II SA/Gl 874/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 500 (pięćset) zł, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy T.H. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego, zaś ponoszenie stałych wydatków związanych z utrzymaniem się (opłaty za media, spłata zaciągniętego kredytu w wysokości [...] zł) wyklucza poniesienie wspomnianych wydatków bez uszczerbku w utrzymaniu się jego rodziny. Z treści formularza wynika, że skarżący zamieszkuje wraz z małżonką w budynku mieszkalnym należącym do jego syna, z którym, jak podkreślił, prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. T.H. zaznaczył, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, środków pieniężnych ani przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Oprócz tego podniósł, że jako osoba w podeszłym wieku zmuszony jest korzystać z pomocy lekarskiej co wiąże się ze zwiększonymi wydatkami. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący przedstawił szereg dokumentów obrazujących jego wydatki (kserokopie rachunków za energię elektryczna, usługi telekomunikacyjne, dostawy wody, umowę kredytową) a także dokumentujących jego dochody. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: To, czy osobie fizycznej zostanie przyznane prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest uzależnione od tego, czy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu oraz możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to tym samym odstępstwo od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady odpłatności postępowania sądowego. Co do zasady chodzi więc o te przypadki, w których strona wykaże, że przy najdalszych wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na wskazany wyżej cel. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobligowana na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi. Skarżący na wezwanie Sądu o podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w piśmie procesowym z dnia [...] podał, że jest nim kwota [...] zł. Wobec tego, wpis od skargi wyniesie [...] zł (1% wartości przedmiotu zaskarżenia) zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe, ewentualne koszty i opłaty maja charakter potencjalny, tzn. ich poniesienie jest uzależnione od wyniku postępowania i woli strony w tym zakresie. Zestawiając kwotę wpisu z wysokością dochodu jakim dysponuje strona uznać trzeba, że jego uiszczenie w całości pozostaje poza możliwościami finansowymi strony. W istocie bowiem ponad trzykrotnie przekracza on wspomniany, miesięczny dochód. W tej sytuacji uznano, że skarżący będzie w stanie uiścić część wpisu, a konkretnie kwotę 500 zł jak również pozostałe koszty sądowe. Na takiej konkluzji zaważyły następujące względy: Skarżący i jego małżonka zamieszkują w budynku mieszkalnym należącym do ich potomka, utrzymując się ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie [...] zł. Stałe, miesięczne wydatki, do ponoszenie których zobowiązany jest T.H. to rata zaciągniętego kredytu ([...] zł), zakup gazu oraz zakup lekarstw (około [...] zł). Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym zarówno w druku formularza jak i w piśmie procesowym z dnia [...] nie jest on zobowiązany do zapłaty kosztów energii elektrycznej, usług telekomunikacyjnych czy też dostaw wody, gdyż z przedstawionych faktur wynika, że osobą, która winna ponosić te koszty jest jego syn – M.H. Mając na względzie fakt, że to syn T.H. jest właścicielem budynku mieszkalnego można założyć, że to ta osoba ponosi również koszty ogrzewania. Sam skarżący wyraźnie zaznaczył w druku wniosku, że syn prowadzi odrębne od niego gospodarstwo domowe, a więc wypada przyjąć, że samodzielnie reguluje wspomniane należności. Tym samym, po odjęciu wspomnianych na wstępie wydatków (raty kredytu, kosztów dostaw gazu i zakupu lekarstw), do dyspozycji strony pozostaje kwota ponad [...] zł ([...] zł – około [...] zł = [...] zł). Jej wysokość pozwala zarówno utrzymać się jak i uiścić część wymaganego wpisu od skargi oraz pozostałe koszty sądowe bez uszczerbku w utrzymaniu się strony i jej rodziny. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.