II SA/Gl 878/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. i F. – M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną, w tym na szczupłość środków, którymi dysponuje. Następnie, po wezwaniu Sądu swój wniosek złożyła w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawczyni wraz z małżonkiem wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, utrzymując się ze świadczenia rentowego J.F. – M. uzyskiwanego w kwocie 1300 zł. Skarżąca wraz z małżonkiem zamieszkują w budynku o pow. 182 m2, w którym zajmują powierzchnię 36 m2, a w pozostałej mieszczą się zbiory entomologiczne i ornitologiczne udostępniane nieodpłatnie publiczności. Ani wnioskodawczyni ani jej mąż nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3000 euro. W treści formularza zaznaczono, że M. M. jest osobą bezrobotną pozbawioną prawa do zasiłku, która zerwała kontrakt z urzędem pracy ze względu na zaproponowanie mu zatrudnienia nieadekwatnego do jego oczekiwań. Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała szereg dokumentów obrazujących wysokość dochodów oraz miesięcznych wydatków. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Podane przez skarżącą okoliczności nie dały podstaw do uwzględnienia wniosku. Przy ocenie zasadności przyznania prawa pomocy pod uwagę brane są informacje dotyczące źródła i wysokości dochodów strony ubiegającej się o jego przyznanie a także poziom i struktura stałych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się. Porównanie tych dwóch wartości pozwala ustalić, czy i na ile taka osoba może samodzielnie ponieść koszty sądowe. Negatywna odpowiedź w tym zakresie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. W realiach rozpoznawanej sprawy ustalono, że dochód netto w rodzinie skarżącej wynosi 1300 zł netto miesięcznie. Udokumentowane wydatki na media wynoszą zaś około 150 zł miesięcznie, co ustalono w oparciu o nadesłane kopie rachunków. Mając na uwadze, że wspomniany dochód po odjęciu tych wydatków wynosi 1150 zł i służy zaspokojeniu potrzeb dwóch osób uznano, że konieczność zapłaty wpisu od skargi, stanowiącego w tej sytuacji 43 % miesięcznych dochodów rodziny wnioskodawczyni mogłaby zachwiać jej sytuacją materialna, stąd też zdecydowano o zwolnieniu J. F. – M. z obowiązku ponoszenia tej opłaty. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano, że fakt uzyskiwania dochodu ze stałego źródła przeczy tezie o szczególnie ciężkim położeniu materialnym strony. Z dobrodziejstw prawa pomocy w zakresie całkowitym korzystają bowiem ci, którzy nie maja żadnych dochodów lub też osoby, których dochody pozwalają na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. Ponadto z oświadczenia zawartego w druku formularza PPF wynika, że małżonek skarżącej odrzucił propozycję pracy z przyczyn, które nie stanowią okoliczności o charakterze obiektywnym. Wobec tego zrezygnował dobrowolnie z możliwości uzyskania dodatkowego dochodu, co w sytuacji ubiegania się o przyznanie prawa pomocy jest okolicznością uzasadniającą odmowę jego przyznania. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.