II SA/Gl 880/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy K., na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przyznał G. S. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla córki A. O. w okresie od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2019 r. w wysokości 500 zł miesięcznie. Pismem z dnia 24 października 2018 r. organ zawiadomił uprawnioną o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia, czy świadczenie wypłacone w funduszu alimentacyjnego na podstawie wymienionej powyżej decyzji było świadczeniem nienależnie pobranym, a po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy K., przywołując w podstawie prawnej art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 554 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego uznał za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w okresie od 1 sierpnia 2018 r. do 30 września 2018 r. w wysokości 1.000,00 zł. oraz zobowiązał G. S. do zwrotu nienależenie pobranego świadczenia wymienionego powyżej wraz z odsetkami za opóźnienie w kwocie 34,14zł, informując o dalszym naliczaniu odsetek za opóźnienie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w związku ze złożeniem wniosku o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2018/2019 dokonano przeliczenia dochodu rodziny uzyskiwanego przez rodzinę. Po weryfikacji zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, że wobec podjęcia zatrudnienia przez męża uprawnionej zmianie uległ dochód rodziny i wynosi 768,48zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ uznał, że kwota wypłacona w okresie od 1 sierpnia do 30 września 2018 r. była świadczeniem nienależenie pobranym z funduszu alimentacyjnego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji. W odwołaniu strona nie zgodziła się z decyzją, podnosząc iż błędnie został wyliczony dochód jej rodziny. Od czerwca 2018 r. nastąpiła zmiana warunków pracy i płacy męża strony. Wypowiedzenie objęło wymiar czasu pracy, tzn. został zmniejszony z całości na jedną drugą. Nastąpiła więc utrata dochodu, czyli utrata zatrudnienia lepiej płatnego na gorzej wynagradzane. Równocześnie mąż podjął zatrudnienie od 1 czerwca 2018 r. zatrudnienie w nowej firmie na ½ etatu. Organ nie ustalił zatem rzeczywistej sytuacji dochodowej rodziny, przyjmując dochód rodziny z półtora etatu, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ po zacytowaniu obowiązujących przepisów podniósł, że nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącej co do utraty dochodu w związku ze zmianą zatrudnienia męża odwołującej w zakresie wymiaru zatrudnienia z całego na pół etatu. Odwołując się do treści art. 3 pkt 23 ustawy i przywołując jego treść w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w jego świetle zmiana całego etatu na jedną drugą etatu nie jest utratą dochodu. Poinformował jednocześnie organ o treści art. 23 ust. 8 ustawy, tj. o możliwości umorzenia lub odroczenia czy też rozłożenia na raty przedmiotowej kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła G. S. podnosząc w niej te same argumenty i zarzuty, które przedstawiała już w odwołaniu. Dodała, że organ odwoławczy nie próbował skonfrontować jej argumentacji ze stanem rzeczywistym w sprawie. Podniosła, że jej obecny mąż nie jest ojcem biologicznym jej córki, nie jest jej opiekunem prawnym i nie ma w stosunku do niej zobowiązań alimentacyjnych. Stąd też dochód jej męża nie powinien być liczony do kryterium dochodowego przy ustalaniu świadczeń rodzinnych na jej córkę. Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podniosła, że dziecko wychowywane w rodzinie rekonstruowanej nie traci statusu osoby wychowywanej przez samotnego rodzica. Nie powinno więc mieć znaczenia to, że matka pozostaje w nowym związku małżeńskim. W odpowiedzi skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. W przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia - w tym przypadku świadczeń z funduszu alimentacyjnego pobranych przez skarżącą na córkę. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy uprawnionym do alimentów (t.jedn. Dz.U. 2019 r., poz. 670) osoba, która pobrała nienależnie świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia, zgodnie z art. 2 pkt 7 należy uznać świadczenia wypłacone w określonych tam przypadkach, m.in. wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części. Stwierdzić należy, że skarżąca była pouczona o obowiązku niezwłocznego informowania organu wypłacającego świadczenia o zmianach mających wpływ na ustalone prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Mimo to nie dopełniła obowiązku zgłoszenia organowi wypłacającemu to świadczenie faktu podjęcia nowego zatrudnienia przez jej męża, przyczyniając się w ten sposób do powstania nienależnie pobranych świadczeń. Fakt ten został ujawniony w związku z rozpatrywaniem wniosku o świadczenie na nowy okres - tj. na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. Wobec ustalenia, że w związku z podjęciem nowego zatrudnienia na ½ etapu przez męża skarżącej dochód rodziny uległ zmianie, przekraczając kryterium ustawowe warunkujące przyznanie prawa do tych świadczeń, świadczenia wypłacone w miesiącach sierpień i wrzesień zasadnie uznane zostały za świadczenia nienależnie wypłacone i pobrane przez skarżącą. Odnosząc się do zarzutu błędnego i niezasadnego zaliczenia dochodów jej męża do dochodu rodziny, od którego uzależnione jest prawo do wnioskowanego świadczenia, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej. Działanie organu zgodne było z treścią obowiązujących w tym zakresie przepisów (art. 2 pkt 5 w związku z pkt 12 i art. 9 cytowanej ustawy, która w art. 2 pkt 5 odsyła dodatkowo do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych). Skarżąca wraz z wspólnie z nią zamieszkającym i prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe stanowi niewątpliwie rodzinę. Nie ma przy tym znaczenia, że mąż skarżącej nie jest biologicznym ojcem jej córki i nie obciąża go wobec niej obowiązek alimentacyjny. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.