II SA/Gl 874/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-12-06
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, wybudowanego przed wejściem w życie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, jako bezprzedmiotowe, jest prawidłowe, gdy nie można wykazać samowoli budowlanej, a budynek spełnia warunki określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, wybudowanego przed wejściem w życie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, jako bezprzedmiotowe, jest prawidłowe. Sąd podkreślił, że niedopuszczalne jest domniemywanie samowoli budowlanej, a skoro nie wykazano samowoli, postępowanie należało umorzyć. Dodatkowo, budynek spełniał warunki określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która umorzyła postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego. Budynek został wybudowany prawdopodobnie w latach 30. XX wieku. Po postępowaniach przed organami nadzoru budowlanego, które nakładały obowiązki dotyczące dostarczenia dokumentacji i wykonania zmian, ostatecznie PINB odstąpił od nałożenia obowiązku rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, wskazując na brak możliwości zweryfikowania wydania pozwolenia na budowę i brak podstaw do domniemywania samowoli budowlanej. Skarżąca E. S. kwestionowała ustalenia organów, podnosząc, że budynek jest użytkowany jako garaż i stoi częściowo na jej działce.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego oddala skargę.
Działając na wniosek E. S. z dnia 12 listopada 2013 r. PINB dla Miasta B. wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego garażu na działce oznaczonej nr 1 będącej własnością J. i L. C. i częściowo działce nr 2 stanowiącej obecnie własność E. S. przy ul. [...] w B.
Jak ustalono w trakcie postępowania budynek główny mieszkalny wybudowany został w latach 30-tych ubiegłego wieku. Podział budynku pomiędzy E. S. i S. oraz S. C. nastąpił w dniu [...] r. Ci ostatni swoją część budynku ofiarowali L. i J. C. Budynek garażu (pomieszczenie gospodarcze) został wybudowany najprawdopodobniej latach 30.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB dla Miasta B. umorzył w części wszczęte zawiadomieniem z dnia [...] r. znak [...] postępowanie administracyjne w sprawie: sprawdzenia prawidłowości odprowadzenia wód deszczowych z budynku mieszkalnego przy ul. [...] nr [...] w B. i sprawdzenia czy dokonano samowolnej rozbiórki kominów w w/w budynku - jako bezprzedmiotowe.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż organ powiatowy bezzasadnie jednym postępowaniem objął cztery sprawy. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., działając na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., nałożył na obecnych właścicieli budynku garażowo-gospodarczego Państwa J. i L. C. obowiązek dostarczenia:
- zaświadczenia Prezydenta miasta o zgodności budowy budynku garażowo-gospodarczego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- ekspertyzy technicznej wraz z inwentaryzacją powykonawczą w zakresie prawidłowości wykonanych robót budynku garażowo-gospodarczego na działce nr 1 i częściowo na działce nr 2 przy ul. [...] w B. W aktach sprawy znajduje się ekspertyza techniczna z której wynika, iż stan budynku jest dobry i odpowiada on przepisom prawa.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., działając na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nałożył na właścicieli budynku garażowo-gospodarczego Panią J. C. oraz Pana L. C. obowiązek wykonania zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku gospodarczego usytuowanego na parceli nr 1 i częściowo na pgr 2 przy ul. [...] w B. do stanu zgodnego z przepisami a mianowicie:
- podwyższenie budynku do wysokości min 2.20 m w celu spełnienia wymogu § 102 pkt 2 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. 2015, poz. 1422, tekst jednolity);
- wykonanie otworów wentylacyjnych zapewniających wymianę powietrza zgodne z § 108 w celu spełnienia wymogu § 102 pkt 4 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. 2015, poz. 1422, tekst jednolity),
w terminie do 30 czerwca 2017 r.
Na skutek odwołania J. i L. C. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Podejmując postępowanie PINB dla Miasta B. przeprowadził w dniu [...] r. oględziny, podczas których dokonano pomiarów budynku gospodarczego. Zgodnie z oświadczeniem właścicieli jest on wykorzystywany jako budynek gospodarczy. Ustalono również, iż na różnych mapach i w dokumentach wielkość budynku jest podawana w przedziale od 15 m2 do 45 m2.
Pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. Prezydent Miasta B., w odpowiedzi na zapytanie PINB dla Miasta B. z dnia 25 maja 2017 r., poinformował, iż na podstawie archiwalnych rejestrów spraw, w latach 1968-1993 nie zostało wydane żadne pozwolenie na budowę, rozbudowę budynku gospodarczego na nazwisko C. S. lub L.. Dodatkowo wskazano, iż rejestry nie są kompletne, a M. zostały włączone w granice administracyjne miasta B. w 1968 r. Wcześniejsze pozwolenia dla tego terenu wydawał właściwy wówczas inny organ.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., działając na podstawie art. 37 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego "odstąpił od nałożenia na Państwa J. i L. C., właścicieli budynku gospodarczego usytuowanego na parceli nr 1 i częściowo działce nr 2 stanowiącej obecnie własność Pani E. S. przy ul. [...] w B. - rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego przed rokiem 1993 bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. [...] w B.".
Na skutek odwołania E. S. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją uchylił decyzję PINB dla Miasta B. oraz działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2017, poz. 290) umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego stanowiącego własność Państwa J. i L. C. usytuowanego na działce nr 1 i częściowo działce nr 2 stanowiącej obecnie własność Pani E. S., jako bezprzedmiotowe. Wskazał, iż brak jest możliwości zweryfikowania faktu wydania, bądź braku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego garażu (budynku gospodarczego). Domniemywanie w tym zakresie samowoli budowlanej jest zaś niedopuszczane. Jednakże w związku z tym, że budynek spełnia warunki określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., postępowanie należało umorzyć.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła E. S. Nie precyzując swego żądania zakwestionowała ustalenia organów administracji. Podniosła przede wszystkim, iż budynek jest użytkowany jak garaż. Wskazała również, iż przedmiotowy budynek stoi częściowo na jej działce, na co nie wyraża zgody.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Sąd stwierdza, iż w sprawie został wybrany właściwy tryb postępowania. Jako, że przedmiotowy budynek został wybudowany przed wejściem w życie obowiązującej ustawy, zastosowanie musza tu znaleźć przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Zgodzić się również należy z organami administracji, iż niedopuszczalne jest domniemywanie samowoli budowlanej. Budynek został wzniesiony kilkadziesiąt lat temu. Jego właściciele nie mieli wówczas obowiązku przechowywania ani dokumentacji projektowej, ani pozwolenia na budowę. Skoro więc nie wykazano samowoli budowlanej, postępowanie w sprawie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy uznać je za nieuzasadnione.
Pierwszy z nich to fakt zlokalizowania części budynku na działce skarżącej. Sąd zwraca uwagę, iż działka ta i działka uczestników postępowania powstały z jednej działki, kiedy to wznoszono sporny obiekt. Nie można tu zatem dopatrywać się bezprawności działań inwestora. Nie może tu Sąd oceniać prawidłowości podziału nieruchomości, gdzie granicę wytyczono poprzez istniejący budynek
Podobnie wygląda sytuacja w odniesieniu do sposobu użytkowania budynku. W ocenie skarżącej jest to budynek gospodarczy. Ze względu na brak dokumentacji projektowej nie można ustalić, jaki w tym zakresie był zamiar inwestora, zwłaszcza, że budowa miała miejsce kilkadziesiąt lat temu.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło