.a. Podkreśliła, że od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] została złożona skarga i sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 1748/18). Podtrzymała swoje stanowisko, iż w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o samowoli budowlanej i związanej z nią koniecznością przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego z uwagi na okoliczność, iż inwestorka zrealizowała inwestycję w oparciu o ostateczną decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę oraz w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Organy administracji w przedmiotowej sprawie oparły się okoliczności, iż w dniu [...] Wojewoda Śląski wydał postanowienie, w którym dopuścił Stowarzyszenie B J. do udziału w sprawie wydania pozwolenia na budowę wytwórni mas bitumicznych oraz budynków kontenerowych z pomieszczeniami socjalnymi i biurowymi oraz zbiornika bezodpływowego zlokalizowanych na działce nr 1 położonej przy ul. [...] w J. W konsekwencji pozwolenie na budowę zostało usunięte z obrotu prawnego. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. Aby taki stan rzeczy zaistniał, nastąpić musi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowałoby, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. II SA/Ke 232/19 – wszystkie orzeczenia za CBOSA). Jeżeli organ administracji publicznej ustala bezprzedmiotowość postępowania, oceniając, czy strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania w drodze decyzji administracyjnej jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego, to ocena ta winna być przeprowadzona w świetle regulacji zawartych w przepisach prawa materialnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 lipca 2019 r. sygn. II SA/Kr 342/19). Rozstrzygana sprawa dotyczy postępowania w sprawie udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Do uzyskania takiego inwestorka była zobowiązana, na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019, poz. 1186). Istotą postępowania w sprawie takiego pozwolenia jest ustalenie, że zrealizowane zamierzenie jest zgodne z pozwoleniem na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Świadczy o tym choćby treść art. 59a ust. 1 ustawy, zgodnie z którym "organ nadzoru budowlanego przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę". Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego były prawidłowe. Inwestorka zrealizowała swoje zamierzenie na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę. Sąd nie będzie tu odnosił się do decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] gdyż nie tego dotyczy postępowanie. Istotne jest to, że w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji inwestorka nie dysponowała pozwoleniem na budowę. Nie ma zatem możliwości dokonania oceny zgodności zamierzenia z pozwoleniem na budowę (i zatwierdzonym projektem budowlanym). Zaistniała zatem przesłanka przewidziana w art. 105 § 1 k.p.a., gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe (nie można wydać żądanej decyzji). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.