II SA/Gl 875/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. T. i A. T. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej zaniechania sposobu użytkowania budynku w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (radcy prawnego z urzędu). W druku podali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe Skarżący są właścicielami gruntu ro pow. 0,3962 ha i wartości około 1,5 miliona zł; która to nieruchomość obciążona jest hipoteką ustanowioną na rzecz ZUS. Na łączny dochód miesięczny wnioskodawców (w wysokości 2458 zł) składają się zasiłek pielęgnacyjny A. T. w wysokości 153 zł; wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę otrzymywane przez I. T. w wysokości 1321 zł oraz wynagrodzenie skarżącej uzyskiwane z tytułu umowy zlecenia w wysokości 984 zł. W drukach przesłanych formularzy sporządzono zestawienie miesięcznych wydatków ,z których wynika, ze wnioskodawcy spłacają trzy zaciągnięte pożyczki bankowe (w [...], [...] oraz [...]), opłacają ubezpieczenie – łącznie 208 zł; czynsz za mieszkanie wynosi 480 zł, opłata za gaz – 80 zł, opłata za energię elektryczną – 100 zł, koszt zakupu lekarstw w 2017 r. wyniósł 476 ł, spłata pożyczki zaciągniętej przez skarżącą w swoim zakładzie pracy – 400 zł. Referendarz sądowy, dwoma odrębnymi wezwaniami zobligował wnioskodawców do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - przesłanie dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez skarżącą z tytułu umowy o pracę oraz z tytułu umów zlecenia, - nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanego przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego, - udokumentowanie faktu istnienia pożyczek, o których wspomniano we wnioskach, przesłanie harmonogramów spłat rat z tego tytułu oraz wskazanie celów, na jakie pożyczki owe zostały zaciągnięte. Na wezwania te nie udzielono odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Ocena sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie dwóch wartości: środków, które pozostają do jej dyspozycji oraz potencjalnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W rozpoznawanej sprawie, na obecnym etapie postępowania sądowego jego koszty sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł – zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 2193 oraz z 2006 r. poz. 322 ze zm.). Odrębną natomiast kwestią są wydatki na fachowego pełnomocnika. Rynek usług prawniczych jest w tym względzie zróżnicowany i uzależniony od szeregu czynników. Oceniając z tej perspektywy informacje podane przez wnioskodawców nie można stwierdzić, że są oni osobami ubogimi, którym należałoby przyznać zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i opłacić usługi fachowego pełnomocnika. Przede wszystkim wnioskodawcy nie uprawdopodobnili okoliczności powołanych we wniosku. Stąd też trudno ustalić realny poziom wydatków ponoszonych przez nich w związku z utrzymaniem się. W szczególności zaś za tego rodzaju wydatki nie może uchodzić spłata zobowiązań o charakterze prywatnoprawnym (wspomnianych w druku kredytów) o ile nie wykazano by, że zaciągnięte zostały na zabezpieczenie potrzeb bytowych (np. na opłacenie kosztów leczenia, sprzętu rehabilitacyjnego itp.). Tego rodzaju opłaty zajmują zaś poczesne miejsce wśród deklarowanych wydatków stron i nie można a priori przyjąć, że winny mieć pierwszeństwo przed spłatą zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, do których niewątpliwie zaliczają się koszty sądowe – w tym wpis od skargi kasacyjnej. Poziom uzyskiwanych dochodów, jakkolwiek nie zostały one udokumentowane, pozwala przyjąć, że skarżący będą w stanie samodzielnie ponieść wydatki związane z postępowaniem sądowym, w tym również znaleźć pełnomocnika który sporządzi dla nich skargę kasacyjną. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.