II SA/Gl 875/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009r. sprawy ze skargi J. L. i B. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Na skutek wystąpienia J. i B. L., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wszczął postępowanie w sprawie oceny legalności robót budowlanych zrealizowanych w budynku położonym przy ul. [...] w K., polegających na wykonaniu zadaszenia nad wejściem do tego budynku. Organ nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu w dniu [...] r. oględzin nieruchomości ustalił, że nad wejściem do tego budynku wykonane zostało zadaszenie w kształcie trójkąta o wymiarach 1,95 m x 1,00 m, przymocowane do ściany budynku. Daszek ten wykonany został z profilu stalowego, zamkniętego, przykrytego trzema deskami oraz przezroczystą płytą poliwęglanową. Odległość zadaszenia od okna lokalu J. i B. L. wynosi 1,25 m. Powyższe roboty organ potraktował jako budowę, na którą inwestorzy nie uzyskali wymaganego pozwolenia na budowę. W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., działając na podstawie art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 ze zm.), wydał postanowienie, nr [...], wstrzymujące roboty budowlane i nakładające na inwestorów – B. i J. N. obowiązek przedłożenia opinii o stanie technicznym zadaszenia w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania postanowienia ([...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego na to postanowienie przez B. i J. N.). Następnie, po przedłożeniu opinii technicznej, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 59 g tej ustawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. ustalił B. i J. N. wysokość opłaty legalizacyjnej za samowolne wykonanie zadaszenia w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że inwestorzy przedłożyli pozytywną ocenę wykonanego zadaszenia. Z treści art. 49 ust.1 ustawy Prawo budowlane wynika zaś, że przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organ bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z ustaleniami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego, posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń, wykonanie projektu przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. W rezultacie tej analizy ustalana jest wysokość opłaty legalizacyjnej. W niniejszej sprawie organ I instancji stwierdził, że opłata ta powinna wynosić [...] zł. Zażalenie na to postanowienie złożyli B. i J. N. kwestionując prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ, a w szczególności negując twierdzenie, iż dopuścili się samowoli budowlanej. Po rozpatrzeniu tego zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 49 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym ustalenia opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwala ustalić, iż organ I instancji błędnie zakwalifikował wykonane roboty budowlane. W istocie bowiem były one montażem, nie zaś budową. Montaż zadaszenia może zaś być traktowany jako przebudowa istniejącej ściany. Ponieważ nie doszło do zmiany kubatury istniejącego budynku lub powierzchni zabudowy nie można było dokonać kwalifikacji wykonanych robót jako budowy, rozbudowy, nadbudowy czy też odbudowy. Nie jest to więc samowola budowlana, której likwidacja powinna nastąpić w oparciu o przepis art. 48 lub 49b ustawy Prawo budowlane. Tym samym sprawę montażu zadaszenia należałoby kontynuować w trybie przewidzianym w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli J. i B. L., domagając się z dotychczasową argumentacją nakazania usunięcia samowolnie ich zdaniem wykonanego zadaszenia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podkreślił, iż wobec stwierdzenia błędnej kwalifikacji robót budowlanych, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. musiało zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Niewłaściwie zastosowano bowiem art. 48 ustawy Prawo budowlane, w odniesieniu do robót, które w istocie polegały na montażu zadaszenia nad wejściem do budynku. W pismach procesowych z dnia [...] r. i [...] r. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc przy tym, że wykonanie spornych robót budowlanych nastąpiło bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę oraz z naruszeniem praw pozostałych wspówłaścicieli budynku. W konsekwencji ograniczony został dostęp światła dziennego do pomieszczeń przez nich zajmowanych. W ocenie skarżących budowa zadaszenia spowodowała zwiększenie kubatury budynku i jego powierzchni zabudowy, co pozwala stwierdzić, że w istocie jest to budowla wzniesiona bez pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W oparciu zaś o kryterium zgodności aktu z prawem, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd dokonał kontroli tego postanowienia. Podstawową kwestią wymagającą na wstępie rozważenia jest ocena kwalifikacji robót zrealizowanych w budynku przy ul. [...] w K., w wyniku których zostało wszczęte postępowanie przed organem nadzoru budowlanego. Jak ustaliły organy nad wejściem do tego budynku wykonane zostało zadaszenie w kształcie trójkąta o wymiarach 1,95 m x 1,00 m, przymocowane do ściany budynku. Zadaszenie to wykonane zostało z profilu stalowego zamkniętego, przykrytego trzema deskami oraz przezroczystą płytą. Zgodzić się trzeba z poglądem organu odwoławczego, że dokonana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. kwalifikacja tych robót jako budowy była oczywiście błędna, skutkiem czego doszło do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Przez budowę, zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 ustawy, należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego, a budowa dotyczy obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 1-3 ustawy. Wykonane przez B. i J. N. roboty budowlane z uwagi na ich charakter, rodzaj użytych materiałów, sposób wykonania w istocie polegały jedynie na montażu niewielkiego zadaszenia nad wejściem do budynku. Wbrew twierdzeniom skarżących w ich wyniku nie uległa zmianie ani kubatura budynku, ani też powierzchnia zabudowy. Montaż takiego zadaszenia nie ma bowiem wpływu na wskazane wyżej parametry tak budynku mieszkalnego, jak i działki na której jest usytuowany. W takiej sytuacji brak było podstaw do wszczęcia postępowania w trybie art. 48 ustawy, a w konsekwencji do zastosowania przepisów art. 49 ust. 1 i 2 tej ustawy, przywołanych przez organ I instancji w podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Regulację tę stosuje się bowiem wyłącznie w postępowaniu prowadzonym w stosunku do obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skoro zaś, jak już wyżej zauważono, w ustalonym i niekwestionowanym stanie faktycznym nie doszło do budowy obiektu budowlanego lub jego części, to przepisy te nie mogły być stosowane. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w okolicznościach niniejszej sprawy ocena legalności robót budowlanych polegających na wykonaniu zadaszenia nad wejściem do budynku powinna być przeprowadzona w trybie przewidzianym dla przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 b ust. 1 ustawy (ten ostatni przepis dotyczy również budowy obiektu budowlanego lub jego części, tyle tylko że bez wymaganego zgłoszenia), a więc w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 50 i 51 tej ustawy. Tym samym organ odwoławczy zasadnie uchylił zaskarżone postanowienie z jednoczesnym orzeczeniem o umorzeniu postępowania przed organem I instancji. Należy również zauważyć, że dla zbadania prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez organ odwoławczy nie mają znaczenia kwestie własności budynku, zgłaszane przez J. i B. L. zarówno w trakcie postępowania administracyjnego, jak i w postępowaniu sądowym. Pozostają one bez wpływu na ocenę przebiegu poddanego kontroli Sądu postępowania administracyjnego i ewentualnie mogą być podnoszone w postępowaniu przed sądem powszechnym. Całokształt przedstawionych rozważań prowadzi do wniosku, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. jest zgodne z prawem, przeto skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.