II SA/Gl 878/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić adwokata. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu J. F. M. wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, zaś ich jedyny dochód stanowi renta skarżącej w wysokości 1300 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem zamieszkują w domu o powierzchni 182 m2 , przy czym zajmują jedynie powierzchnię 36 m2 , a w pozostałej części mieszczą się zbiory entomologiczne i ornitologiczne udostępniane bezpłatnie publiczności. Nieruchomość ta wymaga kapitalnego remontu i stanowi przedmiot współwłasności J. F. M. oraz dzieci S. F. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów, których wartość przekraczałaby kwotę 3000 euro. Mąż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a z uwagi na propozycje ofert pracy nieadekwatne do jego oczekiwań wyrejestrował się on z urzędu pracy. Jest on właścicielem łąki o powierzchni 729 m2 (obecnie nieużytek). Uzupełniając wniosek pismem z dnia 10 lipca 2013 r. (data wpływu do Sądu) mąż wnioskodawczyni – M. M., działając jako jej pełnomocnik dodatkowo wyjaśnił, że pozostało mu 9 lat do nabycia uprawnień emerytalnych, a obecnie nie ma pracy i żadnych dochodów, sprawuje natomiast opiekę nad chorą żoną. Jednocześnie podkreślił, że prowadzona przez nich działalność "[...]" nie przynosi żadnych dochodów i funkcjonuje nieprzerwanie od 34 lat. Do pisma załączył dokumenty wykazujące wydatki związane z utrzymaniem w/w domu w postaci: podatku od nieruchomości za II kwartał 2013 r. w kwocie 124 zł, opłaty za wodę i ścieki za okres od 11 grudnia 2012 r. do 8 lutego 2013 r. w kwocie 48,10 zł, wywóz śmieci za okres od stycznia do marca 2013 r. w kwocie 40,08 zł, gaz za okres od 1 lipca 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. w kwocie 41,42 zł, za telefon za maj 2013 r. w kwocie 31, 98 zł, energię w kwocie 37, 56 zł (brak wskazania za jaki okres), ubezpieczenie na życie wnioskodawczyni za okres od kwietnia do czerwca 2013 r. w kwocie 90 zł oraz podatek od nieruchomości – łąki w kwocie 11 zł za 2013 r. Pełnomocnik podkreślił, że nie posiada rachunków za opał, które wynoszą około 2 000 zł rocznie, zaś wydatki na zakup lekarstw około 60 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r. referendarz sądowy zwolnił J. F. M. z wpisu sądowego od skargi i oddalił jej wniosek w pozostałym zakresie. W ustawowym terminie M. M. wniósł w imieniu wnioskodawczyni sprzeciw od tego postanowienia, wskazując, że poszukuje ofert pracy nakładczej na własną rękę, z uwagi na chorą żonę i sprawowanie nad nią opieki. Podał, że do miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu, wyliczonych przez referendarza na kwotę 150 zł należy doliczyć 140 zł za opał. Podkreślił, że prowadzoną z małżonką gospodarstwo domowe korzystając z mediów w sposób niezwykłe oszczędny, a mimo to dochód pozostały im do dyspozycji sprawia, że "żyją na granicy przetrwania biologicznego". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata , następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższą regulację na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została w stosunku do skarżącej spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Osiągany obecnie przez J. F. M. dochód w postaci świadczenia rentowego stanowi kwotę zaledwie 1300 zł, z czego skarżąca obowiązana jest pokryć koszty związane z nie tylko z utrzymaniem domu, takie jak energia, gaz, woda i ścieki, wywóz śmieci, opał, podatki, które zostały przez nią w sposób rzetelny udokumentowane, lecz również te zaspokajające podstawowe potrzeby skarżącej oraz jej męża w postaci żywności czy środków czystości. Nadto, choroba skarżącej wymaga dodatkowych wydatków na zakup lekarstw. Z przedłożonych faktur potwierdzających ponoszone koszty za media wynika, że skarżąca wraz z mężem oszczędnie gospodarują w tym zakresie, lecz kwota pozostała im na utrzymanie stanowi zaledwie 1000 zł miesięcznie na dwie osoby. Jednocześnie, należy zgodzić się M. M., że fakt rezygnacji z pośrednictwa urzędu pracy nie oznacza, że nie podejmuje on czynności mających na celu polepszenie sytuacji finansowej rodziny, lecz z uwagi na konieczność opieki na schorowaną żoną, poszukuje on pracy nakładczej, co w istocie na obecnym rynku pracy nie jest sprawą łatwą. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że miesięczny dochód skarżącej nie pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, które oprócz wpisu od skargi w kwocie 500 zł mogą obejmować także opłaty kancelaryjne oraz wpisy od ewentualnych środków odwoławczych. Wskazane okoliczności przemawiały jednocześnie za przyznaniem stronie fachowego pełnomocnika. Mając na uwadze przytoczoną argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 ustawy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy, orzekł jak w sentencji