II SA/Gl 876/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-01-07
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, polegająca na posiadaniu dochodów z emerytur i niewielkich wydatków stałych, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżące, mimo trudnej sytuacji materialnej, posiadają dochody i środki finansowe, które po odjęciu niezbędnych kosztów utrzymania pozwalają na uiszczenie wpisu od skargi bez znaczącego pogorszenia ich sytuacji materialnej. Sąd uznał, że poniesienie kosztów postępowania nie przekracza ich możliwości finansowych.Stan faktyczny
Skarżące Z. S. i S. W. wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Otrzymały wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]. Skarżące mieszkają wspólnie, a ich dochody pochodzą ze świadczeń emerytalnych. Złożyły dokumenty potwierdzające ich sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. i S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Zarządzeniem z dnia [...]r. Z. S. i S. W. zostały wezwanego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 2 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi, skarżące na drukach urzędowych formularzy wystąpiły o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści nadesłanych formularzy wynika, że Z. S. i S. W. są siostrami zamieszkującymi wspólnie w budynku mieszkalnym o dziedziczonym po rodzicach. Źródłem utrzymania się Z. S. jest świadczenie emerytalne oraz dodatek pielęgnacyjny uzyskiwane w łącznej kwocie [...] zł netto miesięcznie. S. W. utrzymuje się natomiast ze świadczenia emerytalnego uzyskiwanego w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Skarżące zadeklarowały, że nie posiadają żadnych oszczędności, środków pieniężnych, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej [...]euro. Na wezwanie referendarza sądowego strony nadesłały szereg dokumentów obrazujących ich sytuację materialną.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu oraz możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie kosztów z tym związanych. Co do zasady chodzi więc o te przypadki, w których strona wykaże, że przy najdalszych wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na wskazany wyżej cel.
Ocena sytuacji materialnej strony występującej o przyznanie prawa pomocy jest dokonywana m.in. poprzez dokonanie zestawienia jej dochodów (stanu majątkowego) z potencjalnymi kosztami, które będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu sądowym. Mając powyższe na względzie uznano, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących.
Wysokość dochodu Z. S. kształtuje się na poziomie [...]zł netto miesięcznie. Stałe wydatki obejmują: ubezpieczenie – [...] zł, zakup energii elektrycznej – [...] zł oraz zakup usług telekomunikacyjnych – około [...]zł miesięcznie. W sumie więc skarżąca przeznacza na te cele około [...] zł miesięcznie. Udokumentowane wydatki na lekarstwa kształtują się na różnym poziomie ( w grudniu było to [...] zł, w listopadzie [...] zł). Przyjąć należy, że wynoszą one przeciętnie około [...] zł miesięcznie. Realnie rzecz biorąc do dyspozycji strony pozostaje więc kwota około [...] zł (po odjęciu wspomnianych wydatków).
S. W. otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Jej stałe wydatki obejmują: ubezpieczenie- [...]zł, abonament RTV – [...] zł, zakup energii elektrycznej – [...] zł, zakup gazu – przeciętnie około [...] zł w rozliczeniu dwumiesięcznym oraz koszty dostawy wody – [...] zł co dwa miesiące. W tej sytuacji, do dyspozycji wnioskodawczyni pozostaje co miesiąc około [...] zł.
W sumie więc obydwie skarżące mają, po potraceniu niezbędnych kosztów utrzymania się, środki pieniężne w wysokości około [...] zł. Mając na względzie, że wpis od skargi jest zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strony są zobowiązane na tym etapie postępowania, uznać trzeba, że uiszczenie kwoty[...]zł nie doprowadzi do znaczącego pogorszenia się sytuacji materialnej wnioskodawczyń. Również pozostałe koszty, które co należy podkreślić, mają charakter potencjalny, nie są na tyle wysokie aby można było stwierdzić, że ich poniesienie leży poza możliwościami finansowymi stron.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło