II SA/Gl 873/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2021 r. sprawy ze skargi G. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r, Burmistrz Miasta T. odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres od 1.10.2019 r. do 31.03.2021 r. i w punkcie 2 przyznał jej prawo do tego świadczenia na okres od 1.04.2021 r. bezterminowo. W uzasadnieniu decyzji organ opisał stan faktyczny sprawy, przywołał przepisy prawa oraz wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w okresie od 1.10.2019 r. do 31.03.2021 r. ponieważ skarżąca pobierała w tym okresie świadczenie emerytalne. Wypłata emerytury została zawieszona od dnia 1.04.2021 r. i od tej daty organ przyznał stronie świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną córką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]., w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej wniesionego w zakresie części dotyczącej pkt 1 decyzji, tj. odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1.10.2019 r. do 31.03.2021 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że wskazania zawarte w wydanym w niniejszej sprawie wyroku WSA w Gliwicach z dnia 9.10.2020 r., sygn. akt II SA/Gl 340/20, zostały wykonane przez organ I instancji. Podkreślił, że w dniu 29.01.2021 r. wymieniony organ wezwał stronę do złożenia stosowych wyjaśnień dotyczących sprawowania opieki nad córką oraz uprawnień emerytalnych. Po ustaleniu, że jedyną przeszkodą dla uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie przez stronę emerytury, organ poinformował ją ( pismo z dnia 22.02.2021 r.), iż w celu ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne powinna w organie emerytalno - rentowym złożyć wniosek o zawieszenie prawa do emerytury. W dniu 15.03.2021 r. do organu I instancji wpłynęła decyzja ZUS Oddział w Z. z dnia [...] r. o zawieszeniu wypłaty emerytury od 1.04.2021 r. Organ podkreślił, że Sąd w ww. wyroku wskazał, iż przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest uzależnione od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Wobec tego organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1.10.2019 r. do 31.03.2021 r. (tj. od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia zawieszenia emerytury), ponieważ w tym okresie strona pobierała emeryturę. Natomiast przyznał jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką na okres od 1.04.2021 r. tj. od daty zawieszenia emerytury. Organ odwoławczy podkreślił, że brak jest podstaw prawnych do przyznania różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą emerytury. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła, że okoliczność posiadania emerytury przez opiekuna osoby niepełnosprawnej nie może wyłączać w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy emerytura jest niższa od tego świadczenia. Podkreśliła, że przepis stanowi o przyznaniu tego świadczenia od momentu złożenia pierwszego wniosku. Dodała, że 1 października 2019 r. wystąpiła o wypłacenie różnicy między wysokością świadczenia a wysokością jej emerytury. Podniosła, że w jej sprawie WSA w Gliwicach stwierdził, iż osoba spełniająca warunki przyznania świadczenia, powinna móc dokonać wyboru na rzecz świadczenia wyższego i w jej ocenie, nie wyklucza to prawa do nadpłaty świadczenia od momentu prawidłowo złożonego wniosku. Dodała, że w identycznych sprawach były wypłacane przez MOPS w T. różnice w wysokości świadczeń, od momentu prawidłowo złożonego wniosku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wydał w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej wniesionego w zakresie części dotyczącej pkt 1 decyzji organu I instancji, tj. odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1.10.2019 r. do 31.03.2021 r. czyli od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia do daty zawieszenia wypłaty emerytury na jej rzecz. Utrzymując w mocy wymienione rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo organ I instancji odmówił przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres, w którym pobierała emeryturę. Podkreślenia wymagało, że sprawa, której dotyczy skarga, była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 9 października 2020 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 340/20 uchylił decyzje organów obydwu instancji. Natomiast zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W przedmiotowej sprawie, wśród podstaw prawnych rozstrzygnięcia został wymieniony art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020r. poz.111 ze zm.), według którego, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W powyższym zakresie, w wydanym w niniejszej sprawie wyroku, WSA stwierdził, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, bądź rentę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór może zrealizować przez złożenie do właściwego organu wniosku o zawieszenie prawa do emerytury, bądź renty. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury, bądź renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować. Ponadto Sąd wskazał, że o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, bądź renty, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalno-rentowych do systemu świadczeń rodzinnych. W wykonaniu powyższych wskazań, prawidłowo organ I instancji przyznał skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką na okres od 1.04.2021 r. tj. od daty zawieszenia emerytury i odmówił przyznania prawa do tego świadczenia w okresie od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia zawieszenia emerytury. Zasadnie przy tym organ odwoławczy podkreślił, że brak jest podstaw prawnych do przyznania różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą emerytury. W tym zakresie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił stwierdzenia zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 76/21 (cytowanym zresztą w decyzji organu odwoławczego). W wyroku tym Sąd wskazał, że "nie podziela stanowiska tych orzeczeń, które wymagają takiego zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, aby doszło do jednoczesnej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością emerytury netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne), a ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinno być dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z wykluczających się świadczeń". W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek uchybień w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały bowiem dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Skarga nie zasługiwała więc na uwzględnienie. W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej wskazanych okoliczności, a przede wszystkim wskazań zawartych w wyroku WSA wydanym w niniejszej sprawie, podjęte rozstrzygnięcie uznać należało za prawidłowe. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem, stwierdzić należało, że skarga jest bezzasadna, gdyż decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego. Wobec tego, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.