II SA/Gl 874/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Działając na wniosek S. K., decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Burmistrza Miasta R. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzeczono o wymeldowaniu J. K. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] w R. W uzasadnieniu organ I instancji po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania administracyjnego i omówieniu zeznań S. K. i J. K. oraz powołując się na wynik oględzin lokalu z dnia [...] r., ustalił że J. K. nie zamieszkuje w powyższym lokalu od kilku lat, kiedy to zamieszkał w pomieszczeniu gospodarczym, znajdującym się na drugim piętrze tego budynku. Zdaniem organu administracji, skoro ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan rzeczywisty, odnoszący się do przebywania osoby pod oznaczonym adresem, spełnione zostały w tej sytuacji przesłanki wymeldowania z pobytu stałego. W odwołaniu od decyzji J. K. wyjaśnił, że lokal, w którym jest zameldowany na pobyt stały, opuścił z powodu nieporozumień w macochą. W wyniku orzeczenia o wymeldowaniu, został zaś bezdomny. Odwołujący się podniósł też, że jest to duże mieszkanie, które można zamienić na dwa mniejsze, a wreszcie, wniósł o zaznaczenie w decyzji, iż przysługuje mu lokal socjalny. Jednakże zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], odwołania nie uwzględniono. Organ odwoławczy podzielił bowiem pogląd organ I instancji, iż wieloletnie niezamieszkiwanie w spornym lokalu i równoczesny deklarowany przez odwołującego się brak zamiaru stałego pobytu w nim z uwagi na konflikt rodzinny, stanowią podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego w trybie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że nie posiada żadnych uprawnień dotyczących przydziału mieszkań, w tym socjalnych. Stąd też orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. W skardze do sądu administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego wyjaśniając że wyprowadził się na strych w [...] r., kiedy to macocha wymieniła zamki w mieszkaniu. Zamierza jednak zamieszkać tam ponownie, gdyż ma takie same prawa do lokalu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Uczestniczka postępowania S. K. w piśmie z dnia [...] r. zaprzeczyła prawdziwości twierdzeń skarżącego co do przyczyn konfliktu i wyprowadzenia się z lokalu. W toku rozprawy sądowej skarżący podał, że nadal przebywa w przystosowanym pomieszczeniu gospodarczym, położonym w budynku, w którym był zameldowany na pobyt stały, lecz pomieszczenia tego nie może wynająć, gdyż nie jest najemcą mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Z mocy art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przywołanej przez organy obydwu instancji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym w rozumieniu tej ustawy jest zaś zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Zameldowanie następuje pod oznaczonym adresem, który określa się przez podanie nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu (art. 6 ust. 1 oraz art. 9 b ust. 1 i 2 ustawy). Wreszcie, zgodnie z art. 9 ust. 2 b ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zdaniem sądu administracyjnego, skoro pobyt stały oznacza zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem, który określa się m.in. przez podanie numeru lokalu, a nie tylko nazwy miejscowości i numeru domu, prawidłowo organy administracji dopatrzyły się w niniejszej sprawie podstawy prawnej do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Jest bowiem poza sporem, że skarżący od [...] r. nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...], w którym był zameldowany na pobyt stały. Lokal ten opuścił w sposób trwały, nie nocuje w nim, nie stołuje się i nie ma do niego dostępu, gdyż nie dysponuje kluczami. Dla rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej bez znaczenia są zaś przyczyny opuszczenia tego lokalu, na które wskazuje skarżący, a którym przeczy jego najemca S. K. Z uwagi na upływ czasu od wyprowadzenia się z mieszkania, skarżącemu nie przysługuje też ochrona prawna, z której zresztą skarżący nie zamierzał skorzystać, co jednoznacznie oświadczył w postępowaniu administracyjnym (vide: k. 23 akt adm.). Nieistotny w sprawie meldunkowej jest też zamiar zamieszkiwania w spornym lokalu w przyszłości, czy też spór na tle uprawnień do lokalu. W aktualnym stanie prawnym nawet przysługiwanie tytułu prawnego do lokalu, w którym mimo tego nie zamieszkuje się, nie stanowi prawnej przeszkody do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. W niniejszej sprawie jest też niewątpliwe, że skarżący zamieszkuje w innym pomieszczeniu, położonym w tym samym budynku. Jednakże istotna jest kwestia, że pomieszczenie to nie stanowi przynależności lokalu mieszkalnego nr [...]. Z treści umowy najmu nr [...], zawartej w dniu [...] r. pomiędzy S. K. a [...] Sp. z o.o. w B. (k. 6 akt adm.), wynika bowiem, że pomieszczeniem przynależnym do lokalu jest piwnica, a nie pomieszczenie na strychu, które zajmuje skarżący. Stąd też skarżący zajmuje inny lokal, niż mieszkanie wraz z przynależnościami, w którym był zameldowany na pobyt stały. Z faktu zameldowania w tymże lokalu nie wynikają też żadne uprawnienia do pobytu w pomieszczeniu gospodarczym, które nie stanowi przynależności do lokalu nr [...]. Wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego w tym lokalu, nie oznacza zatem, że skarżący w ten sposób stał się bezdomny. Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2005 r. sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34), rozważając relacje między użytymi w końcowej części art. 52 ust. 2 Konstytucji pojęciami "zamieszkiwanie" i "pobyt", przyjąć można, że oba zakładają przebywanie (fizyczną obecność) w jakimś miejscu, ale w przypadku zamieszkiwania chodzi o pobyt kwalifikowany przez dodatkowe okoliczności dotyczące jego trwałości. Niezależnie od sposobu realizacji, obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia realizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie osób samych zainteresowanych oraz ochronie praw osób trzecich. Obowiązek meldunkowy należy uznać w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki. Ewidencja ludności służy zatem rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Wreszcie, zasadnie wskazał organ odwoławczy, że w sprawie meldunkowej nie rozstrzyga się o uprawnieniach do lokalu socjalnego. Deklarowany przez skarżącego zamiar powrotu do lokalu nie ma też znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem sądowa kontrola sprawowana jest według stanu faktycznego i prawnego z daty orzekania przez organy administracji. Wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego nie następuje też na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, zaś badanie zgodności z prawem aktów administracji nie obejmuje innych kryteriów, poza legalnością Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). SW